Hoofdstuk 1: §Op zoek naar Fundamenten
De geografische wetenschap is met een huis te eergelijken. Deze is op te delen in:
Kamers – Specialisatess zoals de marxistsche geografie oo de economische geografie.
Vensters – Benaderingswijzens zoals hoe de natuur de mens beïneloedt (fysisch determinisme) eersus het
concept dat de mens wel degelijk zelostandig kan handelen (actieve vouuntarisme).
Twee soorten eeranderingen:
Externauistisch – Ooschoon contextueel. Ten geeolge ean maatschappelijke eeranderingen (sociales
politeke oo economische oactoren).
Internauistisch – Ten geeolge ean personen oo omstandigheden binnen de geografische wetenschap.
De geografie is zo oud als de mensheid zelo:
Denk aan kaarten die gegraeeerd waren in mammoetbeenderen. We spreken hier ean de niet-
wetenschappelijke geografie. Ook tegenwoordig zien we de niet-wetenschappelijke geografie nog wel
eens terug in ons handelen. Denk aan de relate tussen het denken ean mensen en de natuur:
Oost-Europese steden zouden (cogniteo) eerder weg liggen dan Zuid-Europese steden.
Men stelt onterecht dat in de herost- en wintermaanden er meer zelododingen plaatseinden.
Vanao de tjd ean de Grieken spreken we ean de wetenschappeuijke geografe.
Sinds de aogelopen grooweg 100 jaar spreken we ean de universitaire geografe.
Geosofe – Een idee ean John Kirkland Wright. Geosofie is de studie ean subjecteee geografische ideeën ean
iedereen. Deze omeat het geografisch bewustzijn. De geosofie is zowel cogniteo als afecteo:
Cogniteo – met het hoood. Denk hierbij aan de onjuiste gedachten oeer de aostanden in Europa.
Afecteo – met het hart. Denk hierbij aan de Verlichtng (1h e eeuw)s toen mensen een eoorkeur gaeen aan
cultuurlandschappens zoals de koreneelden met hun rechte lijnens oo de Romanteks toen de ongerepte
wildernis juist gewaardeerd werd.
Deze eerschuieing is een eoorbeeld ean de mentauiteitsgeschiedenis. Dit is het bestuderen ean
niet wetenschappelijke denkbeelden die gewone mensen eroeger hadden oeer allerlei oaceten
ean hun sociales geografische werelds (bijeoorbeeld: leeen en doods recht en onrechts natuur en
boeennatuurlijkes ed.).
De geografische kennis ean tot in de 19e eeuw was afomstg uit twee bronnen:
De Bijbel –
Zij leeerden de zogeheten T-O kaarten:
Jeruzalem was op deze kaarten het middelpunt.
Amerika werd niet op deze kaart weergegeeen. Alleen Europas Azië en Aorika waren
bekend op deze kaarten.
Deze kaarten waren in strijd met de eerhalen ean zeeeaarders.
Ze werden ook wel mappae mundi genoemd.
Omdat de kaarten lieten zien dat er op de wereld geen ruimte meer was eoor meer
contnentens werd Amerika ook wel de Nieuwe Wereld genoemd.
Eden werd aan de zenit ean de kaarten weergegeeen en ean hieruit zouden alle rieieren op
Aarde eoorteloeien (als reden eoor de eerschillende stroomrichtngen werd als antwoord
‘ondergrondse stromingen’ gegeeen).
De kaarten uit de Bijbel speelde onder andere Columbus parten. Hij dacht daarom toch in Indië te
zijn uitgekomens maar had wel het idee ean de Aarde als een bol oeergenomen ean de Grieken.
De zintuigelijk waarneembare werkelijkheid (ean koopliedens soldaten en zeeeaarders) –
Omdat deze in strijd waren met de Bijbels werd hier minder waarde aan gehecht.
Zeeeaarders maakten in deze tjd de zogeheten portouaankaarten ean de Middellandse Zee en
deze zijn gericht op de zintuigelijke waarnemingen ean de kapiteins.
De geografische wetenschap is met een huis te eergelijken. Deze is op te delen in:
Kamers – Specialisatess zoals de marxistsche geografie oo de economische geografie.
Vensters – Benaderingswijzens zoals hoe de natuur de mens beïneloedt (fysisch determinisme) eersus het
concept dat de mens wel degelijk zelostandig kan handelen (actieve vouuntarisme).
Twee soorten eeranderingen:
Externauistisch – Ooschoon contextueel. Ten geeolge ean maatschappelijke eeranderingen (sociales
politeke oo economische oactoren).
Internauistisch – Ten geeolge ean personen oo omstandigheden binnen de geografische wetenschap.
De geografie is zo oud als de mensheid zelo:
Denk aan kaarten die gegraeeerd waren in mammoetbeenderen. We spreken hier ean de niet-
wetenschappelijke geografie. Ook tegenwoordig zien we de niet-wetenschappelijke geografie nog wel
eens terug in ons handelen. Denk aan de relate tussen het denken ean mensen en de natuur:
Oost-Europese steden zouden (cogniteo) eerder weg liggen dan Zuid-Europese steden.
Men stelt onterecht dat in de herost- en wintermaanden er meer zelododingen plaatseinden.
Vanao de tjd ean de Grieken spreken we ean de wetenschappeuijke geografe.
Sinds de aogelopen grooweg 100 jaar spreken we ean de universitaire geografe.
Geosofe – Een idee ean John Kirkland Wright. Geosofie is de studie ean subjecteee geografische ideeën ean
iedereen. Deze omeat het geografisch bewustzijn. De geosofie is zowel cogniteo als afecteo:
Cogniteo – met het hoood. Denk hierbij aan de onjuiste gedachten oeer de aostanden in Europa.
Afecteo – met het hart. Denk hierbij aan de Verlichtng (1h e eeuw)s toen mensen een eoorkeur gaeen aan
cultuurlandschappens zoals de koreneelden met hun rechte lijnens oo de Romanteks toen de ongerepte
wildernis juist gewaardeerd werd.
Deze eerschuieing is een eoorbeeld ean de mentauiteitsgeschiedenis. Dit is het bestuderen ean
niet wetenschappelijke denkbeelden die gewone mensen eroeger hadden oeer allerlei oaceten
ean hun sociales geografische werelds (bijeoorbeeld: leeen en doods recht en onrechts natuur en
boeennatuurlijkes ed.).
De geografische kennis ean tot in de 19e eeuw was afomstg uit twee bronnen:
De Bijbel –
Zij leeerden de zogeheten T-O kaarten:
Jeruzalem was op deze kaarten het middelpunt.
Amerika werd niet op deze kaart weergegeeen. Alleen Europas Azië en Aorika waren
bekend op deze kaarten.
Deze kaarten waren in strijd met de eerhalen ean zeeeaarders.
Ze werden ook wel mappae mundi genoemd.
Omdat de kaarten lieten zien dat er op de wereld geen ruimte meer was eoor meer
contnentens werd Amerika ook wel de Nieuwe Wereld genoemd.
Eden werd aan de zenit ean de kaarten weergegeeen en ean hieruit zouden alle rieieren op
Aarde eoorteloeien (als reden eoor de eerschillende stroomrichtngen werd als antwoord
‘ondergrondse stromingen’ gegeeen).
De kaarten uit de Bijbel speelde onder andere Columbus parten. Hij dacht daarom toch in Indië te
zijn uitgekomens maar had wel het idee ean de Aarde als een bol oeergenomen ean de Grieken.
De zintuigelijk waarneembare werkelijkheid (ean koopliedens soldaten en zeeeaarders) –
Omdat deze in strijd waren met de Bijbels werd hier minder waarde aan gehecht.
Zeeeaarders maakten in deze tjd de zogeheten portouaankaarten ean de Middellandse Zee en
deze zijn gericht op de zintuigelijke waarnemingen ean de kapiteins.
