Jeugdrecht
Inhoud
Hoorcollege 1 Ouderschap, gezag en minderjarigheid...........................................................................2
Kennisclip Europees Verdrag tot bescherming van de Rechten van de Mens..................................10
Kennisclip Internationaal Verdrag inzake de Rechten van het Kind..................................................10
Kennisclips ter voorbereiding werkgroep 1......................................................................................19
Kennisclip art. 8 EVRM & jeugdbescherming....................................................................................20
Hoorcollege 2 Inleiding jeugdbescherming en jeugdhulp.....................................................................22
Hoorcollege 3 Het formele jeugdstrafrecht – jeugdstrafprocesrecht...................................................29
Kennisclip IVRK en Jeugdstrafrecht...................................................................................................36
Hoorcollege 4 het materiële jeugdstrafrecht.......................................................................................38
Hoorcollege 5 gastcollege.....................................................................................................................44
Kennisclip het systeem van jeugdhulp en de legitimatie van jeugdbescherming.............................47
Hoorcollege 6 adolescentenstrafecht...................................................................................................50
Kennisclip VOG en DNA....................................................................................................................54
Hoorcollege 7 vrijheidsbeneming.........................................................................................................56
,Hoorcollege 1 Ouderschap, gezag en minderjarigheid
16-11-2022
Familierechtelijke vraagstukken
Afstamming
- Kan een man een kind erkennen verwekt bij een andere vrouw dan de vrouw waarmee
hij getrouwd is?
o Ja, kan ook dat een man een korte relatie had daar is een kind uit
voortgekomen daarna is hij getrouwd en kan hij toch nog dat kind erkennen.
- Kan een juridisch vader afstand doen van het ouderschap als hij erachter komt niet de
verwekker te zijn?
o Nee, die ouder kan ook het juridisch ouderschap ongedaan maken.
- Heeft een kind het recht om samen met zijn broertjes en zusjes geplaatst te worden bij
een uithuisplaatsing?
o Er is wettelijk gezien geen recht, maar in beleidsstukken het wel geprobeerd
wordt.
Gezag
- Kun je alleen het gezag hebben/krijgen als je juridisch ouder bent?
o Nee, het juridisch ouderschap kan een belangrijk grondslag zijn om het gezag
te verkrijgen maar het niet noodzakelijk. De sociale ouder kun je ook het gezag
toekennen, waardoor diegene ook juridisch ouder wordt.
- Brengt gezag een financiële onderhoudsplicht en erfrechtelijke aanspraken met zich
mee?
o Levert conflicten op, antwoord is nee. Het levert verantwoordelijkheden met
zich mee, maar het gezag betekent niet meteen financiële onderhoudsplicht en
erven.
- Wie beslist over de toestemming voor een vaccinatie (bij kinderen <12)?
o De ouder, of de ouders met gezag.
- Kan een jeugdbeschermer een schriftelijke aanwijzing geven aan een ouder zonder
gezag?
o Alles wat te maken heeft met kinderbescherming (maatregelen en schriftelijke
aanwijzingen etc.) kan alleen gericht zijn aan een ouder MET gezag.
De (rechts)positie van minderjarigen
, - Wie beslist over toestemming voor een vaccinatie bij minderjarigen >12?
o Minderjarige heeft een eigen stem. Het kind en de ouders met gezag moeten
beiden instemmen. Conflict > de mening van het kind (weloverwogen en
wilsbekwaam) is doorslaggevend.
- Kun je als kind vernietiging van de erkenning verzoeken als je erachter komt dat de
erkenner niet je biologische vader is?
o Misschien: vanaf 16
- Mag je als minderjarige zelf een fiets kopen?
o Als de wettelijk vertegenwoordiger toestemming verleent. Het moet tevens bij
de leeftijd passen. Een kind van 8 jaar die zelf een fiets wil kopen is niet heel
normaal.
- Kun je als minderjarige zelf om een kinderbeschermingsmaatregel verzoeken?
I. Afstamming – belangrijke kenmerken
Afstammingsrecht: wie staan tot elkaar in familierechtelijke betrekking? Zie art. 1:197 BW:
een kind, zijn ouders en bloedverwanten
- Betreft dwingend recht (dus onderlinge afspraken zijn niet rechtens afdwingbaar)
- Belang van het kind om twee juridische ouders te hebben (één is het minimum, twee is
het maximum)
- Rechtszekerheid; belangrijk voor het kind om te weten wie de juridisch ouders zijn en
dat daar bij voorkeur geen verandering in komt, kind is gebaat bij stabiliteit en
continuïteit (levenslange, moeilijk te verbreken band)
Juridisch ouderschap
- Wie zijn de juridische ouders van het kind?
o Meestal worden de biologische ouders de juridische ouders, maar de sociale
ouders (stief) kunnen ook juridische ouders worden
o Maximaal twee ouders, zelfs als er drie of meer biologische/sociale ouders
betrokken zijn
o Het basismodel is een moeder en vader, maar twee moeders kunnen ook beiden
juridische ouders van het kind worden
- Hoe wordt je juridisch ouder?(dwingend recht dus andere mogelijkheden zijn er niet)
, o Het baren van het kind (ook als het met een ei van een andere vrouw is en
sperma van een donor)
o Formele relatie met de moeder hebben (huwelijk en geregistreerd
partnerschap)
o Erkenning
o Gerechtelijke vaststelling
o Adoptie (geen afstemmingsrecht)
Juridisch ouderschap van rechtswege
- Getrouwd stel/geregistreerd partnerschap op moment geboorte:
o Vrouw- man: moeder en vader worden automatisch juridisch ouder, ook al is
hij niet de biologische vader
o Twee vrouwen: geboortemoeder wordt automatisch juridisch moeder, de
tweede moeder alleen als er een onbekende donor is gebruikt. Zo niet: dan
moet de meemoeder het kind erkennen of adopteren. De donor kan eventueel
ook het kind erkennen.
o Twee mannen: hooguit één van hen kan het kind erkennen als de draagmoeder
niet gehuwd is met een andere man, als de draagmoeder getrouwd is worden
die twee automatisch juridisch ouder. Als de draagmoeder getrouwd is moeten
beide mannen het kind adopteren.
Ouderschap door erkenning
- Erkenning kan voor de geboorte, bij geboorteaangifte of op een later tijdstip
- Procedure: bij burgerlijke stand van gemeente verklaring afleggen
- Toestemming van het kind zelf nodig 12 en ouder
- Tussen 12-15 toestemming kind én moeder
Bij geen toestemming moeder en/of kind: vervangende toestemming van de rechtbank
mogelijk. Wanneer de moeder geen toestemming geeft heeft de verwekker namelijk een
zwakke positie. Die toestemming wordt verleend als het de belangen van het kind niet
schaadt. Het wordt niet snel aangenomen dat dat niet zo is. Als een band aan toonlijk
schaadbaar is, dan wordt de toestemming niet verleend.
- Juridisch vaderschap -> voor ontvankelijkheid moet de man:
o De verwekker van het kind zijn
Inhoud
Hoorcollege 1 Ouderschap, gezag en minderjarigheid...........................................................................2
Kennisclip Europees Verdrag tot bescherming van de Rechten van de Mens..................................10
Kennisclip Internationaal Verdrag inzake de Rechten van het Kind..................................................10
Kennisclips ter voorbereiding werkgroep 1......................................................................................19
Kennisclip art. 8 EVRM & jeugdbescherming....................................................................................20
Hoorcollege 2 Inleiding jeugdbescherming en jeugdhulp.....................................................................22
Hoorcollege 3 Het formele jeugdstrafrecht – jeugdstrafprocesrecht...................................................29
Kennisclip IVRK en Jeugdstrafrecht...................................................................................................36
Hoorcollege 4 het materiële jeugdstrafrecht.......................................................................................38
Hoorcollege 5 gastcollege.....................................................................................................................44
Kennisclip het systeem van jeugdhulp en de legitimatie van jeugdbescherming.............................47
Hoorcollege 6 adolescentenstrafecht...................................................................................................50
Kennisclip VOG en DNA....................................................................................................................54
Hoorcollege 7 vrijheidsbeneming.........................................................................................................56
,Hoorcollege 1 Ouderschap, gezag en minderjarigheid
16-11-2022
Familierechtelijke vraagstukken
Afstamming
- Kan een man een kind erkennen verwekt bij een andere vrouw dan de vrouw waarmee
hij getrouwd is?
o Ja, kan ook dat een man een korte relatie had daar is een kind uit
voortgekomen daarna is hij getrouwd en kan hij toch nog dat kind erkennen.
- Kan een juridisch vader afstand doen van het ouderschap als hij erachter komt niet de
verwekker te zijn?
o Nee, die ouder kan ook het juridisch ouderschap ongedaan maken.
- Heeft een kind het recht om samen met zijn broertjes en zusjes geplaatst te worden bij
een uithuisplaatsing?
o Er is wettelijk gezien geen recht, maar in beleidsstukken het wel geprobeerd
wordt.
Gezag
- Kun je alleen het gezag hebben/krijgen als je juridisch ouder bent?
o Nee, het juridisch ouderschap kan een belangrijk grondslag zijn om het gezag
te verkrijgen maar het niet noodzakelijk. De sociale ouder kun je ook het gezag
toekennen, waardoor diegene ook juridisch ouder wordt.
- Brengt gezag een financiële onderhoudsplicht en erfrechtelijke aanspraken met zich
mee?
o Levert conflicten op, antwoord is nee. Het levert verantwoordelijkheden met
zich mee, maar het gezag betekent niet meteen financiële onderhoudsplicht en
erven.
- Wie beslist over de toestemming voor een vaccinatie (bij kinderen <12)?
o De ouder, of de ouders met gezag.
- Kan een jeugdbeschermer een schriftelijke aanwijzing geven aan een ouder zonder
gezag?
o Alles wat te maken heeft met kinderbescherming (maatregelen en schriftelijke
aanwijzingen etc.) kan alleen gericht zijn aan een ouder MET gezag.
De (rechts)positie van minderjarigen
, - Wie beslist over toestemming voor een vaccinatie bij minderjarigen >12?
o Minderjarige heeft een eigen stem. Het kind en de ouders met gezag moeten
beiden instemmen. Conflict > de mening van het kind (weloverwogen en
wilsbekwaam) is doorslaggevend.
- Kun je als kind vernietiging van de erkenning verzoeken als je erachter komt dat de
erkenner niet je biologische vader is?
o Misschien: vanaf 16
- Mag je als minderjarige zelf een fiets kopen?
o Als de wettelijk vertegenwoordiger toestemming verleent. Het moet tevens bij
de leeftijd passen. Een kind van 8 jaar die zelf een fiets wil kopen is niet heel
normaal.
- Kun je als minderjarige zelf om een kinderbeschermingsmaatregel verzoeken?
I. Afstamming – belangrijke kenmerken
Afstammingsrecht: wie staan tot elkaar in familierechtelijke betrekking? Zie art. 1:197 BW:
een kind, zijn ouders en bloedverwanten
- Betreft dwingend recht (dus onderlinge afspraken zijn niet rechtens afdwingbaar)
- Belang van het kind om twee juridische ouders te hebben (één is het minimum, twee is
het maximum)
- Rechtszekerheid; belangrijk voor het kind om te weten wie de juridisch ouders zijn en
dat daar bij voorkeur geen verandering in komt, kind is gebaat bij stabiliteit en
continuïteit (levenslange, moeilijk te verbreken band)
Juridisch ouderschap
- Wie zijn de juridische ouders van het kind?
o Meestal worden de biologische ouders de juridische ouders, maar de sociale
ouders (stief) kunnen ook juridische ouders worden
o Maximaal twee ouders, zelfs als er drie of meer biologische/sociale ouders
betrokken zijn
o Het basismodel is een moeder en vader, maar twee moeders kunnen ook beiden
juridische ouders van het kind worden
- Hoe wordt je juridisch ouder?(dwingend recht dus andere mogelijkheden zijn er niet)
, o Het baren van het kind (ook als het met een ei van een andere vrouw is en
sperma van een donor)
o Formele relatie met de moeder hebben (huwelijk en geregistreerd
partnerschap)
o Erkenning
o Gerechtelijke vaststelling
o Adoptie (geen afstemmingsrecht)
Juridisch ouderschap van rechtswege
- Getrouwd stel/geregistreerd partnerschap op moment geboorte:
o Vrouw- man: moeder en vader worden automatisch juridisch ouder, ook al is
hij niet de biologische vader
o Twee vrouwen: geboortemoeder wordt automatisch juridisch moeder, de
tweede moeder alleen als er een onbekende donor is gebruikt. Zo niet: dan
moet de meemoeder het kind erkennen of adopteren. De donor kan eventueel
ook het kind erkennen.
o Twee mannen: hooguit één van hen kan het kind erkennen als de draagmoeder
niet gehuwd is met een andere man, als de draagmoeder getrouwd is worden
die twee automatisch juridisch ouder. Als de draagmoeder getrouwd is moeten
beide mannen het kind adopteren.
Ouderschap door erkenning
- Erkenning kan voor de geboorte, bij geboorteaangifte of op een later tijdstip
- Procedure: bij burgerlijke stand van gemeente verklaring afleggen
- Toestemming van het kind zelf nodig 12 en ouder
- Tussen 12-15 toestemming kind én moeder
Bij geen toestemming moeder en/of kind: vervangende toestemming van de rechtbank
mogelijk. Wanneer de moeder geen toestemming geeft heeft de verwekker namelijk een
zwakke positie. Die toestemming wordt verleend als het de belangen van het kind niet
schaadt. Het wordt niet snel aangenomen dat dat niet zo is. Als een band aan toonlijk
schaadbaar is, dan wordt de toestemming niet verleend.
- Juridisch vaderschap -> voor ontvankelijkheid moet de man:
o De verwekker van het kind zijn
