Hoofdstuk 2: Grondbeginselen van de
fabrieksboekhouding
2.1 Eenvoudige fabrieksboekhouding
Het transformatieproces in een industriële onderneming:
Input -> Transformatieproces -> Output
- Grondstoffen - Eindproducten
- Materialen - Gereedgekomen
- Arbeid orders
- Machines
Dit transformatieproces verwerken we in de fabrieksboekhouding. Daarvoor zijn minstens drie extra
grootboekrekeningen nodig:
- 300 voorraad grondstoffen
- 400 verbruik grondstoffen (deze komt erbij t.o.v. een handelsonderneming+
- 700 voorraad gereed product
Wanneer alle gefabriceerde producten in datzelfde jaar (bijv. 2018+ worden verkocht, is de winst
gemakkelijk te berekenen, namelijk: Opbrengst – totale kosten = winst.
Voorbeeld 1:
Een saldibalans, winst- en verliesrekening en balans l van een onderneming op 31 december 2018:
Nr Grootboekrekenin Saldibalans Winst- en Balans
. g verliesrekening
Debet Credit Debet Credit Debet Credit
40 Verbruik 300.000 300.000
0 grondstoffen
41 Personeelskosten 200.000 200.000
0
43 Afschrijvingskosten 100.000 100.000
0
47 Interestkosten 40.000 40.000
0
49 Overige kosten 160.000 160.000
0
84 Opbrengst verkopen 1.000.0 1.000.0
0 00 00
Op de balans komt er dus niets te staan, omdat alle producten zijn verkocht.
De winst is: €1.000.000 - €800.000 = €200.000
Voorraad gereed product:
Als niet alle gefabriceerde producten in hetzelfde jaar (bijv. 2018+ worden verkocht, ontstaat er
een voorraad gereed product op 31 december 2018 (grootboekrekening 700, voorraad gereed
product+.
Niet alle kosten uit 2018 behoren ten laste van het resultaat over 2018 te komen
(matchingsbeginsel+. Deze kosten moeten daarom met behulp van een voorafgaande journaalpost
van de kostenrekening worden overgeboekt naar 700 voorraad gereed product.
Voorbeeld 2:
Bij dezelfde onderneming als eerder is op het eind van het jaar nog een voorraad gereed product
aanwezig. Hieraan zijn de volgende kosten besteed:
Voorraad gereed product:
Verbruik grondstoffen: €18.700
Personeelskosten: €12.300
Afschrijvingskosten: € 6.300
Interestkosten: € 2.800
Overige kosten: € 9.900
€50.000
Journaalpost:
fabrieksboekhouding
2.1 Eenvoudige fabrieksboekhouding
Het transformatieproces in een industriële onderneming:
Input -> Transformatieproces -> Output
- Grondstoffen - Eindproducten
- Materialen - Gereedgekomen
- Arbeid orders
- Machines
Dit transformatieproces verwerken we in de fabrieksboekhouding. Daarvoor zijn minstens drie extra
grootboekrekeningen nodig:
- 300 voorraad grondstoffen
- 400 verbruik grondstoffen (deze komt erbij t.o.v. een handelsonderneming+
- 700 voorraad gereed product
Wanneer alle gefabriceerde producten in datzelfde jaar (bijv. 2018+ worden verkocht, is de winst
gemakkelijk te berekenen, namelijk: Opbrengst – totale kosten = winst.
Voorbeeld 1:
Een saldibalans, winst- en verliesrekening en balans l van een onderneming op 31 december 2018:
Nr Grootboekrekenin Saldibalans Winst- en Balans
. g verliesrekening
Debet Credit Debet Credit Debet Credit
40 Verbruik 300.000 300.000
0 grondstoffen
41 Personeelskosten 200.000 200.000
0
43 Afschrijvingskosten 100.000 100.000
0
47 Interestkosten 40.000 40.000
0
49 Overige kosten 160.000 160.000
0
84 Opbrengst verkopen 1.000.0 1.000.0
0 00 00
Op de balans komt er dus niets te staan, omdat alle producten zijn verkocht.
De winst is: €1.000.000 - €800.000 = €200.000
Voorraad gereed product:
Als niet alle gefabriceerde producten in hetzelfde jaar (bijv. 2018+ worden verkocht, ontstaat er
een voorraad gereed product op 31 december 2018 (grootboekrekening 700, voorraad gereed
product+.
Niet alle kosten uit 2018 behoren ten laste van het resultaat over 2018 te komen
(matchingsbeginsel+. Deze kosten moeten daarom met behulp van een voorafgaande journaalpost
van de kostenrekening worden overgeboekt naar 700 voorraad gereed product.
Voorbeeld 2:
Bij dezelfde onderneming als eerder is op het eind van het jaar nog een voorraad gereed product
aanwezig. Hieraan zijn de volgende kosten besteed:
Voorraad gereed product:
Verbruik grondstoffen: €18.700
Personeelskosten: €12.300
Afschrijvingskosten: € 6.300
Interestkosten: € 2.800
Overige kosten: € 9.900
€50.000
Journaalpost:
