Aardrijkskunde
Samenvatting Blok 3 Havo2
Hst 9 Ontwikkelingspeil
,223 Arme en rijke landen
Ontwikkelingspeil = mate waarin een land ontwikkeld is.
- Inkomen van de inwoners.
Meet je aan de hand van de 4 basisbehoeften van mensen namelijk:
- Voeding (gezonde voeding)
- Gezondheid (kun je naar een dokter)
- Opleiding (hebben mensen een opleiding)
- Huisvesting (dak boven het hoofd)
Door te meten geef je elk land een rapport cijfer.
Je hebt:
1) Rijke landen = ontwikkelde landen goed te eten/huis etc zijn => centrum
2) Midden landen, niet arm en niet rijk. => semi-periferie
2) Arme landen = ontwikkelingslanden, slecht te eten, slechte gezondheidszorg => periferie
Perifere landen zijn de landen die zich aan de buitenranden van de wereldhandel bevinden.
Er kunnen veel redenen zijn om een land als perifeer te beschouwen, zoals een
disfunctionele of inefficiënte regering. De douane en havens van sommige landen zijn
bijvoorbeeld zo inefficiënt dat, hoewel ze geografisch dichter bij elkaar liggen, het goedkoper
is om goederen van grotere afstanden te verzenden. Andere redenen zoals oorlogen, niet-
centrale ligging, onvoldoende infrastructuur (spoorlijnen, wegen en communicatie) zullen
een land in de periferie van de wereldhandel
houden. Over het algemeen zijn de bevolkingen
vaak arm en berooid, dus de kernlanden zullen
hen uitbuiten voor goedkope arbeidskrachten en
zich zelfs met opzet bemoeien met hun politiek
om de zaken zo te houden. Gewoonlijk zal een
perifeer land zich specialiseren in één bepaalde
industrie, waardoor het kwetsbaar wordt voor
economische instabiliteit en het beperken van
internationale investeringen. Soms besluiten
landen zich te isoleren, zoals in het 14e-eeuwse
China.
ARMOEDE 2010-2015
224 Kenmerken van ontwikkeling
- Laten zien of een land ontwikkeld is of niet = ontwikkeling kenmerk
o Ontwikkelingskenmerken zijn:
Welvaart: BNP (bruto nationaal product per inwoner) is indicator
ontwikkeling
Welzijn; kwaliteit van leven Welbevinden en levensbehoeften van de
inwoners. Kijk naar de 4 basisbehoeften (voeding, gezondheid,
opleiding en huisvesting).
Groei bevolking = sneller in ontwikkelingsland
Landbouw; meer in ontwikkelingslanden
Urbanisatie = Percentage stedelingen groeit snel
, 225 Bruto nationaal product (bnp)
BNP is de totale productie van goederen en producten in een land in een jaar -> uitgedrukt in
geld in een jaar. (dus wat alle inwoners samen verdienen)
- Goede vergelijking delen door aantal inwoners.
Zegt niet zoveel over veel sociale ongelijkheid
- Regionale ongelijkheid is soms groot -> vb/ steden en platte land in arme landen.
Koopkracht = aantal goederen
of diensten wat je voor je geld
kunt kopen.
Vb: arme landen een maaltijd
voor 1 euro in NL een klein ijsje
BBP = bruto binnenlands
product; binnen de staatsgrens.
BNP = bruto nationaal product
alle inwoners ook buiten de
staatsgrens.
:
Zie hierboven: Hoe dichter het getal bij 1, hoe hoger de ontwikkeling is in dat land
226 Basisbehoeften
Iets wat iedereen echt nodig heeft om redelijk te kunnen leven = basisbehoeften
1) Voedsel = noodzaak
Je moet eten om energie te krijgen noem je kilocalorieën of kilojoules ook eiwitten en
vitamines. => zegt iets over de voedselsituatie in een land.
2) Huisvesting = noodzaak
Onderdak een gebouw om te beschermen tegen weer en klimaat. Stevig en ruimte,
toilet met afvoer en kraan met schoon water. Zegt iets over de huisvestingssituatie.
3) Onderwijs = basisrecht
Opleiding vd mensen.
Analfabetisme = % wat niet kan lezen en schrijven. (indicator voor onderwijs in land)
4) Gezondheidszorg = basisrecht
Ben je ziek dan moet je worden geholpen => kijk naar artsendichtheid = aantal artsen
per 1000 inwoners
Andere indicator voor gezondheid= Zuigelingensterfte = aantal kinderen wat in een
jaar sterft per 1000 levend geboren kinderen
Samenvatting Blok 3 Havo2
Hst 9 Ontwikkelingspeil
,223 Arme en rijke landen
Ontwikkelingspeil = mate waarin een land ontwikkeld is.
- Inkomen van de inwoners.
Meet je aan de hand van de 4 basisbehoeften van mensen namelijk:
- Voeding (gezonde voeding)
- Gezondheid (kun je naar een dokter)
- Opleiding (hebben mensen een opleiding)
- Huisvesting (dak boven het hoofd)
Door te meten geef je elk land een rapport cijfer.
Je hebt:
1) Rijke landen = ontwikkelde landen goed te eten/huis etc zijn => centrum
2) Midden landen, niet arm en niet rijk. => semi-periferie
2) Arme landen = ontwikkelingslanden, slecht te eten, slechte gezondheidszorg => periferie
Perifere landen zijn de landen die zich aan de buitenranden van de wereldhandel bevinden.
Er kunnen veel redenen zijn om een land als perifeer te beschouwen, zoals een
disfunctionele of inefficiënte regering. De douane en havens van sommige landen zijn
bijvoorbeeld zo inefficiënt dat, hoewel ze geografisch dichter bij elkaar liggen, het goedkoper
is om goederen van grotere afstanden te verzenden. Andere redenen zoals oorlogen, niet-
centrale ligging, onvoldoende infrastructuur (spoorlijnen, wegen en communicatie) zullen
een land in de periferie van de wereldhandel
houden. Over het algemeen zijn de bevolkingen
vaak arm en berooid, dus de kernlanden zullen
hen uitbuiten voor goedkope arbeidskrachten en
zich zelfs met opzet bemoeien met hun politiek
om de zaken zo te houden. Gewoonlijk zal een
perifeer land zich specialiseren in één bepaalde
industrie, waardoor het kwetsbaar wordt voor
economische instabiliteit en het beperken van
internationale investeringen. Soms besluiten
landen zich te isoleren, zoals in het 14e-eeuwse
China.
ARMOEDE 2010-2015
224 Kenmerken van ontwikkeling
- Laten zien of een land ontwikkeld is of niet = ontwikkeling kenmerk
o Ontwikkelingskenmerken zijn:
Welvaart: BNP (bruto nationaal product per inwoner) is indicator
ontwikkeling
Welzijn; kwaliteit van leven Welbevinden en levensbehoeften van de
inwoners. Kijk naar de 4 basisbehoeften (voeding, gezondheid,
opleiding en huisvesting).
Groei bevolking = sneller in ontwikkelingsland
Landbouw; meer in ontwikkelingslanden
Urbanisatie = Percentage stedelingen groeit snel
, 225 Bruto nationaal product (bnp)
BNP is de totale productie van goederen en producten in een land in een jaar -> uitgedrukt in
geld in een jaar. (dus wat alle inwoners samen verdienen)
- Goede vergelijking delen door aantal inwoners.
Zegt niet zoveel over veel sociale ongelijkheid
- Regionale ongelijkheid is soms groot -> vb/ steden en platte land in arme landen.
Koopkracht = aantal goederen
of diensten wat je voor je geld
kunt kopen.
Vb: arme landen een maaltijd
voor 1 euro in NL een klein ijsje
BBP = bruto binnenlands
product; binnen de staatsgrens.
BNP = bruto nationaal product
alle inwoners ook buiten de
staatsgrens.
:
Zie hierboven: Hoe dichter het getal bij 1, hoe hoger de ontwikkeling is in dat land
226 Basisbehoeften
Iets wat iedereen echt nodig heeft om redelijk te kunnen leven = basisbehoeften
1) Voedsel = noodzaak
Je moet eten om energie te krijgen noem je kilocalorieën of kilojoules ook eiwitten en
vitamines. => zegt iets over de voedselsituatie in een land.
2) Huisvesting = noodzaak
Onderdak een gebouw om te beschermen tegen weer en klimaat. Stevig en ruimte,
toilet met afvoer en kraan met schoon water. Zegt iets over de huisvestingssituatie.
3) Onderwijs = basisrecht
Opleiding vd mensen.
Analfabetisme = % wat niet kan lezen en schrijven. (indicator voor onderwijs in land)
4) Gezondheidszorg = basisrecht
Ben je ziek dan moet je worden geholpen => kijk naar artsendichtheid = aantal artsen
per 1000 inwoners
Andere indicator voor gezondheid= Zuigelingensterfte = aantal kinderen wat in een
jaar sterft per 1000 levend geboren kinderen
