HOOFDSTUK 0 – ALGEMEEN..............................................................................................................1
0.1 THEORIE VAN DE INKOMSTENBELASTING...............................................................................................1
0.1.1 RECHTSGROND...................................................................................................................................1
0.1.2 HET INKOMENSBEGRIP.........................................................................................................................1
a. Algemeen............................................................................................................................................1
b. Bronnentheorie..................................................................................................................................1
c. Vermogensvergelijkingstheorieën.......................................................................................................2
d. Het inkomenssubject..........................................................................................................................2
0.1.3 PERSOONLIJKE OMSTANDIGHEDEN..........................................................................................................3
0.1.4 SAMENHANG MET ANDERE HEFFINGEN...................................................................................................3
0.2 GESCHIEDENIS VAN DE NEDERLANDSE INKOMSTENBELASTING....................................................................3
0.3 DE WET IB 2001..........................................................................................................................3
0.3.1 DE VERKENNING................................................................................................................................3
0.3.2 DOELSTELLINGEN EN RANDVOORWAARDEN..............................................................................................3
0.3.3 ONTWIKKELINGEN ROND EN NA DE INVOERING VAN DE WET IB 2001..........................................................4
HOOFDSTUK 1 – ALGEMENE BEPALINGEN.........................................................................................5
1.1 INLEIDING.....................................................................................................................................5
1.2 DE PARTNERREGELING.....................................................................................................................5
1.3 PLEEGKIND EN ONDERHOUDSEIS.........................................................................................................5
1.4 LEVENSVERZEKERING, LIJFRENTE EN PENSIOEN.......................................................................................5
a. Levensverzekering...............................................................................................................................5
b. Pensioen.............................................................................................................................................5
c. Lijfrenten.............................................................................................................................................6
1.5 OVERIGE......................................................................................................................................6
HOOFDSTUK 2 – HET RAAMWERK.....................................................................................................7
2.1 INLEIDING.....................................................................................................................................7
2.2 SUBJECTIEVE BELASTINGPLICHT..........................................................................................................7
2.3 FICTIEVE BUITENLANDSE BELASTINGPLICHT............................................................................................7
2.4 VERSCHULDIGDE BELASTING..............................................................................................................7
a. Conserverende aanslagen...................................................................................................................7
b. De tariefstructuur...............................................................................................................................8
2.5 VERZAMELINKOMEN........................................................................................................................8
2.6 RANGORDEREGELING.......................................................................................................................8
a. Schulden waarvan de aftrek in box I en box II is uitgesloten...............................................................9
b. Tijdelijke overheveling van vermogensbestanddelen.........................................................................9
c. Overbedelingsschulden.......................................................................................................................9
d. Persoonsgebonden aftrek...................................................................................................................9
2.8 TOEREKENING OVER PERSONEN..........................................................................................................9
2.9 VERLIESVERREKENING....................................................................................................................10
HOOFDSTUK 7 – DE BUITENLANDSE BELASTINGPLICHT...................................................................11
7.1 INLEIDING...................................................................................................................................11
,7.2 INKOMEN UIT WERK EN WONING......................................................................................................11
7.2.1 ALGEMEEN......................................................................................................................................11
7.2.2 WINST UIT ONDERNEMING.................................................................................................................11
7.2.3 LOON UIT DIENSTBETREKKING.............................................................................................................12
7.2.4 RESULTAAT UIT OVERIGE WERKZAAMHEDEN...........................................................................................12
7.2.5 PERIODIEKE UITKERINGEN ETC.............................................................................................................13
7.2.6 DE EIGEN WONING...........................................................................................................................13
7.2.7 NEGATIEVE UITGAVEN VOOR INKOMENSVOORZIENINGEN EN NEGATIEVE PERSOONSGEBONDEN AFTREK...............13
7.2.8 PENSIOENAANSPRAKEN......................................................................................................................13
7.3 INKOMEN UIT AANMERKELIJK BELANG...............................................................................................14
7.3.1 ALGEMEEN......................................................................................................................................14
7.3.2 FUSIE EN DOORSCHUIVING..................................................................................................................14
7.3.3 VESTIGINGSPLAATS EN ZETELVERPLAATSING............................................................................................14
7.3.4 VERKRIJGINGSPRIJS...........................................................................................................................14
7.4 INKOMEN UIT SPAREN EN BELEGGEN..................................................................................................15
7.5 KWALIFICERENDE BUITENLANDS BELASTINGPLICHTIGEN..........................................................................15
7.5.1 INLEIDING.......................................................................................................................................15
7.5.2 DE SCHUMACKER-DOCTRINE...............................................................................................................15
7.5.3 VOORWAARDEN VOOR KWALIFICATIE....................................................................................................15
HOOFDSTUK 8 – HEFFINGSKORTING................................................................................................17
8.1 INLEIDING...................................................................................................................................17
8.2 BEREKENING VAN DE HEFFINGSKORTING.............................................................................................17
8.2.1 ALGEMEEN......................................................................................................................................17
8.2.2 BELASTINGDEEL................................................................................................................................17
8.2.3 PREMIEDELEN..................................................................................................................................18
8.2.4 OVERHEVELING AOW-DEEL................................................................................................................18
8.2.5 VERHOGING HEFFINGSKORTING...........................................................................................................18
a. Verhoging bij minstverdienende partner..........................................................................................18
b. Bijzondere verhoging voor niet-inwoners.........................................................................................18
8.2.6 AANSLUITING MET LOONHEFFING.........................................................................................................18
8.3 ELEMENTEN VAN DE STANDAARDHEFFINGSKORTING..............................................................................19
8.3.1 ALGEMENE HEFFINGSKORTING.............................................................................................................19
8.3.2 ARBEIDSKORTING..............................................................................................................................19
8.3.3 WERKBONUS (TOT 2018)..................................................................................................................19
8.3.4 INKOMENSAFHANKELIJKE COMBINATIEKORTING.......................................................................................19
8.3.5 JONGGEHANDICAPTENKORTING............................................................................................................19
8.3.6 OUDERENKORTING............................................................................................................................19
8.3.7 ALLEENSTAANDE-OUDERENKORTING.....................................................................................................19
8.3.8 KORTING VOOR GROENDE BELEGGINGEN...............................................................................................19
HOOFDSTUK 9 – WIJZE VAN HEFFING..............................................................................................20
9.1 DE SYSTEMATIEK...........................................................................................................................20
9.2 VERREKENING VAN VOORHEFFINGEN.................................................................................................20
a. Loonbelasting....................................................................................................................................20
b. Dividendbelasting.............................................................................................................................20
c. Kansspelbelasting..............................................................................................................................21
d. Overige.............................................................................................................................................21
,9.3 VOORLOPIGE TERUGGAAF...............................................................................................................21
9.4 AANSLAG...................................................................................................................................21
a. De inkomstenbelasting gaat het saldo van de voorheffingen en de voorlopige teruggave te boven
met ten minste €56 (lid 1 sub a)...........................................................................................................21
b. Er is binnen een bepaalde termijn aangifte gedaan (lid 1 sub b)......................................................21
c. en d. Rendementsgrondslagen..........................................................................................................21
9.7 MASSAALBEZWAARPLUSPROCEDURE BOX III.......................................................................................22
, Hoofdstuk 0 – Algemeen
0.1 Theorie van de inkomstenbelasting
0.1.1 Rechtsgrond
De rechtsgrond voor de inkomstenbelasting berust op de belastingtheorie van het
draagkrachtsbeginsel, hierin word je belast naar het wat je kan dragen. Wat je kan dragen
wordt getoetst door consumptie, vermogen en inkomen. Hierbij worden ook persoonlijke
omstandigheden meegenomen, dit uit zich in de vorm van heffingskortingen.
Er wordt gebruikt gemaakt van een progressieve tariefstructuur. Dit is echter niet per
definitie om de draagkracht te verdelen, het is vooral een politieke keuze.
De inkomstenbelasting kent een analytisch stelsel, hierin hebben verschillende
inkomstenbestanddelen afzonderlijke heffingsregimes. Dit stelsel heeft wel kritiek, het zou
belastingarbitrage namelijk in de hand spelen.
Het draagkrachtbeginsel is nog steeds de grondslag van de inkomstenbelasting (in vervolg
IB), eerst met het doel inkomen te herverdelen, maar er zijn steeds meer instrumentele
functies bijgekomen.
0.1.2 Het inkomensbegrip
a. Algemeen
In de IB is geen definitie gegeven van het begrip inkomen. Art. 2.3 IB stelt wel dat er belasting
wordt geheven over belastbaar inkomen uit de inkomenscategorieën van H3,4 en 5 IB, maar
een definitie wordt niet gegeven.
Inkomen is complex en heeft ook geen duidelijke definitie, er zijn wel 5 inkomenstheorieën:
1. De verbruikstheorie. Dit is een ruim begrip waarbij alles wat je kan verliezen zonder te
verarmen inkomen is.
2. De periodiciteitstheorie. Hierbij is inkomen alleen dat voordeel met een duurzaam
karakter, er moet een mogelijkheid tot herhaling zijn.
3. De bronnentheorie. Hierbij is iets inkomen als het voortkomt uit een permanente bron,
er wordt onderscheid gemaakt tussen de bron en haar opbrengst.
4. De productiviteits- en opbrengsttheorie. Hierbij ontstaat inkomen slechts wanneer je
deelneemt aan het productieproces.
5. De vermogensvergelijkingstheorie. Hierbij wordt een vermogensvergelijking opgesteld,
de toename in vermogens wordt als inkomsten genoemd. Hierbij worden onttrekkingen
en stortingen gecorrigeerd.
De theorieën hebben echter een afbakeningsprobleem als het gaat om belastingheffing,
daardoor zie je in de IB een mengelmoes. De bronnentheorie is in het verleden
doorslaggevend geweest, nu komst ze alleen in box I terug.
b. Bronnentheorie
Er is volgens de HR sprake van een bron indien er:
- Deelname aan het economische verkeer is;
- met het oogmerk voordeel te behalen (subjectief);
- dit voordeel redelijkerwijs kunnen verwacht (objectief).
Deelname aan het economisch verkeer is een eis om hobbyisten niet te belasten. Criminele
activiteiten kunnen in dit licht wel leiden tot een belastingheffing.
Het oogmerk om voordeel te behalen ziet erop om een scheiding tussen zakelijk en privé
handelen te maken.
1
0.1 THEORIE VAN DE INKOMSTENBELASTING...............................................................................................1
0.1.1 RECHTSGROND...................................................................................................................................1
0.1.2 HET INKOMENSBEGRIP.........................................................................................................................1
a. Algemeen............................................................................................................................................1
b. Bronnentheorie..................................................................................................................................1
c. Vermogensvergelijkingstheorieën.......................................................................................................2
d. Het inkomenssubject..........................................................................................................................2
0.1.3 PERSOONLIJKE OMSTANDIGHEDEN..........................................................................................................3
0.1.4 SAMENHANG MET ANDERE HEFFINGEN...................................................................................................3
0.2 GESCHIEDENIS VAN DE NEDERLANDSE INKOMSTENBELASTING....................................................................3
0.3 DE WET IB 2001..........................................................................................................................3
0.3.1 DE VERKENNING................................................................................................................................3
0.3.2 DOELSTELLINGEN EN RANDVOORWAARDEN..............................................................................................3
0.3.3 ONTWIKKELINGEN ROND EN NA DE INVOERING VAN DE WET IB 2001..........................................................4
HOOFDSTUK 1 – ALGEMENE BEPALINGEN.........................................................................................5
1.1 INLEIDING.....................................................................................................................................5
1.2 DE PARTNERREGELING.....................................................................................................................5
1.3 PLEEGKIND EN ONDERHOUDSEIS.........................................................................................................5
1.4 LEVENSVERZEKERING, LIJFRENTE EN PENSIOEN.......................................................................................5
a. Levensverzekering...............................................................................................................................5
b. Pensioen.............................................................................................................................................5
c. Lijfrenten.............................................................................................................................................6
1.5 OVERIGE......................................................................................................................................6
HOOFDSTUK 2 – HET RAAMWERK.....................................................................................................7
2.1 INLEIDING.....................................................................................................................................7
2.2 SUBJECTIEVE BELASTINGPLICHT..........................................................................................................7
2.3 FICTIEVE BUITENLANDSE BELASTINGPLICHT............................................................................................7
2.4 VERSCHULDIGDE BELASTING..............................................................................................................7
a. Conserverende aanslagen...................................................................................................................7
b. De tariefstructuur...............................................................................................................................8
2.5 VERZAMELINKOMEN........................................................................................................................8
2.6 RANGORDEREGELING.......................................................................................................................8
a. Schulden waarvan de aftrek in box I en box II is uitgesloten...............................................................9
b. Tijdelijke overheveling van vermogensbestanddelen.........................................................................9
c. Overbedelingsschulden.......................................................................................................................9
d. Persoonsgebonden aftrek...................................................................................................................9
2.8 TOEREKENING OVER PERSONEN..........................................................................................................9
2.9 VERLIESVERREKENING....................................................................................................................10
HOOFDSTUK 7 – DE BUITENLANDSE BELASTINGPLICHT...................................................................11
7.1 INLEIDING...................................................................................................................................11
,7.2 INKOMEN UIT WERK EN WONING......................................................................................................11
7.2.1 ALGEMEEN......................................................................................................................................11
7.2.2 WINST UIT ONDERNEMING.................................................................................................................11
7.2.3 LOON UIT DIENSTBETREKKING.............................................................................................................12
7.2.4 RESULTAAT UIT OVERIGE WERKZAAMHEDEN...........................................................................................12
7.2.5 PERIODIEKE UITKERINGEN ETC.............................................................................................................13
7.2.6 DE EIGEN WONING...........................................................................................................................13
7.2.7 NEGATIEVE UITGAVEN VOOR INKOMENSVOORZIENINGEN EN NEGATIEVE PERSOONSGEBONDEN AFTREK...............13
7.2.8 PENSIOENAANSPRAKEN......................................................................................................................13
7.3 INKOMEN UIT AANMERKELIJK BELANG...............................................................................................14
7.3.1 ALGEMEEN......................................................................................................................................14
7.3.2 FUSIE EN DOORSCHUIVING..................................................................................................................14
7.3.3 VESTIGINGSPLAATS EN ZETELVERPLAATSING............................................................................................14
7.3.4 VERKRIJGINGSPRIJS...........................................................................................................................14
7.4 INKOMEN UIT SPAREN EN BELEGGEN..................................................................................................15
7.5 KWALIFICERENDE BUITENLANDS BELASTINGPLICHTIGEN..........................................................................15
7.5.1 INLEIDING.......................................................................................................................................15
7.5.2 DE SCHUMACKER-DOCTRINE...............................................................................................................15
7.5.3 VOORWAARDEN VOOR KWALIFICATIE....................................................................................................15
HOOFDSTUK 8 – HEFFINGSKORTING................................................................................................17
8.1 INLEIDING...................................................................................................................................17
8.2 BEREKENING VAN DE HEFFINGSKORTING.............................................................................................17
8.2.1 ALGEMEEN......................................................................................................................................17
8.2.2 BELASTINGDEEL................................................................................................................................17
8.2.3 PREMIEDELEN..................................................................................................................................18
8.2.4 OVERHEVELING AOW-DEEL................................................................................................................18
8.2.5 VERHOGING HEFFINGSKORTING...........................................................................................................18
a. Verhoging bij minstverdienende partner..........................................................................................18
b. Bijzondere verhoging voor niet-inwoners.........................................................................................18
8.2.6 AANSLUITING MET LOONHEFFING.........................................................................................................18
8.3 ELEMENTEN VAN DE STANDAARDHEFFINGSKORTING..............................................................................19
8.3.1 ALGEMENE HEFFINGSKORTING.............................................................................................................19
8.3.2 ARBEIDSKORTING..............................................................................................................................19
8.3.3 WERKBONUS (TOT 2018)..................................................................................................................19
8.3.4 INKOMENSAFHANKELIJKE COMBINATIEKORTING.......................................................................................19
8.3.5 JONGGEHANDICAPTENKORTING............................................................................................................19
8.3.6 OUDERENKORTING............................................................................................................................19
8.3.7 ALLEENSTAANDE-OUDERENKORTING.....................................................................................................19
8.3.8 KORTING VOOR GROENDE BELEGGINGEN...............................................................................................19
HOOFDSTUK 9 – WIJZE VAN HEFFING..............................................................................................20
9.1 DE SYSTEMATIEK...........................................................................................................................20
9.2 VERREKENING VAN VOORHEFFINGEN.................................................................................................20
a. Loonbelasting....................................................................................................................................20
b. Dividendbelasting.............................................................................................................................20
c. Kansspelbelasting..............................................................................................................................21
d. Overige.............................................................................................................................................21
,9.3 VOORLOPIGE TERUGGAAF...............................................................................................................21
9.4 AANSLAG...................................................................................................................................21
a. De inkomstenbelasting gaat het saldo van de voorheffingen en de voorlopige teruggave te boven
met ten minste €56 (lid 1 sub a)...........................................................................................................21
b. Er is binnen een bepaalde termijn aangifte gedaan (lid 1 sub b)......................................................21
c. en d. Rendementsgrondslagen..........................................................................................................21
9.7 MASSAALBEZWAARPLUSPROCEDURE BOX III.......................................................................................22
, Hoofdstuk 0 – Algemeen
0.1 Theorie van de inkomstenbelasting
0.1.1 Rechtsgrond
De rechtsgrond voor de inkomstenbelasting berust op de belastingtheorie van het
draagkrachtsbeginsel, hierin word je belast naar het wat je kan dragen. Wat je kan dragen
wordt getoetst door consumptie, vermogen en inkomen. Hierbij worden ook persoonlijke
omstandigheden meegenomen, dit uit zich in de vorm van heffingskortingen.
Er wordt gebruikt gemaakt van een progressieve tariefstructuur. Dit is echter niet per
definitie om de draagkracht te verdelen, het is vooral een politieke keuze.
De inkomstenbelasting kent een analytisch stelsel, hierin hebben verschillende
inkomstenbestanddelen afzonderlijke heffingsregimes. Dit stelsel heeft wel kritiek, het zou
belastingarbitrage namelijk in de hand spelen.
Het draagkrachtbeginsel is nog steeds de grondslag van de inkomstenbelasting (in vervolg
IB), eerst met het doel inkomen te herverdelen, maar er zijn steeds meer instrumentele
functies bijgekomen.
0.1.2 Het inkomensbegrip
a. Algemeen
In de IB is geen definitie gegeven van het begrip inkomen. Art. 2.3 IB stelt wel dat er belasting
wordt geheven over belastbaar inkomen uit de inkomenscategorieën van H3,4 en 5 IB, maar
een definitie wordt niet gegeven.
Inkomen is complex en heeft ook geen duidelijke definitie, er zijn wel 5 inkomenstheorieën:
1. De verbruikstheorie. Dit is een ruim begrip waarbij alles wat je kan verliezen zonder te
verarmen inkomen is.
2. De periodiciteitstheorie. Hierbij is inkomen alleen dat voordeel met een duurzaam
karakter, er moet een mogelijkheid tot herhaling zijn.
3. De bronnentheorie. Hierbij is iets inkomen als het voortkomt uit een permanente bron,
er wordt onderscheid gemaakt tussen de bron en haar opbrengst.
4. De productiviteits- en opbrengsttheorie. Hierbij ontstaat inkomen slechts wanneer je
deelneemt aan het productieproces.
5. De vermogensvergelijkingstheorie. Hierbij wordt een vermogensvergelijking opgesteld,
de toename in vermogens wordt als inkomsten genoemd. Hierbij worden onttrekkingen
en stortingen gecorrigeerd.
De theorieën hebben echter een afbakeningsprobleem als het gaat om belastingheffing,
daardoor zie je in de IB een mengelmoes. De bronnentheorie is in het verleden
doorslaggevend geweest, nu komst ze alleen in box I terug.
b. Bronnentheorie
Er is volgens de HR sprake van een bron indien er:
- Deelname aan het economische verkeer is;
- met het oogmerk voordeel te behalen (subjectief);
- dit voordeel redelijkerwijs kunnen verwacht (objectief).
Deelname aan het economisch verkeer is een eis om hobbyisten niet te belasten. Criminele
activiteiten kunnen in dit licht wel leiden tot een belastingheffing.
Het oogmerk om voordeel te behalen ziet erop om een scheiding tussen zakelijk en privé
handelen te maken.
1
