Klinische psychologie
DIAGNOSTIEK EN BEHANDELING
DEEL 1: KADERING VAN DIAGNOSTIEK EN BEHANDELING
Linda Polstra
OPEN UNIVERSTIEIT | 2023-2024
,Inhoudsopgave
1. Psychodiagnostiek....................................................................................................................................3
1.1 Rol van psychodiagnostiek.................................................................................................................3
1.2 De diagnostische cyclus.....................................................................................................................4
1.3 Klachtanalyse: wat is de vraag?..........................................................................................................4
1.4 Probleemanalyse: wat is het probleem?............................................................................................4
1.5 Verklaringsanalyse: waar komen de klachten vandaan?....................................................................6
1.6 Indicatieanalyse: wat is de beste aanpak?.........................................................................................7
1.7 Van wetenschap naar praktijk............................................................................................................8
2. Indicatiestelling........................................................................................................................................8
Indicatiestelling: het besluitvormingsproces dat uitmondt in een behandelaanbod aan de cliënt..........8
2.1 Indicatiestelling..................................................................................................................................8
2.2 Modellen voor indicatiestelling..........................................................................................................8
2.3 Voorwaarden voor indicatiestelling...................................................................................................9
2.4 Voorspellers van behandelresultaten.................................................................................................9
2.5 Indicaties en contra-indicaties.........................................................................................................10
2.6 Indiceren binnen de basis-ggz en de specialistische ggz..................................................................10
3. Transdiagnostische benadering..............................................................................................................10
3.1 Stoornisspecifieke benadering.........................................................................................................10
3.2 DSM en evidence-based behandelingen..........................................................................................11
3.3 Transdiagnostische behandeling......................................................................................................11
3.4 Recente transdiagnostische ontwikkelingen....................................................................................12
2
, 1. Psychodiagnostiek
Instrumenten:
Onderzoeksgesprekken
(gedrags)observaties
Psychologische tests en vragenlijsten
1.1 Rol van psychodiagnostiek
Stepped care model: afhankelijk van de ernst en hardnekkigheid van de klachten kan worden gekozen
voor een meer uitgebreid psychodiagnostisch onderzoek. Zinvol als:
Tijdens de intake duidelijk wordt dat klachten toe te schrijven zijn aan intelligentie,
ontwikkelingsproblematiek, persoonlijkheidskenmerken of cognitief (dis)functioneren
Cliënt al meerdere behandelingen heeft gevolgd zonder gewenst resultaat
Cliënt gebaat lijkt bij een langer durende en/of intensievere behandeling vanwege
persoonlijkheidsproblematiek die tijdens behandeling zichtbaar is geworden
Empirische cyclus van psychodiagnostiek: hypothese ontwerp, toetsen en kennis opbouwen door
hypothesen aan te nemen of te verwerpen.
Transdiagnostische benadering: gekeken naar stoornis overstijgende kwetsbaarheden zoals
perfectionisme en zelfwaardering
Psychotherapie: richt zich weinig op diagnostiek als losstaande fase maar integreert eventueel in de
behandeling
Cognitieve gedragstherapie: classificatie speelt een rol als het gat om de keuze van een evidence based
behandelprotocol en als aanvulling op behandeling
Interpersoonlijke therapie: diagnostiek als eerste fase van behandeling
3
DIAGNOSTIEK EN BEHANDELING
DEEL 1: KADERING VAN DIAGNOSTIEK EN BEHANDELING
Linda Polstra
OPEN UNIVERSTIEIT | 2023-2024
,Inhoudsopgave
1. Psychodiagnostiek....................................................................................................................................3
1.1 Rol van psychodiagnostiek.................................................................................................................3
1.2 De diagnostische cyclus.....................................................................................................................4
1.3 Klachtanalyse: wat is de vraag?..........................................................................................................4
1.4 Probleemanalyse: wat is het probleem?............................................................................................4
1.5 Verklaringsanalyse: waar komen de klachten vandaan?....................................................................6
1.6 Indicatieanalyse: wat is de beste aanpak?.........................................................................................7
1.7 Van wetenschap naar praktijk............................................................................................................8
2. Indicatiestelling........................................................................................................................................8
Indicatiestelling: het besluitvormingsproces dat uitmondt in een behandelaanbod aan de cliënt..........8
2.1 Indicatiestelling..................................................................................................................................8
2.2 Modellen voor indicatiestelling..........................................................................................................8
2.3 Voorwaarden voor indicatiestelling...................................................................................................9
2.4 Voorspellers van behandelresultaten.................................................................................................9
2.5 Indicaties en contra-indicaties.........................................................................................................10
2.6 Indiceren binnen de basis-ggz en de specialistische ggz..................................................................10
3. Transdiagnostische benadering..............................................................................................................10
3.1 Stoornisspecifieke benadering.........................................................................................................10
3.2 DSM en evidence-based behandelingen..........................................................................................11
3.3 Transdiagnostische behandeling......................................................................................................11
3.4 Recente transdiagnostische ontwikkelingen....................................................................................12
2
, 1. Psychodiagnostiek
Instrumenten:
Onderzoeksgesprekken
(gedrags)observaties
Psychologische tests en vragenlijsten
1.1 Rol van psychodiagnostiek
Stepped care model: afhankelijk van de ernst en hardnekkigheid van de klachten kan worden gekozen
voor een meer uitgebreid psychodiagnostisch onderzoek. Zinvol als:
Tijdens de intake duidelijk wordt dat klachten toe te schrijven zijn aan intelligentie,
ontwikkelingsproblematiek, persoonlijkheidskenmerken of cognitief (dis)functioneren
Cliënt al meerdere behandelingen heeft gevolgd zonder gewenst resultaat
Cliënt gebaat lijkt bij een langer durende en/of intensievere behandeling vanwege
persoonlijkheidsproblematiek die tijdens behandeling zichtbaar is geworden
Empirische cyclus van psychodiagnostiek: hypothese ontwerp, toetsen en kennis opbouwen door
hypothesen aan te nemen of te verwerpen.
Transdiagnostische benadering: gekeken naar stoornis overstijgende kwetsbaarheden zoals
perfectionisme en zelfwaardering
Psychotherapie: richt zich weinig op diagnostiek als losstaande fase maar integreert eventueel in de
behandeling
Cognitieve gedragstherapie: classificatie speelt een rol als het gat om de keuze van een evidence based
behandelprotocol en als aanvulling op behandeling
Interpersoonlijke therapie: diagnostiek als eerste fase van behandeling
3
