Strafrecht samenvatting hbo

Strafrecht
“Een strafbaar feit is een menselijke gedraging die valt binnen de grenzen van een
wettelijke delictsomschrijving, die wederrechtelijk is en aan schuld is te wijten.”

4 voorwaarden:

1. Menselijke gedraging: bijvoorbeeld een paard dat iets vernielt, kan niet zelf terecht
staan.
2. Delictsomschrijving: er moet aan alle bestanddelen van een delictsomschrijving zijn
voldaan.  Legaliteitsbeginsel  art. 1 Sr, dit betekent dat voordat de gedraging
plaatsvindt, in de wet een omschrijving moet staan van het gedrag dat strafbaar
wordt gesteld.
3. Wederrechtelijkheid: hier is geen sprake van bij aanwezigheid van een
rechtvaardigingsgrond. Twee betekenissen: zonder toestemming van rechthebbende
en in strijd met het recht ( deze betekenis is ook een element). Leer van
Remmelink:
- ‘Zonder toestemming van rechthebbende.’ De Hoogleraar Remmelink is
de bedenker van deze opvatting.
- De verdachte handelt zonder eigen recht. Niet alleen privaatrechtelijke
bevoegdheid van de verdachte (toestemming van rechthebbende), maar
kan ook een publiekrechtelijk handeling bedoeld worden.
- Bijvoorbeeld je rent achter een dief aan, om hem aan te houden moet je
hem tackelen. Hij loopt schade hierdoor op.
- Wordt wederrechtelijkheid de leer van Remmelink genoemd.
4. Verwijtbaarheid/ schuld: hier is geen sprake van bij aanwezigheid van een
schulduitsluitingsgrond.

Doelen van het strafrecht:
- Het strafrecht is het deel van het publiekrecht waarbij bepaalde handelingen
strafbaar worden gesteld
- Ordening van de samenleving: afdwingen van gehoorzaamheid burgers door
bedreiging met straf bij overtreding normen
- Vergelding
- Bescherming samenleving
- Resocialisatie
- Speciale preventie (voorkomen dat dader wederom schuldig zal maken aan strafbaar
feit)
- Generale preventie (mogelijke toekomstige daders afschrikken)
Overtredingen:
- Kantonrechter
- Minder ernstig
- Geen gs, maar geldboete of hechtenis
- Poging niet strafbaar
- Medeplichtigheid niet strafbaar


1

, - Opzet/ schuld wordt verondersteld (aannemen dat iets zo is)
- Bij kinderen: kantonrechter
- Geen inverzekeringstelling etc.

Misdrijven:
- Rechtbank
- Ernstiger
- Gs
- Poging strafbaar
- Medeplichtigheid wel strafbaar
- Opzet/ schuld moet bewezen worden
- Bij kinderen: kinderrechter
- Bij zwaardere misdrijven invz.st./ bewaring/ gev. Houdingen.
Uitgangspunten:
- Legaliteitsbeginsel: art. 1 lid 1 Sr, een strafbepaling moet altijd in het geschreven
recht terug te vinden zijn.
- Verbod bestraffing met terugwerkende kracht: art. 1 Sr en art. 16 GW, geen feit is
strafbaar dan uit kracht van een daaraan voorafgaande wettelijk strafbepaling.
- Ne is in idem: art. 68 Sr, niemand kan tweemaal voor hetzelfde strafbare feit
vervolgd worden.


Verschillende soorten strafbare feiten:
- Misdrijven en overtredingen
- Formele en materiele delicten:
 Formeel:
 Staan in de wet omschreven als handeling.
 Delicten die een bepaald handelen strafbaar stellen, het gaat om de
handeling en niet om het gevolg.  De activiteit wordt strafbaar
gesteld en het eventuele gevolg is niet van belang.
 Een specifiek omschreven activiteit.
 Voorbeelden: art. 310, 317 en 350 Sr: diefstal, afpersing en
zaakbeschadiging.
 Materieel:
 Niet de handeling is strafbaar, maar het gevolg.
 De manier waarop maakt dus niet uit.
 Bijvoorbeeld: doodslag, het maakt niet uit hoe het gedaan is, maar het
gevolg ervan maakt wel uit.
- Commissie- en omissiedelicten:
 Commissie: handelen wordt strafbaar gesteld.
 Omissiedelicten: nalaten wordt strafbaar gesteld art. 450 Sr. Hierbij moet in de
delictsomschrijving wel altijd goed vermeld staan welk nalaten aan wie moet worden
toegerekend, anders kan iedereen strafbaar zijn.
- Gronddelicten: de meest basale vorm van een delict, je kan het een nulpunt
noemen. Uitgangspunt is dat een bepaalde gedraging strafbaar is. Gekwalificeerde en
geprivilegieerde delicten zijn beide gronddelicten.
- Gekwalificeerde delicten en geprivilegieerde delicten:

2

,  Gekwalificeerd art. 301 Sr = (art. 300 Sr gronddelict + voorbedachte raad), deze vorm
is wat ernstiger dan de geprivilegieerde.
 Geprivilegieerde art. 290 Sr = ( art. 287 Sr gronddelict)

Bestanddelen:
- Onderdelen/ voorwaarden van een delictsomschrijving
- Staan in tenlastelegging opgenomen en moeten bewezen worden verklaard door
rechter

Elementen:
- Ongeschreven voorwaarden om iemand te kunnen straffen
- Wederrechtelijkheid en schuld
- Let op: rechtvaardigingsgrond en schulduitsluitingsgrond zijn uitzonderingen

Opbouw strafbaar feit:
1. Menselijke gedraging (gewilde) MG: gewilde spierbeweging, niet gedachten. Zowel
het doen als het nalaten.
2. Die valt binnen de grenzen van een wettelijke delictsomschrijving DO 
legaliteitsbeginsel
3. Die wederrechtelijk is W, 2 betekenissen:
a. In strijd met de recht
b. Zonder toestemming van de rechthebbende
4. En aan schuld te wijten (verwijtbaar) V

Opzet:
- Willens en wetens handelen
- Je weet waar je mee bezig bent en wil dat ook doen
- Kan op verschillende wijze in de wet staan: opzettelijk, wetende, wist, met het
oogmerk etc.

Boos opzet:
- Verdachte handelt willens en wetens, weet dat hij de wet overtreedt en wil dat ook
- Hier is alleen sprake van als de verdachte weet dat wat hij doet strafbaar is
- Opzet is een beschuldiging/ subjectief, moet bewezen worden

Kleurloos opzet:
- Verdachte handelt willens en wetens, maar hoeft niet te weten dat hij de wet
overtreedt
- Hier wordt alleen naar het handelen van de verdachte gekeken. Is er sprake van
willens en wetens handelen? Dan is dit kleurloos opzet. Hier maakt het niet uit of de
verdachte weet dat de handeling strafbaar is
- Opzet is een constatering: er is door de verdachte willens en wetens gehandeld

Verschillende vormen/ graden van opzet:
1. Opzet als bedoeling:
- Lijkt veel op boos opzet
- Vol of zuiver opzet

3