Boek: geschiedenis & samenleving
Hoofdstuk 10
Tijd van televisie en computer vanaf 1950
- Blokvorming tussen Oost en West in de Koude Oorlog
- Sociaal-culturele veranderingen en toenemende pluriformiteit vanaf de jaren 60
10.1 politeke ontwikkelingen in een veranderende samenleving
Van 1946 tot 1958 zijn e KVP en de PvdA de 2 belangrijkste regeringspartjenn 10 jaar lang
leidt Willem Drees een viertal ministeriesn
Deze ministeries zijn verantwoordelijk voor de sociale en economische wederopbouwn De
groei van de welvaartsstaat en de opkomst van de verzorgingsstaatn De KVP en PvdA groeien
uit elkaarn Confessionele partjen nemen de leiding overn
In de jaren 60 wordt de zittende generate politci onder vuur genomenn Midden jaren 60
wordt het gezag nadrukkelijk geprovoceerd door de Provo0bewegingn In dat jaar wordt D66
opgericht (nieuwe generateen
Belangrijkste politeke discussiepunten:
- Gekozen formateur en gekozen bestuurders
- Besluitvorming via een referendum
- Afschafng eerste kamer
- Verlaging kiesgerechtgde leefijd
- Decentralisate en deregulering (minder regelse van de overheid
In 1972 wordt de kiesgerechtgde leefijd voor het actes kiesrecht teruggebracht naar 18
jaar en passief kiesrecht naar 25 jaarn
Voorbeelden maatschappelijke discussiepunten abortus, beleid Amerika, woonbeleid,
milieu (1989 wordt GroenLinks opgerichte, kernenergie (1986 ramp met kerncentrale
Tsjernobyle en kernbewapeningn
Nederland sluit in 1950 een overeenkomst met de VS waardoor Nederland de beschikking
krijgt over Amerikaanse wapens en Amerika soldaten in Nederland kan legerenn
Een groeiende groep verzet zich tegen kernwapens en sluit zich in 1957 aaneen tot een
politeke partj Pacifistsche Socialistsche Partj PSPn Ook IKV doet heraan meen
Vanaf 1959 zijn er kernkoppen in Nederlandn In 1985 is plaatsing van kruisraketten aan de
orden Hantekeningenacte tegen de rakettenn Door dooi is plaatsing van raketten niet meer
nodign
3 christelijke partjen komen samen tot de oprichtng van het samenwerkingsverband
Christen Democratsche Appel (CDAe in 1973n In 1977 wordt voor het eerst met 1 lijst
deelgenomen aan de verkiezingen en in 1980 wordt tot fusie overgegaann
In 1980 besluit koningin Juliana na 32 jaar afstand te doen van de troon ten gunste van haar
dochter Beatrixn
In 1983 wordt de grondwet herschreven op basis van een nieuwe indeling met als opening
de grondrechtenn Verbod tot discriminerenn Zitngsduur van eerste kamer wordt
teruggebracht naar 4 jaarn Passief kiesrecht wordt verlaagd naar 18 jaarn Niet-ingezetenen
krijgen actef en passief kiesrecht voor de Gemeenteraadsverkiezingenn
Politeke klimaat jaren 80 neoconservatef overheid heef grote tekorten en de snel
stjgende werkloosheid vraagt om overheidsmaatregelenn
, Zelfwerkzaamheid en zelfredzaamheid van e burgers komen weer terug op de politeke
agenda en consequente doorvoering van reguleringn De maatschappij is ingewikkeld
gewordenn
Het centrale thema voor de verkiezingen wordt steeds meer de geloofwaardigheid van de
politekn In de verkiezingsstrijd krijgt het asielbeleid een belangrijke plaats via de leus
Nederland is voln Een van die nieuwe partjen in 2002 is Lijst Pim Fortuynn Hij wordt
vermoordn
In 2004 wordt de Nederlandse samenleving wederom opgeschrikt door een brute moord op
Theo van Goghn
Het asielbeleid en het Europabeleid zijn kernpunten van de in 2006 opgerichte Partj voor de
Vrijheid PVV onder leiding van Geert Wildersn
In 2013 doet koningin Beatrix afstand van de troonn Haar zoon Willem-Alexander volgt haar
als koning opn
De relate tussen Nederland en de koloniën in de west (Suriname en de Nederlandse
Antllene zijn veranderdn Na de tweede wereldoorlog krijgen deze koloniën regionale
autonomie en algemeen kiesrechtn De nieuwe verhoudingen worden in 1954 vastgelegd in
het Statuur voor het koninkrijk der Nederlandenn
Begin jaren 70 gaan ook in Suriname stemmen op voor onafankelijkheidn Nederland sluit
daar op aan 25 november 1975
Veel Surinamers gaan naar Nederland veelkleurig Nederland
In de relate tussen Nederland en de Antllen blijf het Statuut van 1954 van krachtn
Economische gaat het met het gebied niet erg goedn Vooral niet wanneer vanaf 1950 de
werkgelegenheid in de olierafnage teruglooptn Toerisme belangrijkste inkomstenbronn In
1969 grote ontslaggolven tot ernstge ongeregeldheden in Willemstad, deel van de stad gaat
in rook opn Grote groepen inwoners gaan naar Nederlandn
Er bestaat regelmatg het idee dat Curaçao te veel de baas speeltn In 1986 wordt geregeld
dat Aruba een aparte status krijgtn Nederlandse Antllen heef nu 5 sterrenn
Vanaf 1996 is Aruba een eigen land in het koninkrijkn Sinds 2010 zijn Curaçao en Stn Maarten
landen binnen het koninkrijkn De eilanden Bonaire, Sint Eustatus en Saba zijn bijzondere
gemeenten behorende bij Nederlandn
Aan het einde van de tweede wereldoorlog dreigt het Russische gevaarn Het maakt Oost-
Europese staten tot satellietenn
De VS en de Sovjet-Unie komen tegenover elkaar te staan de democrate en kapitalisme
tegenover dictatuur en communisme Koude Oorlogn
Het was de Britse premier Churchill die voor de grens de term IJzeren Gordijn introduceertn
De VS kiezen voor een politek van containment door economische hulp te verlenen
(Marshallhulpen
Duitsland is na de tweede wereldoorlog verdeeld in 4 bezetngszones (Russisch,
Amerikaans, Brits en Fransen In 1948 ontstaat een confict over de stad Berlijnn Berlijn is ook
weer verdeeld in 4 zonesn Se Sovjetleider Stalin wil heel Berlijn en sluit alle toegangswegen
afn Amerikaanse vliegtuigen brengen voedseln In 1949 geest Stalin zich gewonnenn
Nadat in 1948 door een communistsche staatsgreep ook Tsjecho-Slowakije een Russische
vazalstaat wordt sluit Nederland met Groot-Brittannië en Frankrijk een verdedigingsverdrag
met als hoofdprincipe wederzijdse bijstand bij een aanvaln In 1949 wordt de NAVO (of NATOe
opgerichtn Een militair bondgenootschap waaraan ook de VS en Canada deelnemenn Als
tegenhanger richt de Sovjet-Unie in 1955 het Warschaupact opn
Hoofdstuk 10
Tijd van televisie en computer vanaf 1950
- Blokvorming tussen Oost en West in de Koude Oorlog
- Sociaal-culturele veranderingen en toenemende pluriformiteit vanaf de jaren 60
10.1 politeke ontwikkelingen in een veranderende samenleving
Van 1946 tot 1958 zijn e KVP en de PvdA de 2 belangrijkste regeringspartjenn 10 jaar lang
leidt Willem Drees een viertal ministeriesn
Deze ministeries zijn verantwoordelijk voor de sociale en economische wederopbouwn De
groei van de welvaartsstaat en de opkomst van de verzorgingsstaatn De KVP en PvdA groeien
uit elkaarn Confessionele partjen nemen de leiding overn
In de jaren 60 wordt de zittende generate politci onder vuur genomenn Midden jaren 60
wordt het gezag nadrukkelijk geprovoceerd door de Provo0bewegingn In dat jaar wordt D66
opgericht (nieuwe generateen
Belangrijkste politeke discussiepunten:
- Gekozen formateur en gekozen bestuurders
- Besluitvorming via een referendum
- Afschafng eerste kamer
- Verlaging kiesgerechtgde leefijd
- Decentralisate en deregulering (minder regelse van de overheid
In 1972 wordt de kiesgerechtgde leefijd voor het actes kiesrecht teruggebracht naar 18
jaar en passief kiesrecht naar 25 jaarn
Voorbeelden maatschappelijke discussiepunten abortus, beleid Amerika, woonbeleid,
milieu (1989 wordt GroenLinks opgerichte, kernenergie (1986 ramp met kerncentrale
Tsjernobyle en kernbewapeningn
Nederland sluit in 1950 een overeenkomst met de VS waardoor Nederland de beschikking
krijgt over Amerikaanse wapens en Amerika soldaten in Nederland kan legerenn
Een groeiende groep verzet zich tegen kernwapens en sluit zich in 1957 aaneen tot een
politeke partj Pacifistsche Socialistsche Partj PSPn Ook IKV doet heraan meen
Vanaf 1959 zijn er kernkoppen in Nederlandn In 1985 is plaatsing van kruisraketten aan de
orden Hantekeningenacte tegen de rakettenn Door dooi is plaatsing van raketten niet meer
nodign
3 christelijke partjen komen samen tot de oprichtng van het samenwerkingsverband
Christen Democratsche Appel (CDAe in 1973n In 1977 wordt voor het eerst met 1 lijst
deelgenomen aan de verkiezingen en in 1980 wordt tot fusie overgegaann
In 1980 besluit koningin Juliana na 32 jaar afstand te doen van de troon ten gunste van haar
dochter Beatrixn
In 1983 wordt de grondwet herschreven op basis van een nieuwe indeling met als opening
de grondrechtenn Verbod tot discriminerenn Zitngsduur van eerste kamer wordt
teruggebracht naar 4 jaarn Passief kiesrecht wordt verlaagd naar 18 jaarn Niet-ingezetenen
krijgen actef en passief kiesrecht voor de Gemeenteraadsverkiezingenn
Politeke klimaat jaren 80 neoconservatef overheid heef grote tekorten en de snel
stjgende werkloosheid vraagt om overheidsmaatregelenn
, Zelfwerkzaamheid en zelfredzaamheid van e burgers komen weer terug op de politeke
agenda en consequente doorvoering van reguleringn De maatschappij is ingewikkeld
gewordenn
Het centrale thema voor de verkiezingen wordt steeds meer de geloofwaardigheid van de
politekn In de verkiezingsstrijd krijgt het asielbeleid een belangrijke plaats via de leus
Nederland is voln Een van die nieuwe partjen in 2002 is Lijst Pim Fortuynn Hij wordt
vermoordn
In 2004 wordt de Nederlandse samenleving wederom opgeschrikt door een brute moord op
Theo van Goghn
Het asielbeleid en het Europabeleid zijn kernpunten van de in 2006 opgerichte Partj voor de
Vrijheid PVV onder leiding van Geert Wildersn
In 2013 doet koningin Beatrix afstand van de troonn Haar zoon Willem-Alexander volgt haar
als koning opn
De relate tussen Nederland en de koloniën in de west (Suriname en de Nederlandse
Antllene zijn veranderdn Na de tweede wereldoorlog krijgen deze koloniën regionale
autonomie en algemeen kiesrechtn De nieuwe verhoudingen worden in 1954 vastgelegd in
het Statuur voor het koninkrijk der Nederlandenn
Begin jaren 70 gaan ook in Suriname stemmen op voor onafankelijkheidn Nederland sluit
daar op aan 25 november 1975
Veel Surinamers gaan naar Nederland veelkleurig Nederland
In de relate tussen Nederland en de Antllen blijf het Statuut van 1954 van krachtn
Economische gaat het met het gebied niet erg goedn Vooral niet wanneer vanaf 1950 de
werkgelegenheid in de olierafnage teruglooptn Toerisme belangrijkste inkomstenbronn In
1969 grote ontslaggolven tot ernstge ongeregeldheden in Willemstad, deel van de stad gaat
in rook opn Grote groepen inwoners gaan naar Nederlandn
Er bestaat regelmatg het idee dat Curaçao te veel de baas speeltn In 1986 wordt geregeld
dat Aruba een aparte status krijgtn Nederlandse Antllen heef nu 5 sterrenn
Vanaf 1996 is Aruba een eigen land in het koninkrijkn Sinds 2010 zijn Curaçao en Stn Maarten
landen binnen het koninkrijkn De eilanden Bonaire, Sint Eustatus en Saba zijn bijzondere
gemeenten behorende bij Nederlandn
Aan het einde van de tweede wereldoorlog dreigt het Russische gevaarn Het maakt Oost-
Europese staten tot satellietenn
De VS en de Sovjet-Unie komen tegenover elkaar te staan de democrate en kapitalisme
tegenover dictatuur en communisme Koude Oorlogn
Het was de Britse premier Churchill die voor de grens de term IJzeren Gordijn introduceertn
De VS kiezen voor een politek van containment door economische hulp te verlenen
(Marshallhulpen
Duitsland is na de tweede wereldoorlog verdeeld in 4 bezetngszones (Russisch,
Amerikaans, Brits en Fransen In 1948 ontstaat een confict over de stad Berlijnn Berlijn is ook
weer verdeeld in 4 zonesn Se Sovjetleider Stalin wil heel Berlijn en sluit alle toegangswegen
afn Amerikaanse vliegtuigen brengen voedseln In 1949 geest Stalin zich gewonnenn
Nadat in 1948 door een communistsche staatsgreep ook Tsjecho-Slowakije een Russische
vazalstaat wordt sluit Nederland met Groot-Brittannië en Frankrijk een verdedigingsverdrag
met als hoofdprincipe wederzijdse bijstand bij een aanvaln In 1949 wordt de NAVO (of NATOe
opgerichtn Een militair bondgenootschap waaraan ook de VS en Canada deelnemenn Als
tegenhanger richt de Sovjet-Unie in 1955 het Warschaupact opn
