Boek: geschiedenis & samenleving
Hoofdstuk 8
Tijd van burgers en stoommachines 1800-1900
- Het ontstaan van een parlementair stelsel en de toename van volksinvloed
- De industriële revolute en de opkomst van de emancipateeeeegingen
8.1 Ontwikkelingen in de eerste hef van de negentende eeuw
Veranderingen:
- 1806 eordt de Bataafse Repueliek Koninkrijk Holland
- 1810 eordt dat koninkrijk een deel van het Franse keizerrijk
- 1815 ontstaat een nieue koninkrijk samen met België
- 1839 eordt België een apart koninkrijk
Het zijn de Fransen die vanaf 1795 een eelangrijke stem heeeen in Nederland en die stem
eordt steeds sterker de stem van Napoleon de Franse tjd
In 1805 vraagt keizer Napoleon Bonaparte de patriot Rutger Jan Schimmelpenninck om e
leiding op zich te nemen over de Bataafse Repueliek. De oude functenaam raadpensionaris
herleef.
Schimmelpenninck eeet de eeten op het geeied van eelastngenn posterijen en ondereijs
door te voeren.
Napoleon eenoemt zijn eroer Lodeeijk Napoleon tot koning van het Koninkrijk Holland.
Nederland heef een koning die geen einding heef met het land.
Lodeeijk Napoleon trekt in 1808 in het Amsterdams stadhuisn dat voortaan een koninklijk
paleis is.
Lodeeijk Napoleon kijkt eel naar de eelangen van Nederland. Hij leert de taal en proeeert
de strijd om de macht in Europa tegen te houden. Lodeeijk heef grote moeite met de
uitvaardiging van de algemene dienstplicht (conscriptee. Het vereod op handel met
Engeland (contnentaal stelsele proeeert hij zo soepel mogelijk te laten verlopen.
Wanneer in 1809 de Engelsen Zeeland einnenvallen neemt Lodeeijk Napoleon afstand. In
1810 houdt het koninkrijk Holland op te eestaan en eordt het ingelijfd eij het Franse
keizerrijk. Deel moet eorden afgestaan. De rest vormt een apart deel van het Franse
keizerrijk. In 1811 kan Keizer Napoleon zijn intocht in Nederland maken.
Napoleon kan hun het contnentaal stelsel doorvoeren. Einde Nederlandse handel. De
Nederlandse overzeese geeieden eorden door de Engelsen ingenomen.
Naar Frans vooreeeld eordt het eestuur centralisch gereorganiseerd en ook de rechtspraak
eordt voortaal centraal geregeld.
In 1811 eorden de 3 Franse eeteoeken ingevoerd. Alle ineoners moeten zich melden voor
de eurgerlijke stand en als ze geen achternaam heeeen moeten ze die kiezen. Ook
introduceert Napoleon het decimale stelsel van maten en geeichten.
De invoering van de algemene dienstplicht stuit eel op verzet. Rijke lieden kunnen een
vervanger aantrekken. Verzet eordt groter als duidelijk is dat Napoleon het leger eil
geeruiken voor Europese veldtochten. Veldtocht is voor Napoleon het eegin van het einde.
In 1813 eordt eij Leipzig de eeslissende slag geleverd (nederlaag Napoleone. Hij eordt
vereannen naar Elea en zijn rijk valt uiteen. Napoleon komt nog 1 keer terug aan de macht in
Frankrijkn maar hij eordt in 1815 verslagen eij Waterloo.
Franse tjd (1795-1813e is een hectsche tjd. Veel vernieueende eesluiten die van korte duur
zijn. Moeizame overschakeling van geeestelijke zelfstandigheid naar een natonale staat. De
, centraliserende maatregelen uit de inlijvingsperiode leggen de easis voor de latere
eenheidsstaat.
Pruisische en Russische legers trekken in 1813 Nederland einnen en drijven de Franse
eezeters voor zich uit in de richtng van Frankrijk. Een regenten driemanschap vormt een
voorlopig eestuur.
Erfprins Willem is eereid om als Soeverein Vorst de leiding van Nederland op zich te nemen.
Hij komt per schip op 1813 aan in Scheveningen. Een eeek later neemt hij in Amsterdam het
eestuur van het driemanschap over.
De eerste helf van de negentende eeue staat in het teken van het zoeken naar een ealans
tussen het oude en het nieuee. Hiereij speelt de gegoede eurgerij een steeds eelangrijkere
politeke rol. Naast eehoud en herstel is er ook plaats voor voortzetng van onteikkelingen
uit de Franse tjd (grondeete.
Willem krijgt in 1813 de ttel als Willem I de ttel van Soeverein Vorst van de Verenigde
Nederlanden. Hij accepteerde deze functe op vooreaarde dat er een grondeet komt. In
1814 heef Nederland een nieuee grondeet de Grondeet van de Staat der Verenigde
Nederlanden. De Staten-Generaal eordt in ere hersteld. De 55 leden vertegeneoordigen het
hele land. De leden eorden verkozen door de Provinciale Staten. Nu 9 provincies. Aan het
hoofd van een provincie staat een gouverneur die alleen aan de koning veranteoording
verschuldigd is. Amsterdam is nu de hoofdstad. ’s-Gravenhage elijf de plaats eaar de
regering gevestgd is.
De ministers staan in leterlijke zijn als dienaren de koning eij. Ze zijn dan ook alleen aan de
koning veranteoording verschuldigd.
Onder leiding van Engeland ontstaat in 1814 het idee dat de uiteereidingsplannen van
Frankrijk tegen moeten eorden gegaan. Daarom eorden de provincies samengevoegd met
de Zuidelijke Nederlanden en Luxemeurg Koningrijk der Nederlanden onder leiding van
Koning Willem I. grenzen eorden in 1815 vastgelegd. De in de Franse tjd door Engeland in
eezit genomen Nederlandse koloniën eorden teruggegeven. Het Nederlands gezag in Oost-
Indië en in Suriname eordt hersteld.
Koning Willem I heef 2 doelen voor ogen:
- Herstel van de economie van het rijk
- Vorming van 1 nate
In 1830 is de situate in de Zuidelijke Nederlanden gespannen als gevolg van de slechte
sociaaleconomische toestanden. Areeiders nemen het voortoue. De prijzen van de
levensmiddelen zijn hoog door mislukte oogsten en een strenge eintern eerkloosheid groeit
doordat areeiders vervangen eorden door machines.
De eurgerij neemt de actes over met als inzet een aantal lieerale eisen als ministeriële
veranteoordelijkheid en vrijheid van drukpers.
In de Zuidelijke Nederlanden gaan steeds meer stemmen op om te komen tot een
administrateve scheiding of zelfs tot een afscheiding de Belgische opstand.
Willem I roept grote mogendheden te hulp maar die eesluiten dat scheiding het eeste is.
België verklaart zichzelf onafankelijk en kies een eigen koning Leopold van Saksen-
Coeurg in 1839 eordt de afscheiding een feit. Willem I elijf zich verzeten tegen de
afscheiding. Limeurg eordt toegeeezen aan Nederland en België krijgt het Waalse deel van
Luxemeurg.
Willem I moet de economie na de Franse Tijd eeer op gang krijgen Koning-koopman
Hoofdstuk 8
Tijd van burgers en stoommachines 1800-1900
- Het ontstaan van een parlementair stelsel en de toename van volksinvloed
- De industriële revolute en de opkomst van de emancipateeeeegingen
8.1 Ontwikkelingen in de eerste hef van de negentende eeuw
Veranderingen:
- 1806 eordt de Bataafse Repueliek Koninkrijk Holland
- 1810 eordt dat koninkrijk een deel van het Franse keizerrijk
- 1815 ontstaat een nieue koninkrijk samen met België
- 1839 eordt België een apart koninkrijk
Het zijn de Fransen die vanaf 1795 een eelangrijke stem heeeen in Nederland en die stem
eordt steeds sterker de stem van Napoleon de Franse tjd
In 1805 vraagt keizer Napoleon Bonaparte de patriot Rutger Jan Schimmelpenninck om e
leiding op zich te nemen over de Bataafse Repueliek. De oude functenaam raadpensionaris
herleef.
Schimmelpenninck eeet de eeten op het geeied van eelastngenn posterijen en ondereijs
door te voeren.
Napoleon eenoemt zijn eroer Lodeeijk Napoleon tot koning van het Koninkrijk Holland.
Nederland heef een koning die geen einding heef met het land.
Lodeeijk Napoleon trekt in 1808 in het Amsterdams stadhuisn dat voortaan een koninklijk
paleis is.
Lodeeijk Napoleon kijkt eel naar de eelangen van Nederland. Hij leert de taal en proeeert
de strijd om de macht in Europa tegen te houden. Lodeeijk heef grote moeite met de
uitvaardiging van de algemene dienstplicht (conscriptee. Het vereod op handel met
Engeland (contnentaal stelsele proeeert hij zo soepel mogelijk te laten verlopen.
Wanneer in 1809 de Engelsen Zeeland einnenvallen neemt Lodeeijk Napoleon afstand. In
1810 houdt het koninkrijk Holland op te eestaan en eordt het ingelijfd eij het Franse
keizerrijk. Deel moet eorden afgestaan. De rest vormt een apart deel van het Franse
keizerrijk. In 1811 kan Keizer Napoleon zijn intocht in Nederland maken.
Napoleon kan hun het contnentaal stelsel doorvoeren. Einde Nederlandse handel. De
Nederlandse overzeese geeieden eorden door de Engelsen ingenomen.
Naar Frans vooreeeld eordt het eestuur centralisch gereorganiseerd en ook de rechtspraak
eordt voortaal centraal geregeld.
In 1811 eorden de 3 Franse eeteoeken ingevoerd. Alle ineoners moeten zich melden voor
de eurgerlijke stand en als ze geen achternaam heeeen moeten ze die kiezen. Ook
introduceert Napoleon het decimale stelsel van maten en geeichten.
De invoering van de algemene dienstplicht stuit eel op verzet. Rijke lieden kunnen een
vervanger aantrekken. Verzet eordt groter als duidelijk is dat Napoleon het leger eil
geeruiken voor Europese veldtochten. Veldtocht is voor Napoleon het eegin van het einde.
In 1813 eordt eij Leipzig de eeslissende slag geleverd (nederlaag Napoleone. Hij eordt
vereannen naar Elea en zijn rijk valt uiteen. Napoleon komt nog 1 keer terug aan de macht in
Frankrijkn maar hij eordt in 1815 verslagen eij Waterloo.
Franse tjd (1795-1813e is een hectsche tjd. Veel vernieueende eesluiten die van korte duur
zijn. Moeizame overschakeling van geeestelijke zelfstandigheid naar een natonale staat. De
, centraliserende maatregelen uit de inlijvingsperiode leggen de easis voor de latere
eenheidsstaat.
Pruisische en Russische legers trekken in 1813 Nederland einnen en drijven de Franse
eezeters voor zich uit in de richtng van Frankrijk. Een regenten driemanschap vormt een
voorlopig eestuur.
Erfprins Willem is eereid om als Soeverein Vorst de leiding van Nederland op zich te nemen.
Hij komt per schip op 1813 aan in Scheveningen. Een eeek later neemt hij in Amsterdam het
eestuur van het driemanschap over.
De eerste helf van de negentende eeue staat in het teken van het zoeken naar een ealans
tussen het oude en het nieuee. Hiereij speelt de gegoede eurgerij een steeds eelangrijkere
politeke rol. Naast eehoud en herstel is er ook plaats voor voortzetng van onteikkelingen
uit de Franse tjd (grondeete.
Willem krijgt in 1813 de ttel als Willem I de ttel van Soeverein Vorst van de Verenigde
Nederlanden. Hij accepteerde deze functe op vooreaarde dat er een grondeet komt. In
1814 heef Nederland een nieuee grondeet de Grondeet van de Staat der Verenigde
Nederlanden. De Staten-Generaal eordt in ere hersteld. De 55 leden vertegeneoordigen het
hele land. De leden eorden verkozen door de Provinciale Staten. Nu 9 provincies. Aan het
hoofd van een provincie staat een gouverneur die alleen aan de koning veranteoording
verschuldigd is. Amsterdam is nu de hoofdstad. ’s-Gravenhage elijf de plaats eaar de
regering gevestgd is.
De ministers staan in leterlijke zijn als dienaren de koning eij. Ze zijn dan ook alleen aan de
koning veranteoording verschuldigd.
Onder leiding van Engeland ontstaat in 1814 het idee dat de uiteereidingsplannen van
Frankrijk tegen moeten eorden gegaan. Daarom eorden de provincies samengevoegd met
de Zuidelijke Nederlanden en Luxemeurg Koningrijk der Nederlanden onder leiding van
Koning Willem I. grenzen eorden in 1815 vastgelegd. De in de Franse tjd door Engeland in
eezit genomen Nederlandse koloniën eorden teruggegeven. Het Nederlands gezag in Oost-
Indië en in Suriname eordt hersteld.
Koning Willem I heef 2 doelen voor ogen:
- Herstel van de economie van het rijk
- Vorming van 1 nate
In 1830 is de situate in de Zuidelijke Nederlanden gespannen als gevolg van de slechte
sociaaleconomische toestanden. Areeiders nemen het voortoue. De prijzen van de
levensmiddelen zijn hoog door mislukte oogsten en een strenge eintern eerkloosheid groeit
doordat areeiders vervangen eorden door machines.
De eurgerij neemt de actes over met als inzet een aantal lieerale eisen als ministeriële
veranteoordelijkheid en vrijheid van drukpers.
In de Zuidelijke Nederlanden gaan steeds meer stemmen op om te komen tot een
administrateve scheiding of zelfs tot een afscheiding de Belgische opstand.
Willem I roept grote mogendheden te hulp maar die eesluiten dat scheiding het eeste is.
België verklaart zichzelf onafankelijk en kies een eigen koning Leopold van Saksen-
Coeurg in 1839 eordt de afscheiding een feit. Willem I elijf zich verzeten tegen de
afscheiding. Limeurg eordt toegeeezen aan Nederland en België krijgt het Waalse deel van
Luxemeurg.
Willem I moet de economie na de Franse Tijd eeer op gang krijgen Koning-koopman
