Samenvatting gedrag & technologie
Cognitie & perceptie (20%)
Cognitie = mentale processen die we als mensen gebruiken om te denken, leren, concentreren,
spreken, schrijven, plannen en problemen oplossen
User-centered design = ontwerpproces waarbij de gebruiker in het proces centraal staat
Usability = bruikbaarheid van het product voor het doel dat je voor ogen hebt
6 doelen:
1. Effectief gebruiksvriendelijkheid
2. Effcient min mogelijk stappen
3. Veilig
4. Nut/gangbaarheid
5. Learnability makkelijk te leren hoe het werkt
6. Memorability makkelijk te onthouden hoe het werkt
Mental model = representatie in je gedachten van hoe een situatie of product werkt worden
gebruikt door mensen om na te denken over een systeem, met name om uit te zoeken wanneer er
iets onverwachts gebeurt. VB. foutmelding of nieuwe systemen
Hoe technologie/systeem makkelijk bruikbaar wordt d.m.v. mental models?
- Transparency (transparantheid) vergroten door:
1. Feedback van gebruikers analyseren/toepassen
2. Makkelijke/interuitieve manieren bedenken om met het systeem te werken & interacten
- Transparency te bereiken juiste info beschikbaar zijn makkelijke instructies, online
hulpdesk en turtorials, en contextgevoelige begeleiding
Aandacht = proces waarbij je elementen in je omgeving selecteert om je op te concentreren
Bottom-up = aandacht gaat vanzelf ergens naartoe
Top-down = beslist zelf waar je aandacht naartoe gaat
Aandacht & usability:
- Kies selectief welke aandacht opvallend moet zijn
- Verschillende zintuigen bewegende animaties, kleur, geluid etc
- Product eenvoudig
Waarneming = info in onze omgeving wordt omgezet in betekenisvolle objecten/ervaringen. VB.
telefoon trilt (voelen) maakt geluid (horen) en het beeldscherm (zicht)
Proprioceptie = weten waar jouw ledematen in verhouding met de omgeving zitten
Afkadering/bordering = kader erom heen zetten om het apart te zetten, usability verhoogd
, Samenvatting gedrag & technologie
Waarneming & usability:
- Door afkadering info zoeken makkelijker is
- Iconen, geluiden en grafische tekeningen moeten onderscheidend betekenis duidelijk
- Visuele cues symbolen en pictogrammen
Geheugen = sensorische, werk en langer termijn geheugen
Geheugen & usability design:
- Dingen beter onthouden vergroot memorability en vermindert cognitieve druk/lading
- Aansluiten bij bestaande info uit langer termijn geheugen vergroot learnability
- Hulp krijgen bij onthouden van info BV. zoekgeschiedenis
- Chunking
Leren & usability design:
- Gebruikers zonder te veel moeite kunnen uitzoeken hoe iets moet aangemoedigd om op
onderzoek uit te gaan
- Opties zien die op dat moment relevant zijn om bij te leren om fouten te kunnen voorkomen
Spreken, lezen, luisteren & usability design:
- Lezen gebruiker herlezen en scannen op belangrijke info
- Luisteren makkelijker dan lezen, maar minder goed opgenomen + niet makkelijk terug te
zien
Plannen, probleem oplossen en keuzes maken = denken over wat we moeten doen, wat de opties
zijn en consequenties van onze acties
Plannen, probleem oplossen en keuzes maken & usability design:
- Niet alle info in een keer weergeven
- Simple en makkelijk te onthouden functies die keuzes maken en planning op t juiste moment
ondersteunen
Waarom is cognitie belangrijk in dit vak?
Beter in staat technologie te ontwikkelen die mensen echt helpt VB. motiveren om een product
blijven te gebruiken of vinden van juiste info
Persuasive system design (20%)
Target behaviour = gewenst gedrag
Ability/simplicity = bekwaamheid
Persuasive (persuasion = overhalen) technology = interactieve systemen die ontworpen zijn om te
beïnvloeden wat iemand doet of denkt donaties, abonnement nemen tijdschrift of website, push
Oinas-Kukkonen = computer/informatiesystemen die bedoeld zijn om gedrag en/of attitudes van
mensen te bekrachtigen, of vorm te geven, zonder dwang of misleiding en pushberichten apps
Cognitie & perceptie (20%)
Cognitie = mentale processen die we als mensen gebruiken om te denken, leren, concentreren,
spreken, schrijven, plannen en problemen oplossen
User-centered design = ontwerpproces waarbij de gebruiker in het proces centraal staat
Usability = bruikbaarheid van het product voor het doel dat je voor ogen hebt
6 doelen:
1. Effectief gebruiksvriendelijkheid
2. Effcient min mogelijk stappen
3. Veilig
4. Nut/gangbaarheid
5. Learnability makkelijk te leren hoe het werkt
6. Memorability makkelijk te onthouden hoe het werkt
Mental model = representatie in je gedachten van hoe een situatie of product werkt worden
gebruikt door mensen om na te denken over een systeem, met name om uit te zoeken wanneer er
iets onverwachts gebeurt. VB. foutmelding of nieuwe systemen
Hoe technologie/systeem makkelijk bruikbaar wordt d.m.v. mental models?
- Transparency (transparantheid) vergroten door:
1. Feedback van gebruikers analyseren/toepassen
2. Makkelijke/interuitieve manieren bedenken om met het systeem te werken & interacten
- Transparency te bereiken juiste info beschikbaar zijn makkelijke instructies, online
hulpdesk en turtorials, en contextgevoelige begeleiding
Aandacht = proces waarbij je elementen in je omgeving selecteert om je op te concentreren
Bottom-up = aandacht gaat vanzelf ergens naartoe
Top-down = beslist zelf waar je aandacht naartoe gaat
Aandacht & usability:
- Kies selectief welke aandacht opvallend moet zijn
- Verschillende zintuigen bewegende animaties, kleur, geluid etc
- Product eenvoudig
Waarneming = info in onze omgeving wordt omgezet in betekenisvolle objecten/ervaringen. VB.
telefoon trilt (voelen) maakt geluid (horen) en het beeldscherm (zicht)
Proprioceptie = weten waar jouw ledematen in verhouding met de omgeving zitten
Afkadering/bordering = kader erom heen zetten om het apart te zetten, usability verhoogd
, Samenvatting gedrag & technologie
Waarneming & usability:
- Door afkadering info zoeken makkelijker is
- Iconen, geluiden en grafische tekeningen moeten onderscheidend betekenis duidelijk
- Visuele cues symbolen en pictogrammen
Geheugen = sensorische, werk en langer termijn geheugen
Geheugen & usability design:
- Dingen beter onthouden vergroot memorability en vermindert cognitieve druk/lading
- Aansluiten bij bestaande info uit langer termijn geheugen vergroot learnability
- Hulp krijgen bij onthouden van info BV. zoekgeschiedenis
- Chunking
Leren & usability design:
- Gebruikers zonder te veel moeite kunnen uitzoeken hoe iets moet aangemoedigd om op
onderzoek uit te gaan
- Opties zien die op dat moment relevant zijn om bij te leren om fouten te kunnen voorkomen
Spreken, lezen, luisteren & usability design:
- Lezen gebruiker herlezen en scannen op belangrijke info
- Luisteren makkelijker dan lezen, maar minder goed opgenomen + niet makkelijk terug te
zien
Plannen, probleem oplossen en keuzes maken = denken over wat we moeten doen, wat de opties
zijn en consequenties van onze acties
Plannen, probleem oplossen en keuzes maken & usability design:
- Niet alle info in een keer weergeven
- Simple en makkelijk te onthouden functies die keuzes maken en planning op t juiste moment
ondersteunen
Waarom is cognitie belangrijk in dit vak?
Beter in staat technologie te ontwikkelen die mensen echt helpt VB. motiveren om een product
blijven te gebruiken of vinden van juiste info
Persuasive system design (20%)
Target behaviour = gewenst gedrag
Ability/simplicity = bekwaamheid
Persuasive (persuasion = overhalen) technology = interactieve systemen die ontworpen zijn om te
beïnvloeden wat iemand doet of denkt donaties, abonnement nemen tijdschrift of website, push
Oinas-Kukkonen = computer/informatiesystemen die bedoeld zijn om gedrag en/of attitudes van
mensen te bekrachtigen, of vorm te geven, zonder dwang of misleiding en pushberichten apps
