Nederlandse geschiedenis hoorcollege 11
(Wieke)
Nederland ging van liberaal naar confessionele politiek eind 19 e eeuw en begin 20e
eeuw arbeidswetten, zedelijkheidswetten, schoolstrijd.
Er ontstond een moderne dynamische samenleving migratie naar steden,
verzuiling en tevens een economische crisis.
Nederland was sinds de tiendaagse veldtocht in 1831 een neutraal land, ze
bemoeiden zich niet met oorlogen, Adolf Hitler was een bevriend staatshoofd vanaf
1936 en Duitsland was een bealngrijk handelspartner, de schok van 1940 was dan
ook groot en leeft nog steeds.
Moderne kijk op WO II
Het was meer dan een militair conflict, het was een ideologische en sociaal-culturele
verandering Nazificatie.
Oorlogen in de kolonie
De KNIL, 1830 – 1950, Beroepsmilitairen ware er erg veel door crisis, was een
kans op werk, zaten ook Afrikanen en inheemsen in. De basis lag in Gelderland in
Harderwijk en later in Nijmegen. 1825-1830 oorlogen en strafexpedities op Java,
1821-1837 Padri-oorlogen op Sumatra, 1873-1914 Atjeh oorlog en in 1894 Lombok
expeditie. Dit waren allemaal oorlogen met lokale vorsten waarin het KNIL vocht en
overwon, Nederland was militair superieur.
Vanaf 1900 Ethische politiek
Het koloniale project was voltooid, opstandige gewesten bedwongen, bestuur was
georganiseerd, er was winstgevende exploitatie en groeiende kritiek op het
cultuurstelsel Multatuli. In de troonrede van 1901 met kabinet Kuyper werd geplet
voor ethische politiek in Indië. Ze willen Indonesië laten ontwikkelen en voeren een
ontwikkelingsbeleid met sterke christelijke ondertoon Kerstening als middel tot
verheffing en stabiliteit. Dit christelijke beschavingsoffensief was net als de white
man’s burden, er moest meer welvaart komen voor een goede ontwikkeling,
investeringen in landbouw en gezondheidszorg en meer en beter onderwijs. Er
ontstond ook een nationaal besef onder Soekarno maar dit leidde (nog) tot niks.
Tweede wereldoorlog in Nederland
In de jaren 30, religieus en politiek radicalisme NSB, Linkse bewegingen.
Vluchtelingen uit Duitsland veelal Joden maar ook communisten. De bezetting in 4
fases
Fase I 1940-1941
Bezetting en bombardement Rotterdam, regering en koningin vluchten , Seys Inquart
neemt het over in Nederland. Nederland heeft in Mei even gevochten maar al gauw
waren ze verslagen. Nederlandse samenleving verandert weinig Rust behouden.
(Wieke)
Nederland ging van liberaal naar confessionele politiek eind 19 e eeuw en begin 20e
eeuw arbeidswetten, zedelijkheidswetten, schoolstrijd.
Er ontstond een moderne dynamische samenleving migratie naar steden,
verzuiling en tevens een economische crisis.
Nederland was sinds de tiendaagse veldtocht in 1831 een neutraal land, ze
bemoeiden zich niet met oorlogen, Adolf Hitler was een bevriend staatshoofd vanaf
1936 en Duitsland was een bealngrijk handelspartner, de schok van 1940 was dan
ook groot en leeft nog steeds.
Moderne kijk op WO II
Het was meer dan een militair conflict, het was een ideologische en sociaal-culturele
verandering Nazificatie.
Oorlogen in de kolonie
De KNIL, 1830 – 1950, Beroepsmilitairen ware er erg veel door crisis, was een
kans op werk, zaten ook Afrikanen en inheemsen in. De basis lag in Gelderland in
Harderwijk en later in Nijmegen. 1825-1830 oorlogen en strafexpedities op Java,
1821-1837 Padri-oorlogen op Sumatra, 1873-1914 Atjeh oorlog en in 1894 Lombok
expeditie. Dit waren allemaal oorlogen met lokale vorsten waarin het KNIL vocht en
overwon, Nederland was militair superieur.
Vanaf 1900 Ethische politiek
Het koloniale project was voltooid, opstandige gewesten bedwongen, bestuur was
georganiseerd, er was winstgevende exploitatie en groeiende kritiek op het
cultuurstelsel Multatuli. In de troonrede van 1901 met kabinet Kuyper werd geplet
voor ethische politiek in Indië. Ze willen Indonesië laten ontwikkelen en voeren een
ontwikkelingsbeleid met sterke christelijke ondertoon Kerstening als middel tot
verheffing en stabiliteit. Dit christelijke beschavingsoffensief was net als de white
man’s burden, er moest meer welvaart komen voor een goede ontwikkeling,
investeringen in landbouw en gezondheidszorg en meer en beter onderwijs. Er
ontstond ook een nationaal besef onder Soekarno maar dit leidde (nog) tot niks.
Tweede wereldoorlog in Nederland
In de jaren 30, religieus en politiek radicalisme NSB, Linkse bewegingen.
Vluchtelingen uit Duitsland veelal Joden maar ook communisten. De bezetting in 4
fases
Fase I 1940-1941
Bezetting en bombardement Rotterdam, regering en koningin vluchten , Seys Inquart
neemt het over in Nederland. Nederland heeft in Mei even gevochten maar al gauw
waren ze verslagen. Nederlandse samenleving verandert weinig Rust behouden.
