Strafuitsluitingsgronden Voorwaarden Jurisprudentie
Overmacht 3 soorten overmacht:
(art. 40 Sr) • Absolute overmacht; de dader heeft geen enkele keuze vrijheid van handelen (=schulduitsluitingsgrond)
Er is sprake van absolute drang of dwang, meestal fysieke overmacht.
• Psychische overmacht; onredelijk om anders handelen te verlangen (=schulduitsluitingsgrond) In de steek gelaten vrouw
“Toestand waarin de verdachte niet redelijkerwijs weerstand had kunnen en behoren te bieden aan de drang”. arrest
Subsidiariteit & proportionaliteit.
Culpa in causa: Indien iemand zich verwijtbaar in de toestand van de zieke stoornis heeft gebracht Culpa in causa arrest
• Noodtoestand; mogelijkheid om geen strafbaar feit te plegen, maar die keus kon redelijkerwijs niet worden
gevraagd (=rechtvaardigingsgrond)
“Vereist dat de verdachte een gerechtvaardigde of juiste keuze in een conflict van plichten of belangen heeft Opticiën arrest
gemaakt, de zwaarstwegende heeft laten prevaleren”.
Wanneer de verdachte goede, niet-strafbare alternatieven heeft laten liggen, zal een beroep op noodtoestand
niet worden aanvaard.
Culpa in causa: als je verwijtbaar in een noodstand bent geraakt dan is het niet snel een rechtvaardigingsgrond.
Noodweer 1. Ogenblikkelijke en wederrechtelijke aanranding van eigen of andermans lijf, eerbaarheid of goed.
Rechtvaardigingsgrond “ook op gedragingen welke een onmiddellijk dreigend gevaar voor zodanige aantasting opleveren
(art. 41 lid 1 Sr) Er is sprake van een dergelijke aanranding, die naar objectieve maatstaven, daadwerkelijk zou zijn gevolgd door Asbak arrest
een wederrechtelijke aanranding indien naar aanleiding van die onmiddellijke dreiging niet daartegen was
opgetreden”.
Er moet meer dan angst zijn voor aanranding. Enkel vrees kan nooit tot rechtvaardiging strekken.
2. Subsidiariteit: had de verdachte redelijkerwijs iets anders kunnen doen en moeten doen
Noodweer kan niet in geval van confrontatie.
3. Proportionaliteit: staat de manier van verdedigen in redelijke verhouding tot de aard van de aanranding, gelet op
de keuze van het verdedigingsmiddel als op de intensiteit van de verdediging
Intensieve exces: te ver gaan (disproportioneel handelen)
Extensieve exces: te lang doorgaan
1. Noodzaak tot verdediging (geweest)
2. De gemoedsbeweging moet hevig zijn geweest en deze emotie moet door de aanranding zijn opgewekt (dubbele Bijlmernoodweer arrest
causaliteit) → vreest, angst, wraak valt hier niet onder.
Overmacht 3 soorten overmacht:
(art. 40 Sr) • Absolute overmacht; de dader heeft geen enkele keuze vrijheid van handelen (=schulduitsluitingsgrond)
Er is sprake van absolute drang of dwang, meestal fysieke overmacht.
• Psychische overmacht; onredelijk om anders handelen te verlangen (=schulduitsluitingsgrond) In de steek gelaten vrouw
“Toestand waarin de verdachte niet redelijkerwijs weerstand had kunnen en behoren te bieden aan de drang”. arrest
Subsidiariteit & proportionaliteit.
Culpa in causa: Indien iemand zich verwijtbaar in de toestand van de zieke stoornis heeft gebracht Culpa in causa arrest
• Noodtoestand; mogelijkheid om geen strafbaar feit te plegen, maar die keus kon redelijkerwijs niet worden
gevraagd (=rechtvaardigingsgrond)
“Vereist dat de verdachte een gerechtvaardigde of juiste keuze in een conflict van plichten of belangen heeft Opticiën arrest
gemaakt, de zwaarstwegende heeft laten prevaleren”.
Wanneer de verdachte goede, niet-strafbare alternatieven heeft laten liggen, zal een beroep op noodtoestand
niet worden aanvaard.
Culpa in causa: als je verwijtbaar in een noodstand bent geraakt dan is het niet snel een rechtvaardigingsgrond.
Noodweer 1. Ogenblikkelijke en wederrechtelijke aanranding van eigen of andermans lijf, eerbaarheid of goed.
Rechtvaardigingsgrond “ook op gedragingen welke een onmiddellijk dreigend gevaar voor zodanige aantasting opleveren
(art. 41 lid 1 Sr) Er is sprake van een dergelijke aanranding, die naar objectieve maatstaven, daadwerkelijk zou zijn gevolgd door Asbak arrest
een wederrechtelijke aanranding indien naar aanleiding van die onmiddellijke dreiging niet daartegen was
opgetreden”.
Er moet meer dan angst zijn voor aanranding. Enkel vrees kan nooit tot rechtvaardiging strekken.
2. Subsidiariteit: had de verdachte redelijkerwijs iets anders kunnen doen en moeten doen
Noodweer kan niet in geval van confrontatie.
3. Proportionaliteit: staat de manier van verdedigen in redelijke verhouding tot de aard van de aanranding, gelet op
de keuze van het verdedigingsmiddel als op de intensiteit van de verdediging
Intensieve exces: te ver gaan (disproportioneel handelen)
Extensieve exces: te lang doorgaan
1. Noodzaak tot verdediging (geweest)
2. De gemoedsbeweging moet hevig zijn geweest en deze emotie moet door de aanranding zijn opgewekt (dubbele Bijlmernoodweer arrest
causaliteit) → vreest, angst, wraak valt hier niet onder.
