Casusbespreking diabetes mellitus
2
Specificatie van de algemene leerdoelen
1) Prevalentie, symptomen en diagnostiek van diabetes mellitus type 2
Prevalentie
Bij het ontstaan van diabetes mellitus type 2 spelen genetische en omgevingsfactoren een
rol. Het risico op diabetes wordt mede bepaald door de aanwezigheid van overgewicht, het
type vetverdeling en de mate van lichamelijke activiteit. Leefstijlinterventie speelt dus ene
grote rol in de behandeling van DM2. In Nederland komt DM2 beduidend vaker voor bij
mensen van Turkse, Marokkaanse en Surinaamse afkomst dan bij de autochtone bevolking.
Overige risicofactoren voor diabetes zijn:
- Leeftijd
- Erfelijke aanleg
- Hoge bloeddruk
- Etniciteit
- (Ongezonde) levensstijl waaronder roken
In 2007 waren er in Nederland ca. 74.000 mensen met gediagnosticeerde diabetes. De
prevalentie bedroeg 40 per 1000 mannen en 41 per 1000 vrouwen. In de leeftijdsgroep 40-
70 jaar komt diabetes meer bij mannen voor dan bij vrouwen. In de groep 75 jaar en ouder
komt diabetes meer voor bij vrouwen.
Acute symptomen DM 2
- Veel dorst en een droge mond
- Veel plassen (polyurie) glucose wordt afgevoerd via de nieren. Osmolariteit zorgt
ervoor dat er water wordt meegenomen waardoor je veel moet plassen
- Vermoeidheid
- Last van ogen branderig, wazig zien
- Slecht genezende wondjes
- Terugkerende infecties
Complicaties
Naast de acute symptomen brengt DM 2 meer complicaties met zich mee. De hoge
bloedglucosewaardes hebben gevolgen voor de patiënt op de lange termijn; vooral de
(kleine) bloedvaten ondervinden gevolgen hiervan. Chronisch te hoge bloedglucosewaardes
kan leiden tot schaden aan de vaten. De nieren, retina en het vasculair endotheel zijn
onafhankelijk van insuline om glucose op te kunnen nemen, en zijn juist daarom heel
kwetsbaar voor een hoge glucosewaarde in het bloed, omdat ze hier voortdurend aan
worden blootgesteld:
- Neuropathie. Door de hoge glucosewaarden kunnen de haarvaten die zenuwen
bevoorraden met zuurstof beschadigd raken, door de vorming van Ave’s, en
daardoor niet meer voeden. De zenuw raakt nu beschadigd en kan doodgaan. Ook
, kan er opstapeling van sorbitol plaatsvinden. De eerste stap in de behandeling is het
onder controle krijgen van de glucosewaarden. Verder worden middelen als
antidepressiva en opiaten tegen de pijn gebruikt.
- Nefropathie. Door de hoge concentratie glucose in het bloed komt er bij de filtratie
ook veel glucose in de urine (= glycosuria). Daarnaast worden er AGE’s gevormd
waardoor het efferente vat vernauwt. De druk gaat omhoog en het afferente vat
verwijdt. Er komt meer bloed in de glomerulus waardoor de druk toeneemt en de
GFR omhooggaat. Er vindt hypersecretie plaats en de mesengial cellen gaan meer
structural matrix produceren waardoor de glomerulus poreuzer wordt. Eiwitten
komen in de urine terecht. Dit alles leidt tot schade waardoor de filtratie niet meer
goed is en de GFR daalt. Uiteindelijk kan dit leiden tot chronische nierschade en
verwacht wordt dat dit bij steeds meer mensen voor zal komen omdat DM2 op
steeds jongere leeftijd begint.
- Retinopathie. Door het verhoogde sorbitol zullen bloedvaatjes opzwellen en barsten.
Hierdoor kan er vocht en vet lekken in het glasvocht van het oog. Ook kunnen er
nieuwe bloedvaatjes aangemaakt worden die van slechte kwaliteit zijn en ook lekken.
Cardiovasculaire aandoeningen zijn een andere veel voorkomen en ernstige complicatie van
DM 2. DM 2 wordt geassocieerd met een verhoogd risico op cardiovasculaire morbiditeit en
mortaliteit. De mortaliteit als gevolg van coronaire hartziekten is bij personen met type-2-
diabetes hoger dan in de algemene bevolking. Vooral bij vrouwen is de relatieve toename
groot. Dit behandelen vormt dan ook een groot doel van de behandeling. Voor patiënten
met diabetes wordt altijd een cardiovasculair risicoprofiel opgesteld.
Diabetische voet (3% van de diabetes populatie). Door een verslechterde doorbloeding (te
weinig zuurstof naar weefsels) kunnen er chronische wonden en verkleuringen ontstaan.
Doordat de zenuwbanen beschadigd raken wordt het gevoel in de voeten minder en worden
wondjes niet opgemerkt. Groot risico op amputaties en sterfte.
De prevalentie van morbiditeit bij type-2-diabetespatiënten is hoog: depressie, cognitieve
stoornissen, schizofrenie, kanker en seksuele disfunctie komen veel voor.
HBA1c-gehalte, meetmethoden capillaire glucosespiegels, creatinine, eGFR, albumine en
bloeddruk
De diagnostiek van DM2 kan vastgesteld worden als:
- Iemand op twee verschillende dagen twee nuchtere plasmaglucosewaarden vindt
van > 7 mmol/l
- Iemand een nuchtere plasmaglucosewaarde heeft van 7,0 mmol/L of een
plasmaglucosewaarde van 11,1 mmol/L + klachten die passen bij hyperglykemie
Gebruik bepaling van de HBA1c niet voor de diagnostiek!
Bij een geringe verhoging van de nuchtere waarden: gestoord nuchtere glucose. Een
gestoord nuchtere glucose en een gestoorde glucosetolerantie:
Wijzen op een grotere kans op de ontwikkeling van diabetes mellitus
Verhoogd cardiovasculair risico
Vaak een voorstadium van DM2.
Veneus plasma (mmol/l)
2
Specificatie van de algemene leerdoelen
1) Prevalentie, symptomen en diagnostiek van diabetes mellitus type 2
Prevalentie
Bij het ontstaan van diabetes mellitus type 2 spelen genetische en omgevingsfactoren een
rol. Het risico op diabetes wordt mede bepaald door de aanwezigheid van overgewicht, het
type vetverdeling en de mate van lichamelijke activiteit. Leefstijlinterventie speelt dus ene
grote rol in de behandeling van DM2. In Nederland komt DM2 beduidend vaker voor bij
mensen van Turkse, Marokkaanse en Surinaamse afkomst dan bij de autochtone bevolking.
Overige risicofactoren voor diabetes zijn:
- Leeftijd
- Erfelijke aanleg
- Hoge bloeddruk
- Etniciteit
- (Ongezonde) levensstijl waaronder roken
In 2007 waren er in Nederland ca. 74.000 mensen met gediagnosticeerde diabetes. De
prevalentie bedroeg 40 per 1000 mannen en 41 per 1000 vrouwen. In de leeftijdsgroep 40-
70 jaar komt diabetes meer bij mannen voor dan bij vrouwen. In de groep 75 jaar en ouder
komt diabetes meer voor bij vrouwen.
Acute symptomen DM 2
- Veel dorst en een droge mond
- Veel plassen (polyurie) glucose wordt afgevoerd via de nieren. Osmolariteit zorgt
ervoor dat er water wordt meegenomen waardoor je veel moet plassen
- Vermoeidheid
- Last van ogen branderig, wazig zien
- Slecht genezende wondjes
- Terugkerende infecties
Complicaties
Naast de acute symptomen brengt DM 2 meer complicaties met zich mee. De hoge
bloedglucosewaardes hebben gevolgen voor de patiënt op de lange termijn; vooral de
(kleine) bloedvaten ondervinden gevolgen hiervan. Chronisch te hoge bloedglucosewaardes
kan leiden tot schaden aan de vaten. De nieren, retina en het vasculair endotheel zijn
onafhankelijk van insuline om glucose op te kunnen nemen, en zijn juist daarom heel
kwetsbaar voor een hoge glucosewaarde in het bloed, omdat ze hier voortdurend aan
worden blootgesteld:
- Neuropathie. Door de hoge glucosewaarden kunnen de haarvaten die zenuwen
bevoorraden met zuurstof beschadigd raken, door de vorming van Ave’s, en
daardoor niet meer voeden. De zenuw raakt nu beschadigd en kan doodgaan. Ook
, kan er opstapeling van sorbitol plaatsvinden. De eerste stap in de behandeling is het
onder controle krijgen van de glucosewaarden. Verder worden middelen als
antidepressiva en opiaten tegen de pijn gebruikt.
- Nefropathie. Door de hoge concentratie glucose in het bloed komt er bij de filtratie
ook veel glucose in de urine (= glycosuria). Daarnaast worden er AGE’s gevormd
waardoor het efferente vat vernauwt. De druk gaat omhoog en het afferente vat
verwijdt. Er komt meer bloed in de glomerulus waardoor de druk toeneemt en de
GFR omhooggaat. Er vindt hypersecretie plaats en de mesengial cellen gaan meer
structural matrix produceren waardoor de glomerulus poreuzer wordt. Eiwitten
komen in de urine terecht. Dit alles leidt tot schade waardoor de filtratie niet meer
goed is en de GFR daalt. Uiteindelijk kan dit leiden tot chronische nierschade en
verwacht wordt dat dit bij steeds meer mensen voor zal komen omdat DM2 op
steeds jongere leeftijd begint.
- Retinopathie. Door het verhoogde sorbitol zullen bloedvaatjes opzwellen en barsten.
Hierdoor kan er vocht en vet lekken in het glasvocht van het oog. Ook kunnen er
nieuwe bloedvaatjes aangemaakt worden die van slechte kwaliteit zijn en ook lekken.
Cardiovasculaire aandoeningen zijn een andere veel voorkomen en ernstige complicatie van
DM 2. DM 2 wordt geassocieerd met een verhoogd risico op cardiovasculaire morbiditeit en
mortaliteit. De mortaliteit als gevolg van coronaire hartziekten is bij personen met type-2-
diabetes hoger dan in de algemene bevolking. Vooral bij vrouwen is de relatieve toename
groot. Dit behandelen vormt dan ook een groot doel van de behandeling. Voor patiënten
met diabetes wordt altijd een cardiovasculair risicoprofiel opgesteld.
Diabetische voet (3% van de diabetes populatie). Door een verslechterde doorbloeding (te
weinig zuurstof naar weefsels) kunnen er chronische wonden en verkleuringen ontstaan.
Doordat de zenuwbanen beschadigd raken wordt het gevoel in de voeten minder en worden
wondjes niet opgemerkt. Groot risico op amputaties en sterfte.
De prevalentie van morbiditeit bij type-2-diabetespatiënten is hoog: depressie, cognitieve
stoornissen, schizofrenie, kanker en seksuele disfunctie komen veel voor.
HBA1c-gehalte, meetmethoden capillaire glucosespiegels, creatinine, eGFR, albumine en
bloeddruk
De diagnostiek van DM2 kan vastgesteld worden als:
- Iemand op twee verschillende dagen twee nuchtere plasmaglucosewaarden vindt
van > 7 mmol/l
- Iemand een nuchtere plasmaglucosewaarde heeft van 7,0 mmol/L of een
plasmaglucosewaarde van 11,1 mmol/L + klachten die passen bij hyperglykemie
Gebruik bepaling van de HBA1c niet voor de diagnostiek!
Bij een geringe verhoging van de nuchtere waarden: gestoord nuchtere glucose. Een
gestoord nuchtere glucose en een gestoorde glucosetolerantie:
Wijzen op een grotere kans op de ontwikkeling van diabetes mellitus
Verhoogd cardiovasculair risico
Vaak een voorstadium van DM2.
Veneus plasma (mmol/l)
