Inhoud
Samenvatting anatomie, fysiologie en pathologie .................................................................................. 4
AFH1. Inleiding in de medische terminologie ..................................................................................... 4
1.1 Spelling ................................................................................................................................ 4
1.2 Uitspraak ............................................................................................................................. 4
1.4 Begrippen .................................................................................................................................. 4
PH2. Gezondheid en ziekte ................................................................................................................. 5
2.1 Inleiding ..................................................................................................................................... 5
2.2 consult ....................................................................................................................................... 5
2.3 ziekteoorzaken .......................................................................................................................... 6
AFH2. Opbouw van het menselijk lichaam.......................................................................................... 6
2.1 De cel ......................................................................................................................................... 6
2.2 Weefsels .................................................................................................................................... 8
2.3 Orgaan ....................................................................................................................................... 9
AFH3. Algemene fysiologie................................................................................................................ 10
Diffusie........................................................................................................................................... 10
Osmose .......................................................................................................................................... 10
Stofwisseling .................................................................................................................................. 10
PH 5. Genetica en chromosomale afwijkingen ................................................................................. 11
5.2 Autosomale overerving ........................................................................................................... 11
5.3 Erfelijkheid en kanker .............................................................................................................. 11
5.4 Tumor-DNA.............................................................................................................................. 11
5.5 X-gebonden recessieve overerving ......................................................................................... 11
5.6 Chromosomale afwijkingen ..................................................................................................... 11
PH 3. Ontsteking en infectie .............................................................................................................. 12
3.2 Micro-organismen ................................................................................................................... 12
3.3 Macro-organismen .................................................................................................................. 12
3.4 Besmetting .............................................................................................................................. 12
3.5 Immuniteit ............................................................................................................................... 13
3.6 ongevoeligheid voor antibiotica (resistentie) ......................................................................... 14
Enkele begrippen ........................................................................................................................... 14
3.8 Infectieziekten ......................................................................................................................... 14
AH 9. Huid.......................................................................................................................................... 15
9.2 Functies ................................................................................................................................... 15
9.3 Bouw ........................................................................................................................................ 16
,PH. 11. Huid ....................................................................................................................................... 17
11.1 Bouw en functie .................................................................................................................... 17
11.2 Aandoeningen van de huid.................................................................................................... 17
PH 4. Tumoren................................................................................................................................... 20
4.2 Benigne en maligne tumoren .................................................................................................. 20
4.3 Oorzaken ................................................................................................................................. 21
4.4 Classificatie en stadiëring ........................................................................................................ 21
4.5 Vijfjaarsoverleving ................................................................................................................... 21
AH 10. Skelet ..................................................................................................................................... 21
10.2 Bouw ...................................................................................................................................... 21
10.3 Verbindingen ......................................................................................................................... 22
10.4 Functies ................................................................................................................................. 23
10.5 Onderverdeling...................................................................................................................... 23
PH 12. Skelet...................................................................................................................................... 29
12.2 Aandoeningen van het skelet ................................................................................................ 29
12.3 Traumatologie ....................................................................................................................... 31
AH 5. Ademhalingsstelsel (tractus respiratorius) .............................................................................. 32
5.2 Bouw en functies ..................................................................................................................... 32
PH 7. Ademhalingsstelsel .................................................................................................................. 34
7.2 Ziekteverschijnselen ................................................................................................................ 34
7.3 Aandoeningen van het ademhalingsstelsel ............................................................................. 35
AH 6. Bloedsomloop (tractus circulatorius) ...................................................................................... 37
6.2 Bouw en functies ..................................................................................................................... 37
AH 7. Bloed ........................................................................................................................................ 41
7.2 Samenstelling en functies........................................................................................................ 41
7.3 Bloedgroepen .......................................................................................................................... 43
PH 8. Bloedsomloop .......................................................................................................................... 43
8.1 Bouw en functie....................................................................................................................... 43
8.2 Aandoeningen van het hart ..................................................................................................... 43
8.3 Aandoeningen van de slagaders (arteriën) ............................................................................. 46
8.4 Aandoeningen van de aders (venen)....................................................................................... 47
PH 9. Bloed en bloedvormende organen .......................................................................................... 49
9.1 Bouw en functie....................................................................................................................... 49
9.2 Aandoeningen van het bloed en bloedvormende organen .................................................... 49
AH 11. Spierstelsel ............................................................................................................................. 51
11.2 Functies ................................................................................................................................. 51
, 11.3 Bouw ...................................................................................................................................... 51
11.4 Belangrijke anatomische spiergroepen in ons lichaam ......................................................... 51
PH 13. Spierstelsel ............................................................................................................................. 52
13.1 Bouw en functie .................................................................................................................... 52
13.2 Aandoeningen van de spieren ............................................................................................... 53
AH 13. Hormoonstelsel (endocriene stelsel) ..................................................................................... 54
13.1 Inleiding ................................................................................................................................. 54
13.2 Bouw en functies ................................................................................................................... 54
PH 15. Hormoonstelsel ...................................................................................................................... 56
15.3 Aandoeningen van de schildklier (glandula thyroidea) ......................................................... 56
15.4 Aandoeningen van de bijschildklieren (glandulae parathyreoideae).................................... 56
15.5 Aandoeningen van de bijnieren (glandulae suprarenales) ................................................... 57
15.6 Aandoeningen van de alvleesklier (pancreas) ....................................................................... 57
AH 4. Spijsverteringsstelsel (tractus digestivus)................................................................................ 58
4.2 Bouw en functies ..................................................................................................................... 58
PH 6. Spijsverteringskanaal ............................................................................................................... 61
6.2 Ziekteverschijnselen ................................................................................................................ 61
6.3 Aandoeningen van het spijsverteringkanaal ........................................................................... 62
AH 12. Zenuwstelsel .......................................................................................................................... 64
12.2 Willekeurige zenuwstelsel, bouw en functies ....................................................................... 64
12.3 Onwillekeurig zenuwstelsel, bouw en functies ..................................................................... 67
PH 14. Zenuwstelsel .......................................................................................................................... 67
14.2 Aandoeningen van het zenuwstelsel..................................................................................... 67
AH 14. Zintuigen ................................................................................................................................ 71
14.2 Bouw en functies ................................................................................................................... 71
PH 16. Zintuigen ................................................................................................................................ 73
16.3 Aandoeningen van de ogen ................................................................................................... 73
16.4 Het oor................................................................................................................................... 75
AH 8. Urinewegen ............................................................................................................................. 76
8.2 Bouw ........................................................................................................................................ 76
PH 10. Nieren, urinewegen en mannelijke geslachtsorganen .......................................................... 78
10.2 Aandoeningen van de nieren en urinewegen ....................................................................... 78
10.3 Aandoeningen van de blaas .................................................................................................. 79
10.4 Aandoeningen van de prostaat ............................................................................................. 79
10.5 aandoeningen van het uitwendig mannelijke geslachtsorgaan ............................................ 80
AH 15. Geslachtsorganen .................................................................................................................. 81
, 15.2 Mannelijke geslachtshormonen ............................................................................................ 81
15.3 Vrouwelijke geslachtshormonen ........................................................................................... 81
PH 17. Voortplanting ......................................................................................................................... 83
17.1 Zwangerschap........................................................................................................................ 83
17.2 De geboorte ........................................................................................................................... 84
17.3 Aandoeningen van de vrouwelijke geslachtsorganen ........................................................... 85
17.4 Aandoeningen van de borsten .............................................................................................. 86
PH 18. Psychisch functioneren .......................................................................................................... 86
18.2 DSM-classificatie ................................................................................................................... 86
18.3 De hoofdcategorieën uit de DSM-5....................................................................................... 87
Samenvatting anatomie, fysiologie en pathologie
AFH1. Inleiding in de medische terminologie
1.1 Spelling
- Enkelvoud eindigt vaak op a, us of um – meervoud wordt dit ae, i en a.
- Bijvoeglijk naamwoorden krijgen ook een andere vorm. Vertebra lumbalis → vertebrae
lumbales
- Tweede naamval komt voor in Grieks en Latijn. Duidt een bezits- of afhankelijkheidsrelatie
aan. Vena portae, vena = ader en porta = poort. De e geeft de tweede naamval aan
1.2 Uitspraak
- De klemtoon ligt vaak op de derde lettergreep van achteren. Als er geen 3 zijn dan ligt de
klemtoon op de tweede lettergreep van achteren.
- De c spreek je uit als (s) als die voor de letters e en i staat, en meestal ook voor de y.
- De c spreek je uit als (k) als die voor de letters a, o en u staat
- De c spreek je uit als (k) als die voor een medeklinker staat
- E spreek je uit als (ee), zoals in teen, of als (è) zoals in vet, of zoals (e) in gezicht
- U spreek je uit als (u) zoals in put of als (uu) zoals in mutatie
- Ae spreek je uit als (ee)
- Eu spreek je uit als (eu) of als (ui)
- Oe spreek je uit als (eu)
- Y spreek je uit als (i) of als (ie)
1.4 Begrippen
- Anatomische begrippen
• Abdomen – buik
• Cauda – staart
• Cranium – schedel
• Dorsum – rug
• Extremiteiten – ledematen
• Os – bot
• Thorax – borstkas
- Ligging
Samenvatting anatomie, fysiologie en pathologie .................................................................................. 4
AFH1. Inleiding in de medische terminologie ..................................................................................... 4
1.1 Spelling ................................................................................................................................ 4
1.2 Uitspraak ............................................................................................................................. 4
1.4 Begrippen .................................................................................................................................. 4
PH2. Gezondheid en ziekte ................................................................................................................. 5
2.1 Inleiding ..................................................................................................................................... 5
2.2 consult ....................................................................................................................................... 5
2.3 ziekteoorzaken .......................................................................................................................... 6
AFH2. Opbouw van het menselijk lichaam.......................................................................................... 6
2.1 De cel ......................................................................................................................................... 6
2.2 Weefsels .................................................................................................................................... 8
2.3 Orgaan ....................................................................................................................................... 9
AFH3. Algemene fysiologie................................................................................................................ 10
Diffusie........................................................................................................................................... 10
Osmose .......................................................................................................................................... 10
Stofwisseling .................................................................................................................................. 10
PH 5. Genetica en chromosomale afwijkingen ................................................................................. 11
5.2 Autosomale overerving ........................................................................................................... 11
5.3 Erfelijkheid en kanker .............................................................................................................. 11
5.4 Tumor-DNA.............................................................................................................................. 11
5.5 X-gebonden recessieve overerving ......................................................................................... 11
5.6 Chromosomale afwijkingen ..................................................................................................... 11
PH 3. Ontsteking en infectie .............................................................................................................. 12
3.2 Micro-organismen ................................................................................................................... 12
3.3 Macro-organismen .................................................................................................................. 12
3.4 Besmetting .............................................................................................................................. 12
3.5 Immuniteit ............................................................................................................................... 13
3.6 ongevoeligheid voor antibiotica (resistentie) ......................................................................... 14
Enkele begrippen ........................................................................................................................... 14
3.8 Infectieziekten ......................................................................................................................... 14
AH 9. Huid.......................................................................................................................................... 15
9.2 Functies ................................................................................................................................... 15
9.3 Bouw ........................................................................................................................................ 16
,PH. 11. Huid ....................................................................................................................................... 17
11.1 Bouw en functie .................................................................................................................... 17
11.2 Aandoeningen van de huid.................................................................................................... 17
PH 4. Tumoren................................................................................................................................... 20
4.2 Benigne en maligne tumoren .................................................................................................. 20
4.3 Oorzaken ................................................................................................................................. 21
4.4 Classificatie en stadiëring ........................................................................................................ 21
4.5 Vijfjaarsoverleving ................................................................................................................... 21
AH 10. Skelet ..................................................................................................................................... 21
10.2 Bouw ...................................................................................................................................... 21
10.3 Verbindingen ......................................................................................................................... 22
10.4 Functies ................................................................................................................................. 23
10.5 Onderverdeling...................................................................................................................... 23
PH 12. Skelet...................................................................................................................................... 29
12.2 Aandoeningen van het skelet ................................................................................................ 29
12.3 Traumatologie ....................................................................................................................... 31
AH 5. Ademhalingsstelsel (tractus respiratorius) .............................................................................. 32
5.2 Bouw en functies ..................................................................................................................... 32
PH 7. Ademhalingsstelsel .................................................................................................................. 34
7.2 Ziekteverschijnselen ................................................................................................................ 34
7.3 Aandoeningen van het ademhalingsstelsel ............................................................................. 35
AH 6. Bloedsomloop (tractus circulatorius) ...................................................................................... 37
6.2 Bouw en functies ..................................................................................................................... 37
AH 7. Bloed ........................................................................................................................................ 41
7.2 Samenstelling en functies........................................................................................................ 41
7.3 Bloedgroepen .......................................................................................................................... 43
PH 8. Bloedsomloop .......................................................................................................................... 43
8.1 Bouw en functie....................................................................................................................... 43
8.2 Aandoeningen van het hart ..................................................................................................... 43
8.3 Aandoeningen van de slagaders (arteriën) ............................................................................. 46
8.4 Aandoeningen van de aders (venen)....................................................................................... 47
PH 9. Bloed en bloedvormende organen .......................................................................................... 49
9.1 Bouw en functie....................................................................................................................... 49
9.2 Aandoeningen van het bloed en bloedvormende organen .................................................... 49
AH 11. Spierstelsel ............................................................................................................................. 51
11.2 Functies ................................................................................................................................. 51
, 11.3 Bouw ...................................................................................................................................... 51
11.4 Belangrijke anatomische spiergroepen in ons lichaam ......................................................... 51
PH 13. Spierstelsel ............................................................................................................................. 52
13.1 Bouw en functie .................................................................................................................... 52
13.2 Aandoeningen van de spieren ............................................................................................... 53
AH 13. Hormoonstelsel (endocriene stelsel) ..................................................................................... 54
13.1 Inleiding ................................................................................................................................. 54
13.2 Bouw en functies ................................................................................................................... 54
PH 15. Hormoonstelsel ...................................................................................................................... 56
15.3 Aandoeningen van de schildklier (glandula thyroidea) ......................................................... 56
15.4 Aandoeningen van de bijschildklieren (glandulae parathyreoideae).................................... 56
15.5 Aandoeningen van de bijnieren (glandulae suprarenales) ................................................... 57
15.6 Aandoeningen van de alvleesklier (pancreas) ....................................................................... 57
AH 4. Spijsverteringsstelsel (tractus digestivus)................................................................................ 58
4.2 Bouw en functies ..................................................................................................................... 58
PH 6. Spijsverteringskanaal ............................................................................................................... 61
6.2 Ziekteverschijnselen ................................................................................................................ 61
6.3 Aandoeningen van het spijsverteringkanaal ........................................................................... 62
AH 12. Zenuwstelsel .......................................................................................................................... 64
12.2 Willekeurige zenuwstelsel, bouw en functies ....................................................................... 64
12.3 Onwillekeurig zenuwstelsel, bouw en functies ..................................................................... 67
PH 14. Zenuwstelsel .......................................................................................................................... 67
14.2 Aandoeningen van het zenuwstelsel..................................................................................... 67
AH 14. Zintuigen ................................................................................................................................ 71
14.2 Bouw en functies ................................................................................................................... 71
PH 16. Zintuigen ................................................................................................................................ 73
16.3 Aandoeningen van de ogen ................................................................................................... 73
16.4 Het oor................................................................................................................................... 75
AH 8. Urinewegen ............................................................................................................................. 76
8.2 Bouw ........................................................................................................................................ 76
PH 10. Nieren, urinewegen en mannelijke geslachtsorganen .......................................................... 78
10.2 Aandoeningen van de nieren en urinewegen ....................................................................... 78
10.3 Aandoeningen van de blaas .................................................................................................. 79
10.4 Aandoeningen van de prostaat ............................................................................................. 79
10.5 aandoeningen van het uitwendig mannelijke geslachtsorgaan ............................................ 80
AH 15. Geslachtsorganen .................................................................................................................. 81
, 15.2 Mannelijke geslachtshormonen ............................................................................................ 81
15.3 Vrouwelijke geslachtshormonen ........................................................................................... 81
PH 17. Voortplanting ......................................................................................................................... 83
17.1 Zwangerschap........................................................................................................................ 83
17.2 De geboorte ........................................................................................................................... 84
17.3 Aandoeningen van de vrouwelijke geslachtsorganen ........................................................... 85
17.4 Aandoeningen van de borsten .............................................................................................. 86
PH 18. Psychisch functioneren .......................................................................................................... 86
18.2 DSM-classificatie ................................................................................................................... 86
18.3 De hoofdcategorieën uit de DSM-5....................................................................................... 87
Samenvatting anatomie, fysiologie en pathologie
AFH1. Inleiding in de medische terminologie
1.1 Spelling
- Enkelvoud eindigt vaak op a, us of um – meervoud wordt dit ae, i en a.
- Bijvoeglijk naamwoorden krijgen ook een andere vorm. Vertebra lumbalis → vertebrae
lumbales
- Tweede naamval komt voor in Grieks en Latijn. Duidt een bezits- of afhankelijkheidsrelatie
aan. Vena portae, vena = ader en porta = poort. De e geeft de tweede naamval aan
1.2 Uitspraak
- De klemtoon ligt vaak op de derde lettergreep van achteren. Als er geen 3 zijn dan ligt de
klemtoon op de tweede lettergreep van achteren.
- De c spreek je uit als (s) als die voor de letters e en i staat, en meestal ook voor de y.
- De c spreek je uit als (k) als die voor de letters a, o en u staat
- De c spreek je uit als (k) als die voor een medeklinker staat
- E spreek je uit als (ee), zoals in teen, of als (è) zoals in vet, of zoals (e) in gezicht
- U spreek je uit als (u) zoals in put of als (uu) zoals in mutatie
- Ae spreek je uit als (ee)
- Eu spreek je uit als (eu) of als (ui)
- Oe spreek je uit als (eu)
- Y spreek je uit als (i) of als (ie)
1.4 Begrippen
- Anatomische begrippen
• Abdomen – buik
• Cauda – staart
• Cranium – schedel
• Dorsum – rug
• Extremiteiten – ledematen
• Os – bot
• Thorax – borstkas
- Ligging
