Week 1 – Inleiding strafrecht
Materieel strafrecht: Deel van het strafrecht dat gaat over strafbare feiten en strafrechtelijke
aansprakelijkheid voor die feiten.
Formeel strafrecht: Deel van het strafrecht dat gaat over opsporing, vervolging en berechting
van strafbare feiten.
Art. 1 lid 1 Sr: “Geen feit is strafbaar dan uit kracht van een daaraan voorafgegane wettelijke
strafbepaling.” -> legaliteitsbeginsel;
Muilkorf-arrest
De rechtsvraag in deze zaak was: “Mocht de verdachte worden veroordeeld tot het betalen
van een boete voor het niet opvolgen van de aanwijzingen van de agenten?” Het antwoord
luidt ontkennend. De Hoge Raad gaf aan dat in art. 1 Sv de grondslag berust voor
strafvordering. Er dient te worden gesproken in de ruimste zin van het woord. Dit omvat
derhalve ook de opsporing van strafbare feiten. Aangezien een APV geen wet in formele zin
is, is de plaatsing van een dergelijke regel in de APV in strijd met formele wetgeving. In
concreto overwoog de Hoge Raad dus dat regels met betrekking tot strafvordering alleen
mogen worden gegeven in formele wetgeving.
Onbehoorlijk gedrag
Het legaliteitsbeginsel houdt dus in dat een gedraging alleen strafbaar is als het voldoet aan
een duidelijke delictsomschrijving. Volgens de Hoge Raad is het echter onvermijdelijk dat
zich soms ‘vage’ termen voordoen. Dit zorgt ervoor dat open formulering mogelijk is, opdat
er meerdere interpretaties mogelijk zijn. Anders worden delictsomschrijvingen te concreet.
In casu werd de term “onbehoorlijk gedrag” gebruikt binnen de context van stations en
treinen. Daaruit valt dan af te leiden wat als “onbehoorlijk gedrag” gezien kan worden. Hier
is enige speelruimte in en levert derhalve geen schending van het legaliteitsbeginsel (en
vooral het lex certa-beginsel) op.
Runescape
Het hof komt op grond van een en ander tot de conclusie dat redelijke wetsuitleg
meebrengt, dat de hier bedoelde virtuele voorwerpen worden aangemerkt als een goed in
de zin van artikel 310 van het Wetboek van Strafrecht. Relevant is voorts dat de spelregels
van RuneScape niet voorzien in een wijze van verwerving van deze goederen als in casu is
geschied. De wegnemingshandeling is gepleegd buiten de context van het spel. Het gaat
derhalve niet om virtuele handelingen binnen een virtuele wereld, maar om feitelijke
handelingen waardoor een virtuele wereld wordt beïnvloed.”
Voorts voert de verdediging aan dat er geen sprake is van eigendom of bezit van goederen,
maar slechts van een gebruikersrecht daarop. “Het hof stelt vast dat slachtoffer binnen het
spel de feitelijke en exclusieve heerschappij had over de goederen. Alleen hij kon, door in te
loggen op zijn RuneScape-account, bij de door hem verworven amulet en het masker komen
en daarover beschikken. In strafrechtelijke zin behoorden de in het geding zijnde goederen
toe aan slachtoffer. Hij is door de diefstal getroffen in het ongestoorde genot van de
beschikkingsmacht die hij bij uitsluiting van een ander over die goederen had.
, Week 2 – structuur van het strafbaar feit
Een strafbaar feit bestaat uit:
- Een menselijke gedraging;
- Binnen de grenzen van een delictsomschrijving;
- De handeling moet wederrechtelijk zijn (Melk en water);
- Met schuld in de zin van verwijtbaarheid (Veearts).
Wederrechtelijkheid en verwijtbaarheid zijn elementen. Als ze in de delictsomschrijving
staan, worden het bestanddelen.
Een strafbaar feit staat omschreven in de delictsomschrijving, die is opgebouwd uit:
o Delictsomschrijving: Omschrijving van een bij wet verboden gedraging (feit);
o Bestaat uit bestanddelen, bepaalde zorgvuldig door de wetgever gekozen en in een
bewuste volgorde geplaatste woorden.
o Sanctienorm: Omschrijving van de straffen die maximaal voor het vervullen van de
delictsomschrijving kunnen worden opgelegd;
o Kwalificatie: Naam die de wetgever aan het feit heeft gegeven, staat er niet altijd in.
In het Wetboek van Strafrecht staan de misdrijven in het tweede boek, de overtredingen
staan in het derde boek
Formele delicten: Stellen een handeling strafbaar.
Materiële delicten: Stellen het intreden van een gevolg strafbaar.
- Causaal verband: Er moet een relatie zijn tussen oorzaak en gevolg.
Commissiedelict: Stelt actief handelen strafbaar.
Omissiedelict: Stelt nalaten strafbaar.
Gekwalificeerde delicten: Een delict is zwaarder dan een zogeheten gronddelict.
Geprivilegieerde delicten: Een delict is lichter dan een gronddelict.
Kwaliteitsdelicten: De dader heeft een kwaliteit, bv. “de moeder”.
Melk en water
Bij afwezigheid van alle schuld, dient een verdachte niet te worden veroordeeld.
Afwezigheid van alle schuld is een buitenwettelijke schulduitsluitingsgrond. Niets dwingt
ertoe dat bij gebleken afwezigheid van alle schuld, niettemin strafbaarheid zou moeten
worden aangenomen.
De Hoge Raad besloot dat het bestraffen van een persoon alleen is toegestaan als zijn gedrag
verwijtbaar is. Aangezien de knecht helemaal niet wist dat de melk verdund was, viel dit
delict hem ook niet te verwijten. Omdat hij in geen enkele strafuitsluitingsgrond paste, riep
de Hoge Raad avas is het leven. Op deze manier was de knecht toch niet strafbaar en kon de
boer alsnog worden berecht voor het doen plegen van het uitventen van melk.
Veearts
De dader van een strafbaar feit is niet strafbaar als de doelstelling van de strafrechtelijke
norm beter wordt nageleefd, ook al is het dan op papier gezien wel wederrechtelijk.
Materieel strafrecht: Deel van het strafrecht dat gaat over strafbare feiten en strafrechtelijke
aansprakelijkheid voor die feiten.
Formeel strafrecht: Deel van het strafrecht dat gaat over opsporing, vervolging en berechting
van strafbare feiten.
Art. 1 lid 1 Sr: “Geen feit is strafbaar dan uit kracht van een daaraan voorafgegane wettelijke
strafbepaling.” -> legaliteitsbeginsel;
Muilkorf-arrest
De rechtsvraag in deze zaak was: “Mocht de verdachte worden veroordeeld tot het betalen
van een boete voor het niet opvolgen van de aanwijzingen van de agenten?” Het antwoord
luidt ontkennend. De Hoge Raad gaf aan dat in art. 1 Sv de grondslag berust voor
strafvordering. Er dient te worden gesproken in de ruimste zin van het woord. Dit omvat
derhalve ook de opsporing van strafbare feiten. Aangezien een APV geen wet in formele zin
is, is de plaatsing van een dergelijke regel in de APV in strijd met formele wetgeving. In
concreto overwoog de Hoge Raad dus dat regels met betrekking tot strafvordering alleen
mogen worden gegeven in formele wetgeving.
Onbehoorlijk gedrag
Het legaliteitsbeginsel houdt dus in dat een gedraging alleen strafbaar is als het voldoet aan
een duidelijke delictsomschrijving. Volgens de Hoge Raad is het echter onvermijdelijk dat
zich soms ‘vage’ termen voordoen. Dit zorgt ervoor dat open formulering mogelijk is, opdat
er meerdere interpretaties mogelijk zijn. Anders worden delictsomschrijvingen te concreet.
In casu werd de term “onbehoorlijk gedrag” gebruikt binnen de context van stations en
treinen. Daaruit valt dan af te leiden wat als “onbehoorlijk gedrag” gezien kan worden. Hier
is enige speelruimte in en levert derhalve geen schending van het legaliteitsbeginsel (en
vooral het lex certa-beginsel) op.
Runescape
Het hof komt op grond van een en ander tot de conclusie dat redelijke wetsuitleg
meebrengt, dat de hier bedoelde virtuele voorwerpen worden aangemerkt als een goed in
de zin van artikel 310 van het Wetboek van Strafrecht. Relevant is voorts dat de spelregels
van RuneScape niet voorzien in een wijze van verwerving van deze goederen als in casu is
geschied. De wegnemingshandeling is gepleegd buiten de context van het spel. Het gaat
derhalve niet om virtuele handelingen binnen een virtuele wereld, maar om feitelijke
handelingen waardoor een virtuele wereld wordt beïnvloed.”
Voorts voert de verdediging aan dat er geen sprake is van eigendom of bezit van goederen,
maar slechts van een gebruikersrecht daarop. “Het hof stelt vast dat slachtoffer binnen het
spel de feitelijke en exclusieve heerschappij had over de goederen. Alleen hij kon, door in te
loggen op zijn RuneScape-account, bij de door hem verworven amulet en het masker komen
en daarover beschikken. In strafrechtelijke zin behoorden de in het geding zijnde goederen
toe aan slachtoffer. Hij is door de diefstal getroffen in het ongestoorde genot van de
beschikkingsmacht die hij bij uitsluiting van een ander over die goederen had.
, Week 2 – structuur van het strafbaar feit
Een strafbaar feit bestaat uit:
- Een menselijke gedraging;
- Binnen de grenzen van een delictsomschrijving;
- De handeling moet wederrechtelijk zijn (Melk en water);
- Met schuld in de zin van verwijtbaarheid (Veearts).
Wederrechtelijkheid en verwijtbaarheid zijn elementen. Als ze in de delictsomschrijving
staan, worden het bestanddelen.
Een strafbaar feit staat omschreven in de delictsomschrijving, die is opgebouwd uit:
o Delictsomschrijving: Omschrijving van een bij wet verboden gedraging (feit);
o Bestaat uit bestanddelen, bepaalde zorgvuldig door de wetgever gekozen en in een
bewuste volgorde geplaatste woorden.
o Sanctienorm: Omschrijving van de straffen die maximaal voor het vervullen van de
delictsomschrijving kunnen worden opgelegd;
o Kwalificatie: Naam die de wetgever aan het feit heeft gegeven, staat er niet altijd in.
In het Wetboek van Strafrecht staan de misdrijven in het tweede boek, de overtredingen
staan in het derde boek
Formele delicten: Stellen een handeling strafbaar.
Materiële delicten: Stellen het intreden van een gevolg strafbaar.
- Causaal verband: Er moet een relatie zijn tussen oorzaak en gevolg.
Commissiedelict: Stelt actief handelen strafbaar.
Omissiedelict: Stelt nalaten strafbaar.
Gekwalificeerde delicten: Een delict is zwaarder dan een zogeheten gronddelict.
Geprivilegieerde delicten: Een delict is lichter dan een gronddelict.
Kwaliteitsdelicten: De dader heeft een kwaliteit, bv. “de moeder”.
Melk en water
Bij afwezigheid van alle schuld, dient een verdachte niet te worden veroordeeld.
Afwezigheid van alle schuld is een buitenwettelijke schulduitsluitingsgrond. Niets dwingt
ertoe dat bij gebleken afwezigheid van alle schuld, niettemin strafbaarheid zou moeten
worden aangenomen.
De Hoge Raad besloot dat het bestraffen van een persoon alleen is toegestaan als zijn gedrag
verwijtbaar is. Aangezien de knecht helemaal niet wist dat de melk verdund was, viel dit
delict hem ook niet te verwijten. Omdat hij in geen enkele strafuitsluitingsgrond paste, riep
de Hoge Raad avas is het leven. Op deze manier was de knecht toch niet strafbaar en kon de
boer alsnog worden berecht voor het doen plegen van het uitventen van melk.
Veearts
De dader van een strafbaar feit is niet strafbaar als de doelstelling van de strafrechtelijke
norm beter wordt nageleefd, ook al is het dan op papier gezien wel wederrechtelijk.
