Samenvatting psychologie, levensfasen

Deel 1: De prenatale periode

9 maanden beïnvloedt door:

- Omhulsel
- Moeder
- Omgeving

Lichamelijke ontwikkeling:

- Ontogenese  ontwikkeling van specifiek individu
- Fylogenese  ontwikkeling van de soort

Ontwikkeling is afhankelijk van 3 belangrijke factoren:

1. Groei  toename cellen, lengte en gewicht
sterk erfelijk bepaald, factoren uit omgeving beperkte invloed
2. Rijping  toename nieuwe functies, fysiologisch (lichamelijk) proces
beïnvloedt door erfelijke factoren, niet / nauwelijks beïnvloedt door omgeving
3. Leren  cognitieve functies
sterk beïnvloedt door externe ervaringen in omgeving



In Nederland is de gemiddelde levensduur ong. 80 jaar.



Ontwikkeling van de mens:

1. Eerste trimester  bevruchting (= spermacel dringt door eicel)
zygote  bevruchte eicel
morula  embryo in vroegste embryonale ontwikkeling
 eerste 2 weken; germinale fase (= innesteling van bevruchte eicel in baarmoeder /
uterus)
 6 tot 10 weken; ontwikkeling centrale zenuwstelsel, ogen, hart, oren, tanden,
gehemelte en externe genitaliën
2. Tweede trimester (4e t/m 6e maand)
als vrijwel alle organen zijn gevormd spreken we van een foetus
reflexen ontwikkelen en foetus kan onwillekeurige bewegingen maken, reageren op prikkels
reflexen geven info over het dan nog niet goed functionerende centrale zenuwstelsel 
neurologische problematiek
3. Derde trimester (7e t/m 8e maand)
snelle gewichtstoename van foetus  moeilijker bewegen, vastere positie aannemen
kind kan nu externe prikkels onderscheiden

,Teratogeen = eigenschap van een stof of ziekte die bij de foetus afwijkingen veroorzaakt als moeder tijdens de
zwangerschap met die stof of ziekte in aanraking komt

Voorbeelden van teratogenen:

- Alcohol- / drugsgebruik  kan leiden tot een lager geboortegewicht of minder alert reageren (FAS,
FoetaalAlchoholSyndroom)
Roken  kan ertoe leiden dat de foetus stopt met ademen (SID, Sudden Infant Death, wiegendood)
Drank  ogen wijdt uit elkaar, geestelijke groeiachterstand, te kleine hersenen of microcefalie
- Medicijngebruik  kan leiden tot lichamelijke afwijkingen van het embryo, kind heeft verhoogde kans
op baarmoederhalskanker en miskramen
- Ondervoeding  kan leiden tot neurologische afwijkingen bij het kind, effect op ontwikkeling van
hersenen
- Chemicaliën en stralingsgevaar  grotere kans op afwijking centrale zenuwstelsel
- Ongelukken  verwonding word deels door vruchtwater opgevangen, kan echter leiden tot
vroeggeboorte of beschadiging van foetus
- Te kleine moederkoek of placenta  foetus kan nadelig worden beïnvloed door verminderde zuurstof-
en voedingstoevoer
- Infecties  kan leiden tot afwijkingen bij geboorte
- Psychische ziekten  kan erfelijk overgedragen worden
- Zware stress  kan leiden tot verhoogde adrenalineproductie in het bloed van de moeder, baby’s
kunnen hierdoor meer bewegen in hun slaap en korter slapen
- Leeftijd moeder; optimale leeftijd is tussen de 20-35 jaar
is de moeder ouder dan 35; grotere kans op kind met syndroom van Down en mentale ziekten
- Leeftijd vader; optimale leeftijd is tussen de 20-40 jaar
is de vader ouder dan 40 jaar; grotere kans op schizofrenie en licht wegende kinderen



Een vrouw is zo’n 40 weken zwanger, het kind beslist wanneer het klaar is om geboren te worden, het startsein
is een verlaagde bloedsuikerspiegel en hormoon oxytocine

Complicaties bij geboorte kunnen leiden tot:

- Ontwikkelingsstoornissen
- concentratiestoornissen (ADHD)
- leerstoornissen
- coördinatieproblemen
- sensorische perceptiestoornissen
- leerstoornissen (dyslexie)
- spraak- en articulatieproblemen




Ligging in de buik:

1. Normale ligging  hoofdje eerst
2. Stuitligging  kontje of voetje eerst (gebeurt in ziekenhuis)
3. Dwarsligging (keizersnede

,Geboorte:

1. Ontsluiting (oxcytocine)
- Weeën om de 2-5 minuten
- Slijmprop is uitgestoten
- Vruchtvliezen breken
- Opening van baarmoederhals is 10 cm, dan in de ontsluiting ook volledig
2. Uitdrijving
- Persweeën
- Spieren buikwand trekken samen
- Hoofdje draait naar beneden onder schaambeen door

Na de geboorte kan de baby zelf ademen en eten, de navelstreng wordt dan ook verwijderd

De net geboren baby kan in een couveuse belanden:

- Prematuur  vroeggeboorte
- Dysmatuur  zegt iets over geboortegewicht
laag  groot risico ADHD / autisme




Deel 2: Geboorte tot 6 maanden

, 2 groeirichtingen:

1. Cefalocaudaal  van boven naar onder (2 maanden tot 6 jaar)
2. Proximodistaal  eerst midden, dan buitenkant (vanaf 6 jaar)

2 soorten motoriek:

1. Grove motoriek; omdraaien, zitten, staan, lopen, rennen en klimmen
2. Fijne motoriek; pincetgreep, tekenen en schrijven

Ontwikkeling grove motoriek (eerste 6 maand):

- Fase 1; embryonale houding  in elkaar gedoken houding (1e maand)
- Fase 2; kind kan hoofd met een beetje steun in balans houden, trappelt met armen en benen, kan
zachtjes grijpen (2e maand)
- Fase 3; hoofd steeds meer in balans, zitten gaat ook beter (3 e tot 6e maand)


Vygotski; cognitieve ontwikkeling wordt bepaald door interactie met andere mensen

Eerste leerervaringen doet baby op via zintuigen en binnen zijn eigen lichaam:

1. Horen
- baby reageert eerste 6 maanden vooral met zijn gehoor op prikkels
- baby’s hebben meteen een zuiver gehoor
2. Zien
- hoorpikkel stuurt zowel hersenen als oogspieren aan-
- vanaf 2 weken kan baby gezichten onderscheiden
- na 4 maanden kunnen baby’s onderscheid maken tussen mensen en voorwerpen
- kind ziet bij geboorte eerst zwart-wit
3. Ruiken
- vanaf geboorte reageert baby op geur van moederborst
4. Voelen
- gevoelig voor aanraking
5. Proeven
- baby’s zijn goed in staat zoet en zout te onderscheiden
- voorkeur voor zoet
- baby’s gebruiken lippen en tong om zo eigenschappen van materialen te herkennen




Sensoriek = het opdoen van ervaringen door middel van zintuigen