COLLEGE 7 PERSOONLIJKHEID EN HET RISICO OP CARDIOVASCULAIRE ZIEKTEN
MOMMERSTEEG, P.M., KUPPER, N. & DENOLLET, J. (2010). TYPE D PERSONALITY IS
ASSOCIATED WITH INCREASED METABOLIC SYNDROME PREVALENCE AND AN UNHEALTHY
LIFESTYLE IN A CROSS- SECTIONAL DUTCH COMMUNITY SAMPLE. BMC PUBLIC HEALTH, 19 (10),
714
ARTIKEL OVER TYPE D PERSOONLIJKHEID EN HET METABOOL SYNDROOM
Type D-persoonlijkheid is geassocieerd met verhoogde prevalente van metabool syndroom en een ongezonde
leefstjl in een steekproef van de Nederlandse gemeenschap in de dwarsdoorsnede.
INLEIDING
Mensen met Type D-Distressed-persoonlijkheid hebben een algemene neiging tot verhoogde negateve
affectviteit (NA,ti terwijl ze tegelijkertjd deze emotes in sociale sitaates (SI, remmen vanwege angst voor
afwijzing of afearing. De aanwezigheid van beide eigenschappen is een essenteel kenmerk van Type D-
persoonlijkheid. Type D-persoonlijkheid is een stabiele en erfelijke karaktertrek en wordt in verband gebracht
met een verhoogd risico op nadelige gevolgen bij patinten met hart- en vaatziekten. Metabolisch syndroom
verwijst naar een claster van risicofactorenti waaronder verhoogde centrale vetafzetngti glacose-intoleranteti
dyslipidemie en hypertensieti die progressief bijdragen aan het atherosclerotsche procesti resalterende hart- en
vaatziekten en diabetesontwikkeling. Nadelige leefstjlfactoren zoals rokenti overmatg alcoholgebraikti een
ongezond voedingspatroon en onvoldoende beweging hoaden ook verband met een verhoogd risico op
cardiovascalaire aandoeningen. Of Type D-persoonlijkheid een cardiovascalaire risicofactor is bij gezonde
popalates moet nog worden onderzocht. Hoewel Type D-persoonlijkheid herhaaldelijk is geassocieerd met een
slechte prognose en een verhoogd risico op morbiditeit en mortaliteit bij hartpatintenti heef geen eerdere
stadie aangetoond dat Type D-persoonlijkheid geassocieerd is met verhoogd cardiovascalair risico bij gezonde
popalates. De haidige stadie onderzocht daarom of Type D-persoonlijkheid gerelateerd is aan een verhoogde
prevalente van metaboolsyndroom en een ongezonde levensstjl in een grote steekproef van de gemeenschap.
METHODE
In een cross- sectoneel onderzoek werden 1592 deelnemers geïncladeerdti in de leefijd van 20-80 jaar.
Metabool syndroom werd gedefnieerd door zelfrapportageti volgens de Internatonal Diabetes Federaton-IDF-
richtlijnenti waaronder een verhoogde middelomtrekti dyslipidemieti hypertensie en diabetes. Daarnaast werden
levensstjlfactoren rokenti alcoholgebraikti lichaamsbeweging en voedingsgewoonten onderzocht. De
prevalente van het metabool syndroom werd gestratfceerd door type D-persoonlijkheid (een hoge score op
zowel NA als SI gemeten met de DS14,ti levensstjl en confoanders leefijdti geslachtti partnerti hoger
opleidingsniveaati cardiale geschiedenisti familiegeschiedenis van cardiovascalaire aandoeningen.
RESULTATEN
114 personen voldeden aan de criteria voor metabool syndroom. Metabool syndroom kwam vaker voor bij
personen met een Type D-persoonlijkheid (13% versas 6%,. Personen met type D-persoonlijkheid maakten
slechtere leefstjlkeazesti hielden zich minder aan de norm voor lichaamsbewegingti hadden een minder
gevarieerd dieet en hadden minder kans om han vetnname te beperken. Type D-persoonlijkheid was
gerelateerd aan een tweevoadig verhoogd risico op metaboolsyndroomti onafankelijk van leefstjlfactoren en
confoanders.
DISCUSSIE
De bevindingen van de haidige stadie tonen aan dat mensen met type D-persoonlijkheid een tweevoadig
verhoogd risico op metabool syndroom haddenti onafankelijk van gevestgde risicofactoren voor
metaboolsyndroomti zoals leefijdti geslachtti partnerti opleidingsniveaati aanwezigheid van HVZti
familiegeschiedenis van CVDti rokenti alcoholgebraikti dieet en lichaamsbeweging. De tweemaal zo grote
prevalente van metabool syndroom bij mensen met type D kan worden toegeschreven aan de metabole
syndroomcomponenten dyslipidemie en hypertensieti maar niet aan de tailleomtrek of diabetes. Post-hoc-
1
, analyses toonden aan dat hogere niveaas van zowel NA als SI geassocieerd waren met een verhoogde
prevalente van metabool syndroom. De haidige stadie observeerde ook levensstjlverschillen voor Type D-
persoonlijkheidti dwz personen met een Type D-persoonlijkheid volgden minder aan de Nederlandse norm voor
gezonde fysieke actviteit en de Nederlandse ft-normti maar voor de sabgroep die wel oefendeti was Type D-
persoonlijkheid niet gerelateerd tot de gemiddelde metabole energietarieven of energieverbraik. Verder aten
Type D-personen minder vaak een gevarieerd dieet en beperkten zij de inname van vet in mindere mate. Er
waren geen verschillen in zoatbeperking of dieetcategorie. Bewegings- en dieetlevensstjlfactoren hadden
echter geen invloed op het verhoogde risico van metabool syndroom geassocieerd met Type D-persoonlijkheid.
Vergelijkbare bevindingen zijn waargenomen in andere onderzoeken: mensen met type D-persoonlijkheid
hadden een iets minder gezond dieet en waren minder lichamelijk actefti of brachten minder tjd baitenshais
door.
Dieetgewoonten en lichaamsbeweging verklaarden geen extra variante in het logistsche regressiemodel. Een
verklaring hiervoor kan zijn dat veel van de andere variabelen in het modelti dat wil zeggen Type D-
persoonlijkheidti leefijdti BMIti opleidingsniveaati rokenti de aanwezigheid van hart- en vaatziekten en het eten
van een gevarieerd dieetti allemaal signifcant geassocieerd zijn met de naleving van de Nederlandse norm voor
gezonde fysieke actviteit in anivariate correlates.
CONCLUSIE
De relate tassen Type D-persoonlijkheid en het metabool syndroom moet worden geivalaeerd in een klinisch
gemeten commanity-steekproef. Type D-persoonlijkheid is gerelateerd aan een verhoogde prevalente van
metabool syndroom en ongezonde leefstjlti wat daidt op zowel gedrags- als biologische kwetsbaarheid voor de
ontwikkeling van cardiovascalaire aandoeningen en diabetes. De haidige stadie rapporteert een tweevoadig
risico van metabool syndroom geassocieerd met Type D-persoonlijkheidti onafankelijk van socio-
demografscheti cardiovascalaire en leefstjlfactoren. Deze relate is waarschijnlijk te wijten aan de relate tassen
negateve affectviteit met hypertensie en sociale inhibite met dyslipidemie.
KUPPER, N., GIDRON, Y., WINTER, J. & DENOLLET, J. (2009). ASSOCIATION BETWEEN TYPE D
PERSONALITY, DEPRESSION AND OXIDATIVE STRESS IN PATIENTS WITH CHRONIC HEART
FAILURE. PSYCHOSOM MED., 71(9), 973-980
ARTIKEL OVER DE ASSOCIATIE TUSSEN TYPE D PERSOONLIKJHEIDti DEPRESSIE EN
OXIDATIEVE STRESS BIJ PATIENTEN MET CHRONISCH HARTFALEN
INLEIDING
Oxidatievie striess is een onbalans tassen de actviteit van ROS (reactve oxygen species, en antoxidante
mechanismen. Oxidateve stress kan worden gemeten door middel van:
XO (Xanthine oxidase, maakt ROS aanti waardoor het o.a. contractele fancte en endotheelfancte
beïnvloedt. XO expressie is verhoogd bij patinten met chronisch hartalen (CHF,.
De mate van DNA schade door oxidateve stress door middel van seram 8-oHdG niveaas. In CHF
patinten is dit niveaa verhoogd en refecteert het niveaa de ernst van cardiale disfancte.
Een antixidant miechaanismie is onder andere de actvering van heat shock proteïnen (Hsp,. Het niveaa van dit
eiwit raakt verhoogd in reacte op ischemie of hypoxie. Het werkt beschermend na ischemie en is gerelateerd
aan een verminderd risico op het ontwikkelen van kransslagaderlijden. In CHF patinten is dit niveaa verlaagd.
Sociale stress kan voor oxidateve stress zorgen. Een Type D persoonlijkheid is onafankelijk gerelateerd aan
een slechte prognose van CHF en kransslagaderlijden. Mogelijke onderliggende mechanismen zijn
ontstekingsprocessen en oxidateve stress. Een verminderd HsP70-niveaa en een verhoogd XO-niveaa zorgen
voor verhoogde oxidateve schade en das verhoogde myocardiale oxidateve stress. Dit zorgt weer voor meer
TNFα en das een verslechterde cardiale prognose. Een ander bewijs van de relate tassen sociale stress en
oxidateve stress is de bevinding dat depressie gepaard gaat met verhoogde oxidateve stress en schade.
2
MOMMERSTEEG, P.M., KUPPER, N. & DENOLLET, J. (2010). TYPE D PERSONALITY IS
ASSOCIATED WITH INCREASED METABOLIC SYNDROME PREVALENCE AND AN UNHEALTHY
LIFESTYLE IN A CROSS- SECTIONAL DUTCH COMMUNITY SAMPLE. BMC PUBLIC HEALTH, 19 (10),
714
ARTIKEL OVER TYPE D PERSOONLIJKHEID EN HET METABOOL SYNDROOM
Type D-persoonlijkheid is geassocieerd met verhoogde prevalente van metabool syndroom en een ongezonde
leefstjl in een steekproef van de Nederlandse gemeenschap in de dwarsdoorsnede.
INLEIDING
Mensen met Type D-Distressed-persoonlijkheid hebben een algemene neiging tot verhoogde negateve
affectviteit (NA,ti terwijl ze tegelijkertjd deze emotes in sociale sitaates (SI, remmen vanwege angst voor
afwijzing of afearing. De aanwezigheid van beide eigenschappen is een essenteel kenmerk van Type D-
persoonlijkheid. Type D-persoonlijkheid is een stabiele en erfelijke karaktertrek en wordt in verband gebracht
met een verhoogd risico op nadelige gevolgen bij patinten met hart- en vaatziekten. Metabolisch syndroom
verwijst naar een claster van risicofactorenti waaronder verhoogde centrale vetafzetngti glacose-intoleranteti
dyslipidemie en hypertensieti die progressief bijdragen aan het atherosclerotsche procesti resalterende hart- en
vaatziekten en diabetesontwikkeling. Nadelige leefstjlfactoren zoals rokenti overmatg alcoholgebraikti een
ongezond voedingspatroon en onvoldoende beweging hoaden ook verband met een verhoogd risico op
cardiovascalaire aandoeningen. Of Type D-persoonlijkheid een cardiovascalaire risicofactor is bij gezonde
popalates moet nog worden onderzocht. Hoewel Type D-persoonlijkheid herhaaldelijk is geassocieerd met een
slechte prognose en een verhoogd risico op morbiditeit en mortaliteit bij hartpatintenti heef geen eerdere
stadie aangetoond dat Type D-persoonlijkheid geassocieerd is met verhoogd cardiovascalair risico bij gezonde
popalates. De haidige stadie onderzocht daarom of Type D-persoonlijkheid gerelateerd is aan een verhoogde
prevalente van metaboolsyndroom en een ongezonde levensstjl in een grote steekproef van de gemeenschap.
METHODE
In een cross- sectoneel onderzoek werden 1592 deelnemers geïncladeerdti in de leefijd van 20-80 jaar.
Metabool syndroom werd gedefnieerd door zelfrapportageti volgens de Internatonal Diabetes Federaton-IDF-
richtlijnenti waaronder een verhoogde middelomtrekti dyslipidemieti hypertensie en diabetes. Daarnaast werden
levensstjlfactoren rokenti alcoholgebraikti lichaamsbeweging en voedingsgewoonten onderzocht. De
prevalente van het metabool syndroom werd gestratfceerd door type D-persoonlijkheid (een hoge score op
zowel NA als SI gemeten met de DS14,ti levensstjl en confoanders leefijdti geslachtti partnerti hoger
opleidingsniveaati cardiale geschiedenisti familiegeschiedenis van cardiovascalaire aandoeningen.
RESULTATEN
114 personen voldeden aan de criteria voor metabool syndroom. Metabool syndroom kwam vaker voor bij
personen met een Type D-persoonlijkheid (13% versas 6%,. Personen met type D-persoonlijkheid maakten
slechtere leefstjlkeazesti hielden zich minder aan de norm voor lichaamsbewegingti hadden een minder
gevarieerd dieet en hadden minder kans om han vetnname te beperken. Type D-persoonlijkheid was
gerelateerd aan een tweevoadig verhoogd risico op metaboolsyndroomti onafankelijk van leefstjlfactoren en
confoanders.
DISCUSSIE
De bevindingen van de haidige stadie tonen aan dat mensen met type D-persoonlijkheid een tweevoadig
verhoogd risico op metabool syndroom haddenti onafankelijk van gevestgde risicofactoren voor
metaboolsyndroomti zoals leefijdti geslachtti partnerti opleidingsniveaati aanwezigheid van HVZti
familiegeschiedenis van CVDti rokenti alcoholgebraikti dieet en lichaamsbeweging. De tweemaal zo grote
prevalente van metabool syndroom bij mensen met type D kan worden toegeschreven aan de metabole
syndroomcomponenten dyslipidemie en hypertensieti maar niet aan de tailleomtrek of diabetes. Post-hoc-
1
, analyses toonden aan dat hogere niveaas van zowel NA als SI geassocieerd waren met een verhoogde
prevalente van metabool syndroom. De haidige stadie observeerde ook levensstjlverschillen voor Type D-
persoonlijkheidti dwz personen met een Type D-persoonlijkheid volgden minder aan de Nederlandse norm voor
gezonde fysieke actviteit en de Nederlandse ft-normti maar voor de sabgroep die wel oefendeti was Type D-
persoonlijkheid niet gerelateerd tot de gemiddelde metabole energietarieven of energieverbraik. Verder aten
Type D-personen minder vaak een gevarieerd dieet en beperkten zij de inname van vet in mindere mate. Er
waren geen verschillen in zoatbeperking of dieetcategorie. Bewegings- en dieetlevensstjlfactoren hadden
echter geen invloed op het verhoogde risico van metabool syndroom geassocieerd met Type D-persoonlijkheid.
Vergelijkbare bevindingen zijn waargenomen in andere onderzoeken: mensen met type D-persoonlijkheid
hadden een iets minder gezond dieet en waren minder lichamelijk actefti of brachten minder tjd baitenshais
door.
Dieetgewoonten en lichaamsbeweging verklaarden geen extra variante in het logistsche regressiemodel. Een
verklaring hiervoor kan zijn dat veel van de andere variabelen in het modelti dat wil zeggen Type D-
persoonlijkheidti leefijdti BMIti opleidingsniveaati rokenti de aanwezigheid van hart- en vaatziekten en het eten
van een gevarieerd dieetti allemaal signifcant geassocieerd zijn met de naleving van de Nederlandse norm voor
gezonde fysieke actviteit in anivariate correlates.
CONCLUSIE
De relate tassen Type D-persoonlijkheid en het metabool syndroom moet worden geivalaeerd in een klinisch
gemeten commanity-steekproef. Type D-persoonlijkheid is gerelateerd aan een verhoogde prevalente van
metabool syndroom en ongezonde leefstjlti wat daidt op zowel gedrags- als biologische kwetsbaarheid voor de
ontwikkeling van cardiovascalaire aandoeningen en diabetes. De haidige stadie rapporteert een tweevoadig
risico van metabool syndroom geassocieerd met Type D-persoonlijkheidti onafankelijk van socio-
demografscheti cardiovascalaire en leefstjlfactoren. Deze relate is waarschijnlijk te wijten aan de relate tassen
negateve affectviteit met hypertensie en sociale inhibite met dyslipidemie.
KUPPER, N., GIDRON, Y., WINTER, J. & DENOLLET, J. (2009). ASSOCIATION BETWEEN TYPE D
PERSONALITY, DEPRESSION AND OXIDATIVE STRESS IN PATIENTS WITH CHRONIC HEART
FAILURE. PSYCHOSOM MED., 71(9), 973-980
ARTIKEL OVER DE ASSOCIATIE TUSSEN TYPE D PERSOONLIKJHEIDti DEPRESSIE EN
OXIDATIEVE STRESS BIJ PATIENTEN MET CHRONISCH HARTFALEN
INLEIDING
Oxidatievie striess is een onbalans tassen de actviteit van ROS (reactve oxygen species, en antoxidante
mechanismen. Oxidateve stress kan worden gemeten door middel van:
XO (Xanthine oxidase, maakt ROS aanti waardoor het o.a. contractele fancte en endotheelfancte
beïnvloedt. XO expressie is verhoogd bij patinten met chronisch hartalen (CHF,.
De mate van DNA schade door oxidateve stress door middel van seram 8-oHdG niveaas. In CHF
patinten is dit niveaa verhoogd en refecteert het niveaa de ernst van cardiale disfancte.
Een antixidant miechaanismie is onder andere de actvering van heat shock proteïnen (Hsp,. Het niveaa van dit
eiwit raakt verhoogd in reacte op ischemie of hypoxie. Het werkt beschermend na ischemie en is gerelateerd
aan een verminderd risico op het ontwikkelen van kransslagaderlijden. In CHF patinten is dit niveaa verlaagd.
Sociale stress kan voor oxidateve stress zorgen. Een Type D persoonlijkheid is onafankelijk gerelateerd aan
een slechte prognose van CHF en kransslagaderlijden. Mogelijke onderliggende mechanismen zijn
ontstekingsprocessen en oxidateve stress. Een verminderd HsP70-niveaa en een verhoogd XO-niveaa zorgen
voor verhoogde oxidateve schade en das verhoogde myocardiale oxidateve stress. Dit zorgt weer voor meer
TNFα en das een verslechterde cardiale prognose. Een ander bewijs van de relate tassen sociale stress en
oxidateve stress is de bevinding dat depressie gepaard gaat met verhoogde oxidateve stress en schade.
2
