Kerstens (red.) 2015 Theoretssh kader voor de verpleegkundige beroepsuitng.
5.2 Praktische ethiek en erpleegkundige handelen
Ethiek = een kritische ezinning op onis handelen
Baisiis an ethiische oordeelis orming oor het indi idu iis het algemene morele ewuistzijn, dat ij de
meeiste menisen wordt ge ormd tjdenis de op oeding (nature en nurture), door isocialiisate (cultureel
epaald) en na ewuiste inistemming (le eniso ertuiging of religie).
‘ad hoc’ ethiische keuzeis
Mogelijkheden om ethiische afwegingen te maken:
» Drieistappenplan ethiische refecte door Willigenburg, van. (1993):
- Fase van explisitering: wat iis het morel pro leem, wat zijn de mogelijke
handelingisalternate en en welke feitelijke informate ont reekt
- Fase van analyse: welke actoren zijn etrokken en welke normen of principeis zijn rele ant.
Welke ethiische principeis zijn in het geding en iis er een principieel dilemma?
- Fase van afweging: normen afwegen, waar ij de handelingisalternate en en conficterende
principeis etrokken zijn. Verantwoordelijkheid an actoren zijn an elang. Alis er geen
conisenisuis ereikt kan worden reist de raag welke uitkomist(en) wel haal aar zijn.
» Principe-ethiek door Beauchamp en Childress (1994).: waar ij 4 ethiische principeis tegen elkaar
worden afgewogen:
- Respest voor autonomie: ieder menis mag zelf eisliisisen
- Weldoen: het elang an de patint istaat oorop; alleis doen wat de gezondheid kan
e orderen
- Niet sshaden: geen pijn eroorzaken, afzien an ehandeling die ischade toe rengt of
lichamelijke/geeistelijke integriteit in ge aar rengt
- Reshtvaardigheid: eerlijke erdeling an ischaarise middelen/eerlijke erdeling an luisten en
laisten
iis een antwoord op de paternaliistische houding an artisen en mondde uit in allerlei wet- en
regelge ing
Voordelen: op grond an de 4 principeis kan je afweging maken.
» Vier kwadranten an Framework for clinicianis door Daniel Sokol (2011):
- Medisshe indisates: determineren en eoordelen an de mediische feiten,
therapiemogelijkheden en nagaan hoe de patint kan worden ‘welgedaan’ waar ij zo min
mogelijk ischade wordt erokkend
- Voorkeuren van de patint
- Kwaliteit van leven: moet multdiisciplinair eisproken worden
- Contextuele fastoren: juridiisch, cultureel, familiare, religieuze, etc.
Beroepiscodeis he en handelingisnormen met een moreel karakter
Ethiische analyise an de eroepiscode ehoort een aist onderdeel te zijn an ethiische ischoling tjdenis
de opleiding tot erpleegkundige
5.2 Praktische ethiek en erpleegkundige handelen
Ethiek = een kritische ezinning op onis handelen
Baisiis an ethiische oordeelis orming oor het indi idu iis het algemene morele ewuistzijn, dat ij de
meeiste menisen wordt ge ormd tjdenis de op oeding (nature en nurture), door isocialiisate (cultureel
epaald) en na ewuiste inistemming (le eniso ertuiging of religie).
‘ad hoc’ ethiische keuzeis
Mogelijkheden om ethiische afwegingen te maken:
» Drieistappenplan ethiische refecte door Willigenburg, van. (1993):
- Fase van explisitering: wat iis het morel pro leem, wat zijn de mogelijke
handelingisalternate en en welke feitelijke informate ont reekt
- Fase van analyse: welke actoren zijn etrokken en welke normen of principeis zijn rele ant.
Welke ethiische principeis zijn in het geding en iis er een principieel dilemma?
- Fase van afweging: normen afwegen, waar ij de handelingisalternate en en conficterende
principeis etrokken zijn. Verantwoordelijkheid an actoren zijn an elang. Alis er geen
conisenisuis ereikt kan worden reist de raag welke uitkomist(en) wel haal aar zijn.
» Principe-ethiek door Beauchamp en Childress (1994).: waar ij 4 ethiische principeis tegen elkaar
worden afgewogen:
- Respest voor autonomie: ieder menis mag zelf eisliisisen
- Weldoen: het elang an de patint istaat oorop; alleis doen wat de gezondheid kan
e orderen
- Niet sshaden: geen pijn eroorzaken, afzien an ehandeling die ischade toe rengt of
lichamelijke/geeistelijke integriteit in ge aar rengt
- Reshtvaardigheid: eerlijke erdeling an ischaarise middelen/eerlijke erdeling an luisten en
laisten
iis een antwoord op de paternaliistische houding an artisen en mondde uit in allerlei wet- en
regelge ing
Voordelen: op grond an de 4 principeis kan je afweging maken.
» Vier kwadranten an Framework for clinicianis door Daniel Sokol (2011):
- Medisshe indisates: determineren en eoordelen an de mediische feiten,
therapiemogelijkheden en nagaan hoe de patint kan worden ‘welgedaan’ waar ij zo min
mogelijk ischade wordt erokkend
- Voorkeuren van de patint
- Kwaliteit van leven: moet multdiisciplinair eisproken worden
- Contextuele fastoren: juridiisch, cultureel, familiare, religieuze, etc.
Beroepiscodeis he en handelingisnormen met een moreel karakter
Ethiische analyise an de eroepiscode ehoort een aist onderdeel te zijn an ethiische ischoling tjdenis
de opleiding tot erpleegkundige
