Samenvatting Psychologie een praktijkgerichte benadering voor social work hoofdstuk 1

Psychologie; een praktijkgerichte benadering voor sociaal werk
Hoofdstuk 1; geschiedenis en onderzoeksmethoden van de psychologie.
1.1 de studie psychologie

Psychologie is de wetenschap waarin het verplaatsen in een ander een belangrijke rol speelt.
Psychologie wordt tegenwoordig talloos toegepast; in de reclamewereld worden psychologische
principes toegepast om menen ertoe aan te zeten een product te kopen. Binnen het sociaal werk
wordt psychologische kennis gebruikt om het gedrag van cliënten te verklaren en op basis van deze
verklaringen worden er interventies ontwikkeld.

1.1.1 Het belang van interpretatie

VB 1: Een aap zit in een kooi, er wordt hem geleerd elke keer als hij het steentje tegen de zijkant tkt
hij komkommer krijgt. Na een paar keer komt er een ander aapje bij, ipv komkommer krijgt hij een
druif (wat apen lekkerder vinden), het eerste aapje vindt de behandeling oneerlijk en springt op en
neer en begint de schreeuwen wanneer de begeleider hem komkommer geef.

VB 2: Iemand met wie je samenwerkt, mag een geldprijs verdelen. Als jullie akkoord gaan met de
verdeling krijgen jullie het geld, anders niet. Stel hij mag 100 euro verdelen, als je 50/50 doet
accepteren jullie dit beide. Stel hij maakt het 97/3 zou je dan akkoord gaan? De meeste mensen
kiezen liever helemaal niets dan oneerlijk behandeld te worden.

Deze voorbeelden wijzen erop dat objecteve werkelijkheid niet altjd bepaald wat we doen; ook
onze interpretate van de situate speelt een rol.

1.1.2 de drie thema’s van de psychologie

de psychologie houdt zich bezig met wisselwerking tussen onze gedachten, onze emotes en ons
gedrag (psychologie beschrijf, verklaard en voorspeld deze). Een variant van psychologie is klinische
psychologie. Hier ligt de focus op stoornissen en wordt bekeken hoe emotes, gedachten en gedrag
afwijken van wat normaal is. Sociaal werkers komen vaak in aanraking met klinische psychologie.

Wilhelm Wundt en William James zijn de grondleggers van psychologie als wetenschap, omdat zij de
psychologische onderwerpen voor het eerst aan wetenschappelijk onderzoek onderwierpen. Het
belangrijkste verschil tussen wetenschappelijke kennis over psychologie en kennis die we in het
dagelijkse leven opdoen over onszelf en andere is dat wetenschappers het grondig getoetst hebben
voordat ze met een oordeel komen. Bijvoorbeeld wite en zwarte namen onder sollicitate brieven
zeten. De wetenschap denkt veder waar dagelijkse kennis ophoudt (hebben wite en zwarte mensen
daadwerkelijk verschillende psychische kenmerken?). Hiervoor worden methoden gebruikt om
antwoord op deze vragen te krijgen.

1.2 Het begon met filosofie

Het eerste psychologie werd toegeschreven door René Descartes. Hij leefde als fransman in de 17e
eeuw. Hij heef een groot deel van zijn leven in Nederland doorgebracht, omdat zijn opvatngen
soms tegen de Franse katholieke kerk in gingen, waardoor hij de brandstapel riskeerde. Hij hield zich

, bezig met hoe iemand er zeker van kon zijn dat diegene ‘iets’ was en met de aard van de waarheid.
Uiteindelijk kwam hij tot een conclusie dat je eigenlijk alles moet betwijfelen.

1.2.1 Niet alles is vrije wil: aangeboren eigenschappen en reflexen

Descartes hield zich bezig met de aard van de mens. Hij wist dat hij nadacht en dat dit nadenken zich
in de geest afspeelde. Hij wist ook dat hij van vlees en bloed was, dus dat de mens een combinate
van lichaam en geest was. In die tjd was het gevaarlijk om over de geest na te denken, omdat alles
volgens de katholieke kerk door God kwam. Sommige handelingen van een mens worden volgens
Descartes inderdaad door onze vrije wil bepaald. Een vrije wil is dat je nu je boek naar links
verschuif. Een refee is als jij dit boek op een schommelstoel leest, je dreigt naar voor te vallen en
daarom steek je je voet uit. Het is een automatsche handeling die razendsnel plaatsvindt. Volgens
Descartes wordt een refee niet bepaald vanuit de goddelijke ziel, maar de dierlijke ziel. Dieren
hebben namelijk ook refeeen en over onze refeeen hebben we niet altjd bewuste controle. Wat
Descartes een belangrijk persoon maakt in de psychologie is dat refeematg gedrag kan plaatsvinden
zonder invloed van de goddelijke zien. Vanaf het moment dat onderzoek naar refeematg gedrag
begon, is ook ander menselijk gedrag nader bekeken.

1.2.2 een goddelijke ziel in een sterfelijk lichaam

Descartes heef ook twee thema’s in de psychologie aangeboord die tot op heden relevant zijn. Het
eerste thema is dualisme. Volgens Descartes bestond ieder mens uit een ziel en een lichaam wat de
ziel instaat was om te besturen. Dit sluit aan bij het idee van telekinese (voorwerpen bewegen op
afstand door middel van de ziel). De vraag hoe we met onze gedachtes ons lichaam kunnen besturen
is tot op de dag van vandaag nog niet beantwoord.

1.2.3 aangeboren eigenschappen

Het tweede thema is ook nog actueel. Volgens Descartes was het verschil tussen mens en dier het
bestaan van de goddelijke ziel; alleen mensen hebben deze. Hierdoor kunnen mensen taken
uitvoeren, die dieren niet kunnen (logisch redeneren) en hebben mensen een vrije wil. Mensen
hadden bij hun geboorte al kenmerken die bij een dier ontbraken, deze zijn dus aangeboren. Het
uitgangspunt dat mensen met bestaande eigenschappen worden geboren, heet in de psychologie
nature.

1.3 Een blanco blad

In de 17e eeuw kende John Locke de nature-opvatngen van Descartes, waarin aangeboren
kenmerken centraal staan. Locke was het hier niet mee eens. Volgens hem wordt ieder mens als een
blanco blad ontstaan waarvan de eigenschappen ontstaan door interacte met de omgeving. Hij
gebruikte hiervoor de lathijnse term tabula rasa (aan het eind van het leven is ieder mens een
ongeschreven blad, wat er op dat blad staat komt door ervaringen). Hij schreef een boek met drie
principes erin: leren door middel van associate, leren door middel van strafen en belonen, leren
door middel van imiteren.