Samenvatting Gezondheie d & Preventiee (GP)
Doen wat werkt
6.1
ddi doelgroepkeuze – doelformulering – interventekeuze (vaak is er een combinate van
interventes aangewezen interventemiix).
6.2
Zorg ervoor dat de doelgroep is afgebakend en min of meer homogeen is, op basis van de volgende
kenmerken:
Demografsche kenmerken.
Gezondheidsgedrag en determinanten.
Communicatekenmerken.
Wanneer de doelgroep te divers is om met dezelfde boodschap, via dezelfde kanalen en middelen te
bereiken, is het verstandig de doelgroep op te splitsen in subgroepen. Dit wordt
doelgroepsegmentate (doelgroep splitsen) genoemd.
Demografsche gegevens betrefen geslacht, leefiid, opleidingsniveau, inkomensniveau en plaats
(welke delen van Nederland, welke gemeenten, welke wiiken). Deze gegevens staan vaak vermeld in
de probleembeschriiving, die onderdeel is van het proiectplan en/of het draaiboek. Daarin staat
immers om welke mensen het gaat.
Indien mogeliik beschriif ie een doelgroep mede op basis van ‘communicatekenmerkenn: via welke
zender, met welke boodschap, via welk kanaal en op welke plaatsen kan de doelgroep bereikt
worden? Je weet immers niet wie de mensen ziin die tot de doelgroep horen en waar elk individu uit
de doelgroep precies woont, werkt of naar school gaat. Bii de keuze en afakening van een
doelgroep houd ie al in ie achterhoofd hoe ie de doelgroep kunt bereiken. Ook al is dit niet het
moment waarop de intervente wordt vastgesteld, ie houdt rekening met het gegeven dat de manier
van benaderen mede bepaalt wíe bereikt worden.
6.3
Formuleren van voorlichtngsdoelen gebeurt aan de hand van enkele criteria:
Geef globaal aan wat ie wilt bereiken (algemene doelstelling).
Geef vervolgens aan welk resultaat (efect) ie wilt bereiken bii de doelgroep (einddoel).
Gebruik het gedragsveranderingsproces en de determinanten om aan te geven welk
resultaat ie nastreef (op het gebied van gedrag; op het gebied van opvatngen en
risicopercepte; op het gebied van kennis?). Breng eventueel een ordening aan: een einddoel
met subdoelen.
Hanteer smart voor het formuleren van de gewenste verandering (zie kader smart).
, Doelen formuleren
smart staat voor:
Specifek De doelen ziin aangepast aan de doelgroep en de situate.
Alleen bii concrete en meetbare doelen is het mogeliik na te gaan of het
Meetbaar
resultaat bereikt is (efectevaluate).
De doelgroep en intermediairs vinden de doelen belangriik. Er is voldoende
Acceptabel
draagvlak.
De doelen ziin haalbaar, gezien de beginsituate, de tid en
Realistsch
interventemogeliikheden.
Tiidsgebonde
De termiin waarbinnen de doelen bereikt worden is duideliik.
n
Voorlichtng kan als nevendoel hebben dat mensen uit een buurt elkaar ontmoeten, dat zii stlstaan
bii wat ze voor hun buurt belangriik vinden. Een bewegingsstmuleringsproiect voor iongeren kan als
eixtra doel hebben dat iongeren samenwerken, dat zii een aandeel leveren in de organisate en
ervaren dat samenwerken met het buurtcentrum iets oplevert.
Daarnaast kan een proiect nevenefecten hebben, al dan niet gewenst. Samenwerking in een proiect
kan het contact tussen instellingen bevorderen, waardoor de samenwerking ook op andere terreinen
vloter verloopt. Voorlichtng over betere behandelmogeliikheden van hiviinfecte kan als
nevenefect hebben dat mensen de gevolgen van onveilig vriien lichter inschaten en daardoor vaker
onveilig gaan vriien.
6.4
Kies interventes en vul ze in. Gebruik daarvoor de volgende punten:
1. Ga na of er succesvolle programmans bestaan.
2. Beoordeel of een bestaand programma bruikbaar is.
3. Verzamel ideeën voor (een combinate van) interventes.
4. Kies een of meer interventes en vul ze nader in.
‘best practcen: een oordeel van professionals over de meest geschikte programmans of eisen
waaraan geschikte programmans moeten voldoen.
Inhoudeliik:
De intervente moet passen bii de doelgroep en geschikt ziin om het geformuleerde doel te
bereiken; de voorlichtngsmatriix is hierbii een hulpmiddel.
De intervente is efectef gebleken; bevat efecteve elementen (zie kader ‘efecteve
elementenn in deze paragraaf).
Bii voorkeur wordt de doelgroep betrokken bii het ontwerpen, uitesten of uitvoeren van de
intervente.
Doen wat werkt
6.1
ddi doelgroepkeuze – doelformulering – interventekeuze (vaak is er een combinate van
interventes aangewezen interventemiix).
6.2
Zorg ervoor dat de doelgroep is afgebakend en min of meer homogeen is, op basis van de volgende
kenmerken:
Demografsche kenmerken.
Gezondheidsgedrag en determinanten.
Communicatekenmerken.
Wanneer de doelgroep te divers is om met dezelfde boodschap, via dezelfde kanalen en middelen te
bereiken, is het verstandig de doelgroep op te splitsen in subgroepen. Dit wordt
doelgroepsegmentate (doelgroep splitsen) genoemd.
Demografsche gegevens betrefen geslacht, leefiid, opleidingsniveau, inkomensniveau en plaats
(welke delen van Nederland, welke gemeenten, welke wiiken). Deze gegevens staan vaak vermeld in
de probleembeschriiving, die onderdeel is van het proiectplan en/of het draaiboek. Daarin staat
immers om welke mensen het gaat.
Indien mogeliik beschriif ie een doelgroep mede op basis van ‘communicatekenmerkenn: via welke
zender, met welke boodschap, via welk kanaal en op welke plaatsen kan de doelgroep bereikt
worden? Je weet immers niet wie de mensen ziin die tot de doelgroep horen en waar elk individu uit
de doelgroep precies woont, werkt of naar school gaat. Bii de keuze en afakening van een
doelgroep houd ie al in ie achterhoofd hoe ie de doelgroep kunt bereiken. Ook al is dit niet het
moment waarop de intervente wordt vastgesteld, ie houdt rekening met het gegeven dat de manier
van benaderen mede bepaalt wíe bereikt worden.
6.3
Formuleren van voorlichtngsdoelen gebeurt aan de hand van enkele criteria:
Geef globaal aan wat ie wilt bereiken (algemene doelstelling).
Geef vervolgens aan welk resultaat (efect) ie wilt bereiken bii de doelgroep (einddoel).
Gebruik het gedragsveranderingsproces en de determinanten om aan te geven welk
resultaat ie nastreef (op het gebied van gedrag; op het gebied van opvatngen en
risicopercepte; op het gebied van kennis?). Breng eventueel een ordening aan: een einddoel
met subdoelen.
Hanteer smart voor het formuleren van de gewenste verandering (zie kader smart).
, Doelen formuleren
smart staat voor:
Specifek De doelen ziin aangepast aan de doelgroep en de situate.
Alleen bii concrete en meetbare doelen is het mogeliik na te gaan of het
Meetbaar
resultaat bereikt is (efectevaluate).
De doelgroep en intermediairs vinden de doelen belangriik. Er is voldoende
Acceptabel
draagvlak.
De doelen ziin haalbaar, gezien de beginsituate, de tid en
Realistsch
interventemogeliikheden.
Tiidsgebonde
De termiin waarbinnen de doelen bereikt worden is duideliik.
n
Voorlichtng kan als nevendoel hebben dat mensen uit een buurt elkaar ontmoeten, dat zii stlstaan
bii wat ze voor hun buurt belangriik vinden. Een bewegingsstmuleringsproiect voor iongeren kan als
eixtra doel hebben dat iongeren samenwerken, dat zii een aandeel leveren in de organisate en
ervaren dat samenwerken met het buurtcentrum iets oplevert.
Daarnaast kan een proiect nevenefecten hebben, al dan niet gewenst. Samenwerking in een proiect
kan het contact tussen instellingen bevorderen, waardoor de samenwerking ook op andere terreinen
vloter verloopt. Voorlichtng over betere behandelmogeliikheden van hiviinfecte kan als
nevenefect hebben dat mensen de gevolgen van onveilig vriien lichter inschaten en daardoor vaker
onveilig gaan vriien.
6.4
Kies interventes en vul ze in. Gebruik daarvoor de volgende punten:
1. Ga na of er succesvolle programmans bestaan.
2. Beoordeel of een bestaand programma bruikbaar is.
3. Verzamel ideeën voor (een combinate van) interventes.
4. Kies een of meer interventes en vul ze nader in.
‘best practcen: een oordeel van professionals over de meest geschikte programmans of eisen
waaraan geschikte programmans moeten voldoen.
Inhoudeliik:
De intervente moet passen bii de doelgroep en geschikt ziin om het geformuleerde doel te
bereiken; de voorlichtngsmatriix is hierbii een hulpmiddel.
De intervente is efectef gebleken; bevat efecteve elementen (zie kader ‘efecteve
elementenn in deze paragraaf).
Bii voorkeur wordt de doelgroep betrokken bii het ontwerpen, uitesten of uitvoeren van de
intervente.
