Doelstellingen TLP2:
KNO: OZT + Plastische chirurgie: Anatomie & OZT
2.34 OZT: KNO
-Je kunt met betrekking tot keel en oor de onderdelen en functies benoemen
Tip: Atlas der Anatomie – Frank H. Netter (blz. 94-95)
Auris externa
Het uitwendige oor wordt gevormd door concha auricula (oorschelp), die bestaat uit
elastisch kraakbeen dat is omgeven door een bindweefselvlies (perichondrium) en
huid. De holte van de oorschelp (cavum conchae), die direct voor de uitwendige
gehoorgangopening ligt, wordt begrensde door de tragus, helix, anthelix en de antitragus. Het
aanhangsel van de oorschelp, de oorlel (lobulus) bestaat uit vet en huid.
Meatus acusticus externus
De uitwendige gehoorgang is een 3 cm lange met huid beklede gang tussen de oorschelp en het
trommelvlies. Het laterale deel is kraakbenig en bevat subcutis, cerumen producerende klieren,
talgklieren en haartjes. Het mediale deel is uiterst gevoelig, benig en bestaat uit zeer dunne huid met
veel haarvaatjes en gevoelszenuwen.
Auris media
Het middenoor is gelegen in het slaapbeen (os temporale) en
bestaat uit:
*Membrana tympani/myrinx: het trommelvlies vormt de
afsluiting van de uitwendige gehoorgang en de laterale wand
van de trommelholte. Hij staat in een hoek van 55 graden op
de gehoorgang en bestaat uit twee delen:
1. Pars tensa: laterale begrenzing van mesotympanum
en bestaat uit drie lagen. Dit zijn: laterale laag
(epidermis), middelste laag (lamina propria met
elastische vezels) en mediale laag (mucosa). Dit is een stug gedeelte van het trommelvlies,
wat onder aan het trommelvlies zit. Dit reflecteert licht, waar gesneden moet worden.
2. Pars flaccida: membraan van Shrapnell, boven het laterale uitsteeksel van de hamersteel
(processus brevis mallei) en is de laterale begrenzing van epitympanum. Dit is een slap
gedeelte van het trommelvlies. De malleus zit vast aan dit gedeelte, wat niet doorgesneden
mag worden (kan voor gehoorschade zorgen).
Het trommelvlies is erg gevoelig en kan veel pijn geven, zeker als de buis van Eustachius dicht zit bij
een oorontsteking.
*Buis van Eustachius (Tuba auditiva)
*Cavun tympani: de trommelholte is een smalle, hoge ruimte met een inhoud van 1ml. Deze
luchthoudende, met slijmvlies beklede holte omvat de gehoorbeenketen: malleus (hamer), incus
(aambeeld) en stapes (stijgbeugel). Zij vormen een beweeglijke verbinding van het uitwendige oor
naar het binnenoor. De hamersteel is gefixeerd aan het trommelvlies. Diverse ligamenten verbinden
de gehoorbeentjes met de wand van de trommelholte, waardoor ze op hun plaats blijven. Het
geleidingssysteem van trommelvlies, gehoorbeenketen en ovale venster zorgen voor geleiding van
geluid. Drie holtes:
1. Epitympanum: koepel van trommelholte, bevat hamer en aambeeld
2. Mesotympanum: middelste gedeelte, bevat hamersteel, lange been van incus, stapes en
peesjes van twee middenoorspiertjes
3. Hypotympanum: onderste deel, bevat geen structuren maar ingang van buis van
Eustachius
, Auris interna
Het binnenoor omvat twee zintuigorganen:
*Cochlea: het eigenlijke gehoororgaan in de vorm van een slakkenhuis
*Het evenwichtsorgaan bestaande uit drie halfcirkelvormige kanalen
Het binnenoor ligt mediaal van het middenoor, waarbij de cochlea zich krult als een buisvormige
wenteltrap (cochleaire buis) om een benige kegelvormige as (modiolus). De modiolus omvat de
gehoorzenuw (nervus cochlearis). De cochleaire buis wordt in drie kanalen verdeeld: scala vestibuli
(bovenste voorhofstrap), scala media/ductus cochlearis (middelste driehoekige kanaal) en de scala
tympani (onderste trommelholtetrap). De functie van het binnenoor is luchttrillingen verwerken tot
een elektrisch signaal. Nadat dit elektrische signaal via zintuigcellen en gehoorzenuw de hersenen
heeft bereikt, ontstaat het vermogen om het geluid werkelijk waar te nemen en te interpreteren.
Horen
Horen is het vermogen om luchttrillingen waar te nemen, hierbij wordt het gehele oor samen met de
hersenstam en hersenschors als geheel gezien. Door een mechanische verplaatsing ontstaat een
elektrische prikkel die via afferente zenuwvezels van de n. cochlearis naar enkele delen in de
hersenstam en hersenschors wordt gestuurd. Hier vindt de waarneming plaats.
Mondholte
Tip: Atlas der Anatomie – Frank H. Netter (blz. 60 & 64)
De mondholte is bekleed met slijmvlies en de ruimte die aan de voorkant
door het gebit wordt begrensd en aan de achterkant door de keelengte
(gehemeltebogen). De bovenkant wordt gevormd door het palatum
durum (harde gehemelte) en het palatum molle (zachte gehemelte) met
de uvula (huig). Het gehemelte loopt uit in een voorste gehemelteboog
(arcus palatoglossus) en een achterste gehemelteboog (arcus
palatopharyngeus). De bodum bestaat uit een spiergroep tussen de
mandibula (onderkaak), namelijk de m. mylohyoideus, m. geniohyoideus
en de m. digastricus. Ook bevinden zich hier 2 grote speekselklieren.
Pharynx
De keelholte ligt achter de neus en mondholte, en is een 12 cm lange buisvormige structuur ter
hoogte van de eerste zes cervical wervels. De pharynx is aan de binnenzijde bekleed met slijmvlies en
wordt omgeven door circulair en
longitudinaal verlopende spieren met
daaromheen een stevige bindweefsellaag.
De pharynx is hiermee opgehangen aan het
os sphenoidale. Het caudale deel is daar
waar de pharynx overgaat in de oesophagus.
Het is onder te verdelen in drie delen:
*Nasopharynx: neus-keelholte met adenoïd
(neusamandel) en aan de zijwanden de
uitgangen van de buis van Eustachius.
*Oropharynx: mond-keelholte met
keelamandelen (tonsilla palatina)
*Hypopharynx: onderste deel tot aan de
oesophagus.
De naso- en oropharynx bevatten lymfatisch
weesel dat in een cirkel verbonden is, de ring
van Waldeyer. Deze ring bestaat uit het adenoïd, tonsilla palatina, tonsilla linguilis en lymfatisch
weefsel. Zij vormen de eerste barrière tegen ziektekiemen en spelen een rol bij het afweersysteem.
KNO: OZT + Plastische chirurgie: Anatomie & OZT
2.34 OZT: KNO
-Je kunt met betrekking tot keel en oor de onderdelen en functies benoemen
Tip: Atlas der Anatomie – Frank H. Netter (blz. 94-95)
Auris externa
Het uitwendige oor wordt gevormd door concha auricula (oorschelp), die bestaat uit
elastisch kraakbeen dat is omgeven door een bindweefselvlies (perichondrium) en
huid. De holte van de oorschelp (cavum conchae), die direct voor de uitwendige
gehoorgangopening ligt, wordt begrensde door de tragus, helix, anthelix en de antitragus. Het
aanhangsel van de oorschelp, de oorlel (lobulus) bestaat uit vet en huid.
Meatus acusticus externus
De uitwendige gehoorgang is een 3 cm lange met huid beklede gang tussen de oorschelp en het
trommelvlies. Het laterale deel is kraakbenig en bevat subcutis, cerumen producerende klieren,
talgklieren en haartjes. Het mediale deel is uiterst gevoelig, benig en bestaat uit zeer dunne huid met
veel haarvaatjes en gevoelszenuwen.
Auris media
Het middenoor is gelegen in het slaapbeen (os temporale) en
bestaat uit:
*Membrana tympani/myrinx: het trommelvlies vormt de
afsluiting van de uitwendige gehoorgang en de laterale wand
van de trommelholte. Hij staat in een hoek van 55 graden op
de gehoorgang en bestaat uit twee delen:
1. Pars tensa: laterale begrenzing van mesotympanum
en bestaat uit drie lagen. Dit zijn: laterale laag
(epidermis), middelste laag (lamina propria met
elastische vezels) en mediale laag (mucosa). Dit is een stug gedeelte van het trommelvlies,
wat onder aan het trommelvlies zit. Dit reflecteert licht, waar gesneden moet worden.
2. Pars flaccida: membraan van Shrapnell, boven het laterale uitsteeksel van de hamersteel
(processus brevis mallei) en is de laterale begrenzing van epitympanum. Dit is een slap
gedeelte van het trommelvlies. De malleus zit vast aan dit gedeelte, wat niet doorgesneden
mag worden (kan voor gehoorschade zorgen).
Het trommelvlies is erg gevoelig en kan veel pijn geven, zeker als de buis van Eustachius dicht zit bij
een oorontsteking.
*Buis van Eustachius (Tuba auditiva)
*Cavun tympani: de trommelholte is een smalle, hoge ruimte met een inhoud van 1ml. Deze
luchthoudende, met slijmvlies beklede holte omvat de gehoorbeenketen: malleus (hamer), incus
(aambeeld) en stapes (stijgbeugel). Zij vormen een beweeglijke verbinding van het uitwendige oor
naar het binnenoor. De hamersteel is gefixeerd aan het trommelvlies. Diverse ligamenten verbinden
de gehoorbeentjes met de wand van de trommelholte, waardoor ze op hun plaats blijven. Het
geleidingssysteem van trommelvlies, gehoorbeenketen en ovale venster zorgen voor geleiding van
geluid. Drie holtes:
1. Epitympanum: koepel van trommelholte, bevat hamer en aambeeld
2. Mesotympanum: middelste gedeelte, bevat hamersteel, lange been van incus, stapes en
peesjes van twee middenoorspiertjes
3. Hypotympanum: onderste deel, bevat geen structuren maar ingang van buis van
Eustachius
, Auris interna
Het binnenoor omvat twee zintuigorganen:
*Cochlea: het eigenlijke gehoororgaan in de vorm van een slakkenhuis
*Het evenwichtsorgaan bestaande uit drie halfcirkelvormige kanalen
Het binnenoor ligt mediaal van het middenoor, waarbij de cochlea zich krult als een buisvormige
wenteltrap (cochleaire buis) om een benige kegelvormige as (modiolus). De modiolus omvat de
gehoorzenuw (nervus cochlearis). De cochleaire buis wordt in drie kanalen verdeeld: scala vestibuli
(bovenste voorhofstrap), scala media/ductus cochlearis (middelste driehoekige kanaal) en de scala
tympani (onderste trommelholtetrap). De functie van het binnenoor is luchttrillingen verwerken tot
een elektrisch signaal. Nadat dit elektrische signaal via zintuigcellen en gehoorzenuw de hersenen
heeft bereikt, ontstaat het vermogen om het geluid werkelijk waar te nemen en te interpreteren.
Horen
Horen is het vermogen om luchttrillingen waar te nemen, hierbij wordt het gehele oor samen met de
hersenstam en hersenschors als geheel gezien. Door een mechanische verplaatsing ontstaat een
elektrische prikkel die via afferente zenuwvezels van de n. cochlearis naar enkele delen in de
hersenstam en hersenschors wordt gestuurd. Hier vindt de waarneming plaats.
Mondholte
Tip: Atlas der Anatomie – Frank H. Netter (blz. 60 & 64)
De mondholte is bekleed met slijmvlies en de ruimte die aan de voorkant
door het gebit wordt begrensd en aan de achterkant door de keelengte
(gehemeltebogen). De bovenkant wordt gevormd door het palatum
durum (harde gehemelte) en het palatum molle (zachte gehemelte) met
de uvula (huig). Het gehemelte loopt uit in een voorste gehemelteboog
(arcus palatoglossus) en een achterste gehemelteboog (arcus
palatopharyngeus). De bodum bestaat uit een spiergroep tussen de
mandibula (onderkaak), namelijk de m. mylohyoideus, m. geniohyoideus
en de m. digastricus. Ook bevinden zich hier 2 grote speekselklieren.
Pharynx
De keelholte ligt achter de neus en mondholte, en is een 12 cm lange buisvormige structuur ter
hoogte van de eerste zes cervical wervels. De pharynx is aan de binnenzijde bekleed met slijmvlies en
wordt omgeven door circulair en
longitudinaal verlopende spieren met
daaromheen een stevige bindweefsellaag.
De pharynx is hiermee opgehangen aan het
os sphenoidale. Het caudale deel is daar
waar de pharynx overgaat in de oesophagus.
Het is onder te verdelen in drie delen:
*Nasopharynx: neus-keelholte met adenoïd
(neusamandel) en aan de zijwanden de
uitgangen van de buis van Eustachius.
*Oropharynx: mond-keelholte met
keelamandelen (tonsilla palatina)
*Hypopharynx: onderste deel tot aan de
oesophagus.
De naso- en oropharynx bevatten lymfatisch
weesel dat in een cirkel verbonden is, de ring
van Waldeyer. Deze ring bestaat uit het adenoïd, tonsilla palatina, tonsilla linguilis en lymfatisch
weefsel. Zij vormen de eerste barrière tegen ziektekiemen en spelen een rol bij het afweersysteem.
