Hoofdstuk 5: Boekingen van fabricagekosten en
verkoopkosten op basis van nagecalculeerde kosten
5.1 Kostentoerekening
De kosten zoals die zijn geboekt in rubriek 4 (periodekosten), moeten voor de kostprijscalculatie
worden toegerekend aan de kostendragers (orders of producten). Deze kostentoerekening wordt
kostenverbijzondering genoemd.
Kosten kunnen worden verdeeld in:
- Directe kosten
- Indirecte kosten
- Kosten die niet worden verbijzonderd
Kosten die niet worden verbijzonderd: buitengewone kosten zoals de verkoop -met verlies- van een
buiten gebruik gestelde machine. Deze kosten komen niet in de kostprijs terecht, passeren rubriek
7 & 8 en worden rechtstreeks ten laste van het resultaat geboekt (rubriek 9).
Kostenverbijzondering van indirecte kosten met behulp van de opslagmethode:
Indirecte kosten (opslagpercentage) -> Directe kosten -> Kostendragers
Na deze kostenverbijzondering zijn de kosten ‘productkosten’ geworden. Bij bedrijfsadministratie
verwerken we dit in de boekhouding.
Als we dit doen met behulp van een grootboek, noemen we dat intracomptabel.
Doen we dat met buiten de boekhouding om (bijv. met Excel), noemen we dit extracomptabel.
In de fabrieksboekhouding worden kosten uiteindelijk doorgeboekt naar rubriek 9. Alle kosten die in
een bepaalde periode zijn gedebiteerd op grootboekrekeningen in rubriek 4, worden aan het eind
van die periode overgeboekt naar rubrieken met een hoger nummer. Om deze overboekingen te
kunnen maken, verdelen we de in rubriek vermelde kosten in:
- Fabricagekosten;
- Verkoopkosten.
Deze kosten splitsen we vervolgens uit in directe en indirecte kosten.
5.2 Boekingen van fabricagekosten
Fabricagekosten van de gefabriceerde orders
Aan de hand van dit voorbeeld laten we zien hoe de kosten verdeeld worden:
Rekeningen in rubriek 4 In rubriek Kostenverdeling
4 Fabricagekosten Verkoopkosten
geboekte Direct Indirect Direct indirect
kosten
400 verbruik grondstofen 66.000 66.000
410 directe personeelskosten 84.000 84.000
411 indirecte 36.000 24.000 12.000
personeelskosten
431 afschrijvingskosten 10.000 7.000 3.000
gebouw
442 onderhoudskosten 14.000 14.000
450 directe verkoopkosten 9.000 9.000
455 indirecte verkoopkosten 18.000 18.000
490 algemene kosten 23.000 18.000 5.000
---------------- ---------------- -------------- ---------------- -------------
- - - - --
260.000 150.000 63.000 9.000 38.000
verkoopkosten op basis van nagecalculeerde kosten
5.1 Kostentoerekening
De kosten zoals die zijn geboekt in rubriek 4 (periodekosten), moeten voor de kostprijscalculatie
worden toegerekend aan de kostendragers (orders of producten). Deze kostentoerekening wordt
kostenverbijzondering genoemd.
Kosten kunnen worden verdeeld in:
- Directe kosten
- Indirecte kosten
- Kosten die niet worden verbijzonderd
Kosten die niet worden verbijzonderd: buitengewone kosten zoals de verkoop -met verlies- van een
buiten gebruik gestelde machine. Deze kosten komen niet in de kostprijs terecht, passeren rubriek
7 & 8 en worden rechtstreeks ten laste van het resultaat geboekt (rubriek 9).
Kostenverbijzondering van indirecte kosten met behulp van de opslagmethode:
Indirecte kosten (opslagpercentage) -> Directe kosten -> Kostendragers
Na deze kostenverbijzondering zijn de kosten ‘productkosten’ geworden. Bij bedrijfsadministratie
verwerken we dit in de boekhouding.
Als we dit doen met behulp van een grootboek, noemen we dat intracomptabel.
Doen we dat met buiten de boekhouding om (bijv. met Excel), noemen we dit extracomptabel.
In de fabrieksboekhouding worden kosten uiteindelijk doorgeboekt naar rubriek 9. Alle kosten die in
een bepaalde periode zijn gedebiteerd op grootboekrekeningen in rubriek 4, worden aan het eind
van die periode overgeboekt naar rubrieken met een hoger nummer. Om deze overboekingen te
kunnen maken, verdelen we de in rubriek vermelde kosten in:
- Fabricagekosten;
- Verkoopkosten.
Deze kosten splitsen we vervolgens uit in directe en indirecte kosten.
5.2 Boekingen van fabricagekosten
Fabricagekosten van de gefabriceerde orders
Aan de hand van dit voorbeeld laten we zien hoe de kosten verdeeld worden:
Rekeningen in rubriek 4 In rubriek Kostenverdeling
4 Fabricagekosten Verkoopkosten
geboekte Direct Indirect Direct indirect
kosten
400 verbruik grondstofen 66.000 66.000
410 directe personeelskosten 84.000 84.000
411 indirecte 36.000 24.000 12.000
personeelskosten
431 afschrijvingskosten 10.000 7.000 3.000
gebouw
442 onderhoudskosten 14.000 14.000
450 directe verkoopkosten 9.000 9.000
455 indirecte verkoopkosten 18.000 18.000
490 algemene kosten 23.000 18.000 5.000
---------------- ---------------- -------------- ---------------- -------------
- - - - --
260.000 150.000 63.000 9.000 38.000
