Gedragswetenschappen periode 2 volledige samenvatting

Gedragswetenschappen jaar 1 periode 2


Week 1

De student
kan beschrijven hoe de ontwikkelingspsychologie zich vanuit historisch perspectee ontwikkeld
heeft;
 Philippe Ariès
o Kinderen rond 1600 pas eigen status
o Daarvoor als minivolwassenen gezien
 Babybiografeen
o Een van de eerste geschrifen waarin kinderen methodisch werden bestudeerd
o Fysieke en taalkundige mijlpalen
o Charles Darwin schreef over het eerste jaar van zijn eigen zoon
 Ontdekking verwekking kinderen
 Mysteries erfelijkheid ontrafelen
 Invloed nature & nurture
 Kinderbeschermingswet
o Tegen uitbuitng
o Onderwijs
 20e eeuw (1900)
o Alfred Binet (Frans psycholoog)
 Pionier op gebied intelligente van kinderen
 Onderzoek naar geheugen en hoofdrekenen
o 1e helf 20e eeuw
 Inzicht verkregen in ontwikkeling van kinderen
 Grootschalige, systematsche en langdurige onderzoeken naar
kinderen en de volledige ontwikkeling
o Gemeenschappelijk doel
 Aard van groei, verandering en stabiliteit tjdens jeugd en adolescente op
wetenschappelijke manier bestuderen

kan beschrijven waar de ontwikkelingspsychologie zich mee bezig houdt, inclusiee de verschillende
ontwikkelingsgebieden en ontwikkelingseasen, en weet waarom kennis van dit veld relevant is
voor een verpleegkundige;
Ontwikkelingspsychologie is de wetenschappelijke studie naar de patronen van groei, verandering
en stabiliteit die zich voordoen bij toenemende leefijd, dus vanaf de geboorte via de babyjaren,
peuterjaren, kleuterjaren, schoolperiode, adolescente, volwassenheid tot aan de ouderdom. De
meeste aandacht gaat uit naar de periode waarin de veranderingen elkaar het snelst opvolgen: die
van de geboorte tot aan de adolescente.

Ontwikkelingsgebieden
 Fysiek
o Invloed van het lichaam
 Cognitef
o Hoe wordt het gedrag van mensen beïnvloed door groei en veranderingen in
intellectuele vermogens
 Sociaal
o Manier waarop interactes van mensen met elkaar en hun sociale relates in de loop
van het leven groeien, veranderen en stabiel blijven
o Sociaal-emotonele ontwikkeling
 Persoonlijkheid

,Gedragswetenschappen jaar 1 periode 2


o Stabiliteit en verandering in de eigenschappen die personen van elkaar
onderscheiden
o Sociaal-emotonele ontwikkeling

Ontwikkelingsfasen
 Prenataal
o Concepte tot geboorte
 Baby & peuter
o Geboorte tot 3 jaar
 Kleuter
o 3 tot 6 jaar
 Schooltjd
o 6 tot 12 jaar
 Adolescente
o 12 tot 20 jaar
o Start vanaf biologische seksuele rijpingsproces
 Afhankelijk per persoon

De verpleegkundige krijgt in haar werk te maken met zorgvragers van allerlei leefijden. Om al deze
mensen goed te kunnen begeleiden zal ze goed op de hoogte moeten zijn van de zaken die in de
verschillende leefijdsfasen een rol kunnen spelen voor mensen. De verpleegkundige zal ook moeten
weten welke thema's in de leefijdsfasen van de volwassenheid en de ouderdom een rol kunnen
spelen. Als verpleegkundige moet je je immers zo goed mogelijk kunnen verplaatsen in de
belevingswereld van de zorgvrager. Aangezien veel verpleegkundigen zelf nog vrij jong zijn hebben
ze de kennis uit de ontwikkelingsleer hard nodig om dit inlevingsvermogen voor mensen die ouder
zijn dan zijzelf op te bouwen. Ondanks het feit dat ieder individu situates op zijn eigen unieke
manier zal beleven, zijn er vanuit de ontwikkelingsleer toch algemene lijnen aan te geven om deze
leefijdsfasen in kaart te brengen. Ook kan de verpleegkundige zich pas met kennis van zaken
verdiepen in de 'afwijkende' ontwikkeleng van mensen als ze genoeg afweet van de 'normale'
ontwikkeling.

begrijpt de invloed van onderdeel uitmaken van een cohort op de ontwikkeling;
Ieder mens behoort tot een specifeke cohort: een groep mensen die rond dezelfde tjd op dezelfde
plek is geboren. Lidmaatschap van een cohort onderwerpt mensen aan invloeden die betrekking
hebben op historische gebeurtenissen leefijdgebonden gebeurtenissen, socioculturele
gebeurtenissen en niet-normateve gebeurtenissen. Belangrijke sociale gebeurtenissen zoals
oorlogen, economische oplevingen en depressies, hongersnoden en epidemieen hebben een
bepaalde invloed op alle leden van een cohort.

Normateve gebeurtenissen voltrekken zich voor de meeste individuen op dezelfde manier en
kunnen biologisch, sociaal of cultureel bepaald zijn.

Cohorteffecten treden bv. op als gevolg van normateve historisch bepaalde invloeden, biologische
en omgevingsinvloeden die verbonden zijn aan een specifek historisch moment, bv. Vuurwerkramp.

Leefijdsgebonden invloeden zijn biologische en omgevingsinvloeden die gelijk zijn voor mensen in
een bepaalde leefijdsgroep, ongeacht waar of wanneer ze opgroeien. Bv. pubertjd & menopauze
(biologisch).

,Gedragswetenschappen jaar 1 periode 2


Ontwikkeling wordt ook bepaald door normateve invloeden, zoals etnische afomst, sociale klasse,
lidmaatschap van een subcultuur en andere factoren. Deze invloeden leiden tot conformiteit, omdat
men de gevolgen van afwijkend gedrag vreest.

Niet-normateve gebeurtenissen zijn specifeke gebeurtenissen die plaatsvinden in het leven van een
specifek persoon op een tjdstp dat zulke gebeurtenissen van de meeste andere mensen niet
overkomen.

begrijpt de visie op en de belangrijkste uitgangspunten van het cogniteve ontwikkelingsmodel van
Piaget
"Kinderen zijn acteve onderzoekers die door interacte met hun omgeving een eigen beeld van de
werkelijkheid construeren. Piaget was ervan overtuigd dat pas door eigen ervaringen en
ontdekkingen kennis en inzicht kan ontstaan en het tempo waarin dat gebeurt, kan amper door
anderen beïnvloed worden."

Stadia
 Sensomotorisch (0-2 jaar)
o 'van reflex naar reflecte'
o Denken ontstaat door doen
o Sensomotorisch
 Belang van zintuigelijke indrukken en motorische handelingen die de
zuigeling in staat stellen het effect van eigen actviteit op de omgeving te
ontdekken en ermee te experimenteren.
o Reflex = reacte op specifeke prikkel zonder variate
o Mentale representates
 Ergens een voorstelling van maken
 Begin tussen 1.5 en 2 jaar
 Taalverwerving
 Fantasiespel (doen alsof)
 Indirecte imitate
 Uitstellen van imitategedrag (reproducte op later moment)
 Objectpermanente
 Object is iets tastbaars wat buiten hemzelf bestaat
 Houdt niet op te bestaan wanneer buiten zicht
 Start +/- leefijd 1 jaar
 Hechtng aan 'vaste verzorger'
 Scheidingsangst

 Preoperatoneel (2-6 jaar)
o Uitbreiding en verfjning representatevermogen
o Meer gericht op leefijdsgenoten & verbale communicate
o Vanaf 5 jaar betrekking in fantasiespellen
o Afname egocentrisme (denken uit eigen perspectef)
 Verbetrering communicateve en sociale vaardigheden
o Centrate
 Redeneringen en conclusies laten leiden door het meest opvallende aspect
van het probleem
 Hier en nu problemen
 Concentrate op toestand, niet op proces
 Statsch ipv dynamische aspect
o Concervate

, Gedragswetenschappen jaar 1 periode 2


 Inzicht dat de hoeveelheid stof niet verandert als er iets aan de vorm van de
stof verandert

 Concreet operatoneel (6-12 jaar)
o Handelend denken
o Informate heef betrekking op realistsche, concreet voorspelbare situates
o Toenemend vermogen tot representate en mentale bewerking hiervan
o Mentale operate
 Gedachtehandeling
 Probleemoplossend vermogen
 Reversibiliteit
 Uitgevoerde handeling kan ingedachten weer teruggedraaid worden
naar oorspronkelijke uitgangssituate
 Organisate
 Meerdere aspecten van een probleem meegenomen worden en
gezamenlijk tot een conclusie leiden
o Conservate experiment
 Niet meer misleiden door verklaringen van
 Reversibiliteit
 Compensate
 Probleem wordt van meerdere kanten bekeken
 Identfcate
 'Ik heb er niets bijgedaan en niets afgehaald, dus moet het
nog hetzelfde zijn.'