William James = geheugen is netwerk van geassocieerde elementen die samen gebeurtenis beschrijven
Behaviorisme = uitsluitend gedrag dat kan geobserveerd worden en dat interne processen (bewustzijn,
geheugen) buiten beschouwing houdt. Brein is black box
Gedrag wordt gestuurd door respons relaties/ via motor patronen
(vaste combinaties van acties)
Tolman = ratten in doolhof konden makkelijk uitgang vinden als ze op
andere manier doolhof starten. Dus als een bekende route
geblokkeerd is kan je via behaviorist niet uitgang vinden
Hoorcollege 1
30 okt, H1 H2 Gluck
Leren = het proces waarbij interactie met de omgeving resulteert in verandering gedrag
Geheugen = totale pakket aan ervaring dat is opgeslagen in ons brein
Werkgeheugen heeft herhaling nodig om naar LTG te gaan.
Lange termijn geheugen
- Bewust
Autobiografisch
Semantisch
- Onbewust
3 stappen in verwerking van info:
Encoding (opnemen) > consolidation (vastleggen) >
retrieval (ophalen)
Problemen met ophalen:
- Onvoldoende cues
- Overlap tussen herinneringen
- Retrograde amnesie of alzheimer (pathologisch)
,Problemen met vastleggen:
- Anterograad amnesie = moeite met nieuwe informatie
- Reconsolidatie = bij het ophalen van nieuwe info wordt geheugen tijdelijk vastgeleged
Geheugenspoor is geen identieke kopie van ervaring
vergeten is noodzakelijk
Verschillende disciplines
Neurobiologie mechanisme = neurotransmitters, synapsen, plasticiteit
Cognitieve psychologie gedragsniveau = modellen van gedrag/cognitie
Cognitieve neurowetenschappen brein/gedrag = processen voor/na leergedrag
Aristoteles wetten van associatie:
Nabijheid Zaken die dichtbij elkaar in tijd en ruimte
Frequentie hoe vaker gerelateerde zaken samen zijn, des te sterker de associatie
Gelijkvormigheid als twee zaken overeenkomen in functie, roept ervaring van de een de ander op
Associationism (James)
= activatie van deel van herinnering activeert geassocieerde elementen
Verbinding van verschillend herinneringen door gedeelde elementen
Ebbinghaus
Formules voor het ontstaan en vergaan van geheugensporen
Herleren van woordenlijst kost minder tijd dan de eerste keer leren
Het meeste vergeten vindt plaats vlak na het leren
Pavlov
Bestuderen leren bij dieren
Pavlov conditioneren leert associatie tussen twee stimuli
Thorndike
Law of effect = positieve uitkomst versterkt gedrag en negatieve uitkomst verzwakt gedrag
Survival of the fittest = succesvollege gedraging blijven behouden andere sterven uit
Behaviorisme (brein is black box)
Watson
Sensorische deprevatie studies met ratten in doolhof
Gedrag bepaald door automatische motor habits en niet sterk afhankelijk van stimuli
geursporen in doolhof (ondanks dat ze niet zien, weten ze stuk kaas te vinden en leren)
Bestudeer alleen observeer baar en meetbaar gedrag negeer cognitieve invloeden
Skinner box = een operante conditionering leeromgeving, gedrag sterker door consequenties
Observeer baar gedrag en omgevingsfactoren die het beïnvloeden
in een doos kan het rewards/straf krijgen
, Cognitieve benadering
Tolman
Ratten leerden de spatiele lay out van doolhof kennen met geblokeerde routes en nieuwe startpositie. Niet
te verklaren door S-R en gedrag wordt niet altijd gestuurd door straf/beloning
(cognitieve map)
Lashley
Engram = neurale representatie van geheugenspoor
Ratten getraind in doolhof en deel hersenen verwijderd en teruggeplaatst in doolhof
Engrams zitten niet op 1 plek maar verspreid (hoe groter letsel hoe meer fouten dier maakt en niet plek)
Hebb
Geheugen is opgeslagen in cell assemblies = groepen neuronen verspreid
door de hersenen die onderling een versterkte connectie vertonen
Synaptische plasticiteit = als twee cellen samen actief zijn, wordt de
verbinding (synaps) versterkt. Kan zorgen voor LTP
Connectionistische modellen
- Nodes
- Gedistribueerde representaties
Geschiedenis van leren:
Filosofie start experimentele psychologie behaviorisme cognitivisme
Habituatie = minder gedrag nadat de stimulus vaak aanwezig was
De fixatie tijd voor een kind voor stimulus wordt ook minder hoe vaker de stimulus wordt aangeboden
Dishabituatie = het opnieuw reageren op een nieuwe stimulus
Habituatie is stimulus specifiek, we schrikken niet meer van een bel maar wel van andere toon
Het hangt wel af van hoe sterk de stimulus is, en grootste verschil is aan het begin
Short term-Habituatie = habituatie die weggaat in seconden/minuten
Wanneer habituatie snel wordt aangeleerd is het ook sneller weg, dan als je het verspreidt over tijd
Aplysia = bij gevaar is er een gill-withdrawal reflex
Siphon heeft sensorische neuronen die verbonden zijn aan 6 motor
neuronen over gill beweging
Als siphon wordt aangeraakt komt glutamaat vrij die de gill laten
samentrekken. Als siphon neuron steeds vaker wordt geactiveerd
komt er steeds minder glutamaat vrij en minder samentrekken
Neuron S geeft minder glutamaat aan motor neuron M = depressie/habituatie
, Sensitisatie in aplysia gaat er door middel van interneuron na sensorische neuron meer glutamaat vesicles
doordat dit interneuron serotonine vrijlaat op de sensorische motor neuron
(voor de schok na aanraking minder glutamaat maar na de schok is er meer glutamaat
Sensitisatie = herhaling van stimulus kan de reactie versterken
Minder vaak een stimulus laten zien voor effect dan habituatie
(habituatie is er na veel stimulus minder reactie maar na een ander soort toon weer volop reactie, gaat niet
over naar nieuw geluid terwijl sensitisatie zoals schok zorgt voor meer reactie bij nieuwe stimulus)
Priming = onbewust herkenning van stimulus door eerdere blootstelling
Een lijst met woorden zorgt ervoor dat je sneller woorden daarna kan invullen
Perceptueel leren = leren in herhaalde gebeurtenissen met stimuli maakt het deze stimuli makkelijker te
herkennen. (wond lijkt hetzelfde maar niet voor dokter)
perceptueel vermogen vergroot en niet geheugen, afhankelijk van hersengebieden die de stimuli van die
modaliteit verwerken. Lijkt op priming door beter verwerking maar kan ook onbewust
Object herkenning = in novel object recognition task worden twee stimuli getoond en daarna 1 veranderd,
en zal de muis twee keer zo lang het nieuwe object verkennen (oude is al herkend)
Extra uitleg object recognition = voor object recognition mogen de objecten niet te veel verschillen
Object is item waarom verschillende stimulusdimensies worden gecombineerd (geur, vorm, textuur)
Ze mogen niet worden onderscheiden op maar 1 stimulusdimensie (als je maar op 1 dimensie af zou
gaan, zou je twee objecten niet kunnen onderscheiden)
Ruimtelijk leren = Tolman liet muizen lopen en steeds minder fouten na meer trials
Hippocampal leren place cells vuren alleen als je in specifieke plek bent en is basis voor cognitieve map
Spatieel leren is gerleateerd aan deze hippocampus neuronen
Hoorcollege 2
1 nov, H3 Gluck 75-109
Habituatie = afname van kracht of frequentie van een respons na herhaalde blootstelling aan stimulus
Aplysia zeeslak
Aanraking van siphon terugtrekking kieuw
Habituatie = terugtrekrespons wordt zwakker bij
meer herhaling van stimulus
Neural signaling:
Within a cell electrical transmission
Between cells chemical transmission
Potentiele mechanismes van habituatie:
Behaviorisme = uitsluitend gedrag dat kan geobserveerd worden en dat interne processen (bewustzijn,
geheugen) buiten beschouwing houdt. Brein is black box
Gedrag wordt gestuurd door respons relaties/ via motor patronen
(vaste combinaties van acties)
Tolman = ratten in doolhof konden makkelijk uitgang vinden als ze op
andere manier doolhof starten. Dus als een bekende route
geblokkeerd is kan je via behaviorist niet uitgang vinden
Hoorcollege 1
30 okt, H1 H2 Gluck
Leren = het proces waarbij interactie met de omgeving resulteert in verandering gedrag
Geheugen = totale pakket aan ervaring dat is opgeslagen in ons brein
Werkgeheugen heeft herhaling nodig om naar LTG te gaan.
Lange termijn geheugen
- Bewust
Autobiografisch
Semantisch
- Onbewust
3 stappen in verwerking van info:
Encoding (opnemen) > consolidation (vastleggen) >
retrieval (ophalen)
Problemen met ophalen:
- Onvoldoende cues
- Overlap tussen herinneringen
- Retrograde amnesie of alzheimer (pathologisch)
,Problemen met vastleggen:
- Anterograad amnesie = moeite met nieuwe informatie
- Reconsolidatie = bij het ophalen van nieuwe info wordt geheugen tijdelijk vastgeleged
Geheugenspoor is geen identieke kopie van ervaring
vergeten is noodzakelijk
Verschillende disciplines
Neurobiologie mechanisme = neurotransmitters, synapsen, plasticiteit
Cognitieve psychologie gedragsniveau = modellen van gedrag/cognitie
Cognitieve neurowetenschappen brein/gedrag = processen voor/na leergedrag
Aristoteles wetten van associatie:
Nabijheid Zaken die dichtbij elkaar in tijd en ruimte
Frequentie hoe vaker gerelateerde zaken samen zijn, des te sterker de associatie
Gelijkvormigheid als twee zaken overeenkomen in functie, roept ervaring van de een de ander op
Associationism (James)
= activatie van deel van herinnering activeert geassocieerde elementen
Verbinding van verschillend herinneringen door gedeelde elementen
Ebbinghaus
Formules voor het ontstaan en vergaan van geheugensporen
Herleren van woordenlijst kost minder tijd dan de eerste keer leren
Het meeste vergeten vindt plaats vlak na het leren
Pavlov
Bestuderen leren bij dieren
Pavlov conditioneren leert associatie tussen twee stimuli
Thorndike
Law of effect = positieve uitkomst versterkt gedrag en negatieve uitkomst verzwakt gedrag
Survival of the fittest = succesvollege gedraging blijven behouden andere sterven uit
Behaviorisme (brein is black box)
Watson
Sensorische deprevatie studies met ratten in doolhof
Gedrag bepaald door automatische motor habits en niet sterk afhankelijk van stimuli
geursporen in doolhof (ondanks dat ze niet zien, weten ze stuk kaas te vinden en leren)
Bestudeer alleen observeer baar en meetbaar gedrag negeer cognitieve invloeden
Skinner box = een operante conditionering leeromgeving, gedrag sterker door consequenties
Observeer baar gedrag en omgevingsfactoren die het beïnvloeden
in een doos kan het rewards/straf krijgen
, Cognitieve benadering
Tolman
Ratten leerden de spatiele lay out van doolhof kennen met geblokeerde routes en nieuwe startpositie. Niet
te verklaren door S-R en gedrag wordt niet altijd gestuurd door straf/beloning
(cognitieve map)
Lashley
Engram = neurale representatie van geheugenspoor
Ratten getraind in doolhof en deel hersenen verwijderd en teruggeplaatst in doolhof
Engrams zitten niet op 1 plek maar verspreid (hoe groter letsel hoe meer fouten dier maakt en niet plek)
Hebb
Geheugen is opgeslagen in cell assemblies = groepen neuronen verspreid
door de hersenen die onderling een versterkte connectie vertonen
Synaptische plasticiteit = als twee cellen samen actief zijn, wordt de
verbinding (synaps) versterkt. Kan zorgen voor LTP
Connectionistische modellen
- Nodes
- Gedistribueerde representaties
Geschiedenis van leren:
Filosofie start experimentele psychologie behaviorisme cognitivisme
Habituatie = minder gedrag nadat de stimulus vaak aanwezig was
De fixatie tijd voor een kind voor stimulus wordt ook minder hoe vaker de stimulus wordt aangeboden
Dishabituatie = het opnieuw reageren op een nieuwe stimulus
Habituatie is stimulus specifiek, we schrikken niet meer van een bel maar wel van andere toon
Het hangt wel af van hoe sterk de stimulus is, en grootste verschil is aan het begin
Short term-Habituatie = habituatie die weggaat in seconden/minuten
Wanneer habituatie snel wordt aangeleerd is het ook sneller weg, dan als je het verspreidt over tijd
Aplysia = bij gevaar is er een gill-withdrawal reflex
Siphon heeft sensorische neuronen die verbonden zijn aan 6 motor
neuronen over gill beweging
Als siphon wordt aangeraakt komt glutamaat vrij die de gill laten
samentrekken. Als siphon neuron steeds vaker wordt geactiveerd
komt er steeds minder glutamaat vrij en minder samentrekken
Neuron S geeft minder glutamaat aan motor neuron M = depressie/habituatie
, Sensitisatie in aplysia gaat er door middel van interneuron na sensorische neuron meer glutamaat vesicles
doordat dit interneuron serotonine vrijlaat op de sensorische motor neuron
(voor de schok na aanraking minder glutamaat maar na de schok is er meer glutamaat
Sensitisatie = herhaling van stimulus kan de reactie versterken
Minder vaak een stimulus laten zien voor effect dan habituatie
(habituatie is er na veel stimulus minder reactie maar na een ander soort toon weer volop reactie, gaat niet
over naar nieuw geluid terwijl sensitisatie zoals schok zorgt voor meer reactie bij nieuwe stimulus)
Priming = onbewust herkenning van stimulus door eerdere blootstelling
Een lijst met woorden zorgt ervoor dat je sneller woorden daarna kan invullen
Perceptueel leren = leren in herhaalde gebeurtenissen met stimuli maakt het deze stimuli makkelijker te
herkennen. (wond lijkt hetzelfde maar niet voor dokter)
perceptueel vermogen vergroot en niet geheugen, afhankelijk van hersengebieden die de stimuli van die
modaliteit verwerken. Lijkt op priming door beter verwerking maar kan ook onbewust
Object herkenning = in novel object recognition task worden twee stimuli getoond en daarna 1 veranderd,
en zal de muis twee keer zo lang het nieuwe object verkennen (oude is al herkend)
Extra uitleg object recognition = voor object recognition mogen de objecten niet te veel verschillen
Object is item waarom verschillende stimulusdimensies worden gecombineerd (geur, vorm, textuur)
Ze mogen niet worden onderscheiden op maar 1 stimulusdimensie (als je maar op 1 dimensie af zou
gaan, zou je twee objecten niet kunnen onderscheiden)
Ruimtelijk leren = Tolman liet muizen lopen en steeds minder fouten na meer trials
Hippocampal leren place cells vuren alleen als je in specifieke plek bent en is basis voor cognitieve map
Spatieel leren is gerleateerd aan deze hippocampus neuronen
Hoorcollege 2
1 nov, H3 Gluck 75-109
Habituatie = afname van kracht of frequentie van een respons na herhaalde blootstelling aan stimulus
Aplysia zeeslak
Aanraking van siphon terugtrekking kieuw
Habituatie = terugtrekrespons wordt zwakker bij
meer herhaling van stimulus
Neural signaling:
Within a cell electrical transmission
Between cells chemical transmission
Potentiele mechanismes van habituatie:
