Samenvatting Spraak, taal en leren H11 Stemstoornissen

SamenvatninSpraak,ntaalnennlerennH1 1 nStemstoornsssenn

Hetnstrotenhoofd,nofeeelndenlarynx,nssnveranteoordelskknvoornhetnbasalenstemielusd.nGedurendeneen
mensenlevennonderiaatndenlarynxnvrsknsnirskpendenverandersnienndoorndenonteskkelsninvanneenn
ksnderlarynxntotneennvoleassen,nenndaarnanouderenlarynx.nDezenverandersniennzsknndeelsnhetnievolin
vannaliemenenveroudersnisprocessen,nmaarneordennooknbepaaldndoornsndsvsdueleniroes.n

Stemstoornissen / Larynx
Denlarynxnzelfnbestaatnustneennaantalnkraakbeenderenndsenmetnelkaarnverbondennzsknndoorn
membranen,npezennennspseren.nDenonderdelennvannhetnstrotenhoofdnzskn:nhetnschsldkraakbeenn
(thyroïd),nhetnrsnikraakbeenn(crscoïd),nteeenbekerkraakbeentkesn(arythenoïden)nennhetnstrotenklepken
(epsilots).nDenlarynxnsnnzsknnieheelnhanitnaannhetntonibeenn(hyoïd).nHetncrscoïdnverbsndtndenlarynxn
metndenluchtpskp.nDenvoorkantnvannhetnthyroïdnssnsnndenhalsnzschtbaarnalsndenadamsappel.nAannden
bsnnenzskdenvanndenthyroïdnzsknndenstemploosennbevestidndsenvannvoornnaarnachterennlopennennaannde
achterzskdenzsknnverbondennaanndenarythenoïden.nDezenkunnennsnnhorszontalenposstenilskdennovernhetn
rsnikraakbeen,neaardoornstemploosennzschnkunnennopenennennslusten.nDenfunctenvanndenlarynxnssnsnn
eerstensnstanteneennbeschermendenrolnbsknhetnbsnnendrsniennvannvreemdenstofennsnndenluchtpskp,n
zoalsnbsknverslskkenniebeurt.nOoknheefndenlarynxneennbelanirskkenrolnsnndenreiulersninvannonzen
ademprocessen.nOoknbsknhetnslskkennheefndenlarynxneennrolndoordatnhsknbsknhetnslskkennomhooinennnaar
vorennietrokkenneordt.nDenlaatstenfunctendsendenlarynxnvervultnssndsenvannstemproducent.n

Stemstoornissen
Erneordtniesprokennvanneennstemstoornssnsndsennernhoorbaarnen/ofnsubkectefnvoelbaarnvoornden
spreker,neenndusdansienkealstestsverandersninvanndenstemievsninheefnplaatsievondenndatnhetn
ervarenneordtnalsneennverstorsni.nDenstemievsnineordtnbepaaldndoorndrsensystemen:
Denbouenvanndenlarynxnennbovenlsiiendenstructuren;
Denmatenvanniebrusk;
Denaaneezsihesdnvannoriansschenafeskksnien.

Bskndenbouenvanndenlarynxnkannsprakenzsknnvannzeakkerenofnsterkerenspseren,neennmeernofnmsndern
iunstienvormnvannmond- nennkeelholte,neaardoornernmeernofnmsnderniemakkelskknresonerenden
boventonennkunnennontstaan.nDenmatenvanniebrusknvanndenlarynxnhanitnvoorneennirootndeelnafnvann
denmanserneaaropndenstemnvormieievenneordtn(ontspannennofniespannen),nmaarnooknvannden
hoeveelhesdnstemievennenncondstesneaaronder.nOriansschenafeskksniennkunnennaanieborennzskn.
Grofeeinzounmenndenstemstoornsssennkunnennsndelennsnnfunctonelenofnoriansschenstemstoornsssen.n
Dezensndelsninssneatnarbstrasr,nomdatnzoalsneerdernaanieievennernvrskeelnaltkdnsprakenssnvanneenn
combsnatenvannfactoren.n

Verkeerdnstemiebrusknbestaatnustnelkniedraindatndenstemploosennforceertnennschadenberokkent.n
Functonelenstoornsssenneordenndooriaansniekenmerktndoorneennteveelnaannspannsninsnnhetn
spreekpatroon;nverkeerdnademen,ntenhooinofntenlaainspreken,netc..
Stemstoornsssennbsknksnderennustennzschnsnndenstemkealstest,ndenresonans,ndenlusdhesdnennden
toonhooite.n
Hetnfouteveniebrusknvannhetnstemapparaat,nsomsniebaseerdnopneennzeakkenaanlei,nkannlesdenntotn
oriansschenverandersniennsnndenstemploosen.nDezenverandersniennnoemenneendannsecundasrn
orianssch.n
Denmeestnvoorkomendensecundasrnoriansschenstoornssnbsknksnderenneordtnievormdndoornnoduls,nden
stemploosknobbeltkes.n

Prsmasrnoriansschenstemstoornsssennbestaannustneennhoeveelhesdnafeskksnienndsenzoeelnbsknden
ieboortenaaneezsinkunnennzsknnalsnlaternkunnennontstaan.n

, Aanieborennafeskksniennvannhetnstrotenhoofdnzsknnasymmetrseën,nmalformatesnsnnhetnkraakbeennofn
slskmvlses,netc..
Denvervoreenniroepnprsmasrnoriansschenstemstoornsssennbestaatnustnnseuevormsninopnden
stemploosen.nOnschuldsienvormennzsknnpolsepennenncysten.nEennsnirskpendernennveelalnrecsdsverendn
probleemnzsknnpapsllomennopndenstemploosen.nPapsllomennonderschesdennzschnvanndeneerdern
beschrevennnodulsnsnndenoorzaaknvannhunnontstaan.nPapsllomennontstaanndoornvsralensnvloeden,nnoduls
ontstaanndoorneennverkeerdnofntenveelniebrusknvanndenstemploosen.n
Eennandereniroepnvereorvennoriansschenstemstoornsssennbestaatnustnproblemenndsenontstaannnan
traumatanennbskvoorbeeldnsnhalates.n
Luchteeiproblemennzoalsnbronchsts,nastma,nalleriseën,netc.nbelemmerenneennioednfunctonerennvann
denslskmvlsezennvanndenstemploosennennbeïnvloedenndenresonansnbovenndenstemploosen.n

Eennmutatestoornssnssneennfoutnsnndenverandersninvanndenksnderstemnnaarnvoleassennstem.n
Alsnernieennsprakenssnvanneennoriansschenonderboue,nmaarndenstemnnanhetnpubertestsprocesnennnan
hetnveranderennvanndenlarynxnnoinsteedsneennksnderlskknstempatroonnvertoont,nnoemtnmenndstneenn
nset- oriansschenmutatestoornss.n
Voorbeeldennvannnset- oriansschenmutatestoornsssennzsknneenntenvroeinoptredende,neenntenlaatn
optredendenofneennverlenidencq.nonvolledsienstemmutate.n

Vóórkomen
Innirotenlsknennkanneordenniesteldndatntussennden6nenn9%nvanndenksnderennmeernofnmsndernlastnheefn
vannstemverandersni.nRondnden3%nheefnserseuzenproblemenndsenlesdenntotncommunscateproblemen.n

Psychosociale aspecten
Problemennopnpsychsschniebsednzsknneennveelvoorkomendenoorzaaknvannvermsnderden
stemmoielskkheden,nofneordennvertaaldnsnnstemklachten.n

Achtergronden en mogelijke oorzaken
Ksnderlarynx
Denlarynxnstaatnbsknzusielsnienntennopzschtenvanndenhalseervelkolomnopneennhoiernnsveaundannbskn
ouderenksnderen.n
Bovendsenndaaltndenposstenvanndenlarynxnonieveernvanndenderdenhalseervelnnaarndenvskfde.n
Denstemploosnzelfnbestaatnustnenkelenlaienneaarvanndenmsddelstenlaainalsnkernnvanndenstemploosnsnn
enierenzsnneordtniezsennenndendseperenlaaindenverbsndsninvormtnmetnhetneronderlsiienden
usteaaserendenspsereeefsel.n
Gedurendendenlevensloopnverandertnzoeelndenlenitenalsndenstructuurnvanndenstemploosen.n
Naastnofnsnnplaatsnvannhetnelastnenkomtnernielesdelskknmeernstuincollaieennsnndenbsndeeefsellaien,n
eaarmeeneennioednonteskkeldnlsiamentumnvocaleneordtnievormd.nDearsiestreeptnspsereeefselnvann
voleassenen,nmetnnamenvannskeletspseren,nbestaatnustnteeentypennspservezels;ntypen1 ndsenlanizaamn
samentrekkennenndsendensamenietrokkenntoestandnlaninvolnkunnennhouden;ntypen2ndsensneln
samentrekken,nmaarndatnnsetnzonlaninvolhouden.nHetnspsereeefselnbsknhetnkonienksndnbestaatn
overeeiendnustnsnelnsamentrekkendentypen2nvezels,ndseneennsnellenslustninvanndenstemploosenn
moielskknmakennomndenlaierenluchteeiennefcsëntntenbeschermennteiennonbedoeldnbsnnendrsnienn
vannvoedsel.n
Verschsllendenfactorennbeïnvloedenndusndenstemndoornhetnlevennheennenneelndenvoliende;
Groesnvannbeenderen,nspserennennkraakbeenderen;
Invloednvanndenandroienenennoestroienenhormonen;
Aliemeneniezondhesdstoestand;
Stemiebrusk,nlevensstklnennomievsni;
Psychsschentoestand;
Culturelenfactoren;