Geschiedfilosofie hoorcollege 1
Waarom moeilijk doen over geschiedschrijving
Geschiedschrijving/beoefening als vanzelfsprekende activiteit. Volstaat een naïef
realisme. Onderzoeksobject welk verleden?. Methode mag je anachronistisch
zijn?, wat is het doel van academische geschiedbeoefening?
Het doel van geschiedschrijving
Voorwaarden aan wetenschappelijke kennis
Aristoteles voorwaarden geldige uitspraken en zekere kennis
Denken over wetenschap in middeleeuwen en nieuwe tijd
Ontwikkeling wetenschappen gepaard met het zoeken naar nadenken over
kenniswaarborging, het zoeken naar geldige methodologische uitgangspunten.
Historici kunnen ze zich alleen bestaansrecht geven als ze ook een methodologische
aanpak hanteren. Wij zijn sinds de 19e eeuw een academische discipline, met een
eigen wetenschappelijke methode. Het is belangrijk om een bepaalde reflectie te
hebben.
Wat voor soort geschiedfilosofie
Substantiële of speculatieve geschiedfilosofie, de aard en de zin van het historisch
proces, heeft de geschiedwetenschap een bepaald doel?
Kritische of analytische geschiedfilosofie: de formele kenmerken van historische
kennis en de validiteit van gebruikte methoden, hoe komt kennis tot stand en welke
argumenten zijn geldig, welke methoden zijn waardevol.
Speculatieve geschiedfilosofie is al heel erg oud (lange voorwetenschappelijke
geschiedenis).
Cyclische geschiedspeculatieve opvattingen
Het idee dat de geschiedenis een cyclisch proces is, niet echt een doel maar wel
elke keer herhalende fasen, zoals een ronddraaiend wiel, en zoals de cycli in de
natuur zoals bv. de seizoenen. Volkeren staan op en vergaan dit is cyclisch geen
vooruitgang. Eeuwige wederkeer van opeenvolgende ontwikkelingsfasen. Analogie
mat natuurlijke en kosmologische processen zoals bv. de seizoenen. De Gouden
begintijd is een theorie die begint met een gouden tij dan zilver enz, uiteindelijk
begint het dan weer opnieuw. Polybius alle geschiedenis van primitief
koningschap naar tirannie naar aristocratie naar oligarchie naar democratie en weer
terug naar koningschap (politiek cyclisch idee, was wel ene uitweg door een
combinatie van staatsvormen). Ook de Maya had een wereldhistorisch cycli met de
kalenders.
Waarom moeilijk doen over geschiedschrijving
Geschiedschrijving/beoefening als vanzelfsprekende activiteit. Volstaat een naïef
realisme. Onderzoeksobject welk verleden?. Methode mag je anachronistisch
zijn?, wat is het doel van academische geschiedbeoefening?
Het doel van geschiedschrijving
Voorwaarden aan wetenschappelijke kennis
Aristoteles voorwaarden geldige uitspraken en zekere kennis
Denken over wetenschap in middeleeuwen en nieuwe tijd
Ontwikkeling wetenschappen gepaard met het zoeken naar nadenken over
kenniswaarborging, het zoeken naar geldige methodologische uitgangspunten.
Historici kunnen ze zich alleen bestaansrecht geven als ze ook een methodologische
aanpak hanteren. Wij zijn sinds de 19e eeuw een academische discipline, met een
eigen wetenschappelijke methode. Het is belangrijk om een bepaalde reflectie te
hebben.
Wat voor soort geschiedfilosofie
Substantiële of speculatieve geschiedfilosofie, de aard en de zin van het historisch
proces, heeft de geschiedwetenschap een bepaald doel?
Kritische of analytische geschiedfilosofie: de formele kenmerken van historische
kennis en de validiteit van gebruikte methoden, hoe komt kennis tot stand en welke
argumenten zijn geldig, welke methoden zijn waardevol.
Speculatieve geschiedfilosofie is al heel erg oud (lange voorwetenschappelijke
geschiedenis).
Cyclische geschiedspeculatieve opvattingen
Het idee dat de geschiedenis een cyclisch proces is, niet echt een doel maar wel
elke keer herhalende fasen, zoals een ronddraaiend wiel, en zoals de cycli in de
natuur zoals bv. de seizoenen. Volkeren staan op en vergaan dit is cyclisch geen
vooruitgang. Eeuwige wederkeer van opeenvolgende ontwikkelingsfasen. Analogie
mat natuurlijke en kosmologische processen zoals bv. de seizoenen. De Gouden
begintijd is een theorie die begint met een gouden tij dan zilver enz, uiteindelijk
begint het dan weer opnieuw. Polybius alle geschiedenis van primitief
koningschap naar tirannie naar aristocratie naar oligarchie naar democratie en weer
terug naar koningschap (politiek cyclisch idee, was wel ene uitweg door een
combinatie van staatsvormen). Ook de Maya had een wereldhistorisch cycli met de
kalenders.
