Leijenhorst Met passie naar professionaliteit H12
1. Afhankelijkheid en macht
Inleiding
Het woord macht is een zwaar woord. Veel mensen zien het als een negatee egrip doordat ze
slechte ervaringen he en gehad met macht. Macht heef direct te maken met afankeliikheidd dat is
de keerziide van macht. Iemand kan pas macht uitoeeenen als anderen afankeliik ziin. In de
hulpverlening kom ie macht ook tegen. VB: cliënten pro eren macht uit te oeeenen op ioud de cliënt
speculeert dat iii macht gaat inzeten om voor hen iets te ereiken. Macht is een menseliik gegeven.
Zodra er mensen samenlevend is er altid een zekere mate van ongeliikheid.
12.1 De begrippen afhankelijkheid en macht
In dit hooedstuk gaat het voornameliik over sociale en eysieke macht. Macht die de ene mens heef
over de ander innen relates. e kunt macht omschriiven als : De mogeliikheid om de
gedragsmogeliikheden van de ander te eperken oe te verruimen. Een andere omschriiving : macht
omvat al die gevallen waarin mensen door andere mensen – direct oe indirect- ii herhaling
gedwongen (kunnen) worden tot gedrag dat indruist tegen hun eigen waarden en elangen. Als ie
macht he t he ie epaald invloed op een ander. Macht wordt vaak geassocieerd omdat ie dwingend
iets kunt epalen. Er is ook sprake van dominante waaraan ie ie kunt ontrekken.
Macht is ergens op ge aseerd :
- Gelegitmeerde macht : De polite heef in onze democrate gelegitmeerde macht (wordt niet door
iedereen erkend)
- Niet-gelegitmeerde macht
- Deskundigheid : Als patënt he ie een zekere afankeliikheid van de arts d hier is ook sprake van
autoriteit
- Bezit : degene met ezit heef de middelen om iets tot stand te rengen d hier is sprake van geen
autoriteit
- Fysieke overgewicht : e gaat geen ruzie zoeken met een uitsmiiter in het caeé
- Kennis en Ineormate : Denk hier ii iivoor eeld aan een kroongetuigen
Macht is een relatee en tideliik verschiinsel. De machts alans kan veranderen. Afankeliikheid komt
voor uit een ehoefe waarvoor ie een andere nodig he t. e he t een epaald concreet doeld ie wilt
iets in ie ezit he end maar ie kunt dit niet realiseren. e he t daar iemand voor nodig. Die
afankeliikheid kan fysiek ziin op psychisch ziin.
- Fysieke afankeliikheid: denk aan een vluchteling heef help nodigd die gene heef geld nodig om de
vluchteling te helpen.
- Psychische afankeliikheid: erkenningd waarderingd lieede en evestging denk aan kleine
kinderen.
Geen mens is onafankeliik. Daardoor wordt er vaak mis ruik gemaakt van afankeliikheid door
macht uit te oeeenen. Maar als de ‘afankeliike’ weigert zich afankeliik op te stellen ontstaat het
machtsconfict. Echterd niet vele mensen he en de kracht hun identteit zo sterk te handhaven en
stelling te nemen.
Afankeliikheid heef een feitelijke kant en een psychische kant:
Feiteliike kant : ie ent afankeliik van het wel oe niet riiden van de trein.
Psychische kant : gevoel goedkeuring ander persoon nodig te he en.
Zowel de ehoefe om macht uit te oeeenen als de psychische afankeliikheid is geworteld in de
persoonliikheidsontwikkeling. Daarin he ie een epaalde mate van autonomie ontwikkeld waardoor
ie meer zekerheid in iezele he t en daardoor minder afankeliik ent van de goedkeuring van de
1. Afhankelijkheid en macht
Inleiding
Het woord macht is een zwaar woord. Veel mensen zien het als een negatee egrip doordat ze
slechte ervaringen he en gehad met macht. Macht heef direct te maken met afankeliikheidd dat is
de keerziide van macht. Iemand kan pas macht uitoeeenen als anderen afankeliik ziin. In de
hulpverlening kom ie macht ook tegen. VB: cliënten pro eren macht uit te oeeenen op ioud de cliënt
speculeert dat iii macht gaat inzeten om voor hen iets te ereiken. Macht is een menseliik gegeven.
Zodra er mensen samenlevend is er altid een zekere mate van ongeliikheid.
12.1 De begrippen afhankelijkheid en macht
In dit hooedstuk gaat het voornameliik over sociale en eysieke macht. Macht die de ene mens heef
over de ander innen relates. e kunt macht omschriiven als : De mogeliikheid om de
gedragsmogeliikheden van de ander te eperken oe te verruimen. Een andere omschriiving : macht
omvat al die gevallen waarin mensen door andere mensen – direct oe indirect- ii herhaling
gedwongen (kunnen) worden tot gedrag dat indruist tegen hun eigen waarden en elangen. Als ie
macht he t he ie epaald invloed op een ander. Macht wordt vaak geassocieerd omdat ie dwingend
iets kunt epalen. Er is ook sprake van dominante waaraan ie ie kunt ontrekken.
Macht is ergens op ge aseerd :
- Gelegitmeerde macht : De polite heef in onze democrate gelegitmeerde macht (wordt niet door
iedereen erkend)
- Niet-gelegitmeerde macht
- Deskundigheid : Als patënt he ie een zekere afankeliikheid van de arts d hier is ook sprake van
autoriteit
- Bezit : degene met ezit heef de middelen om iets tot stand te rengen d hier is sprake van geen
autoriteit
- Fysieke overgewicht : e gaat geen ruzie zoeken met een uitsmiiter in het caeé
- Kennis en Ineormate : Denk hier ii iivoor eeld aan een kroongetuigen
Macht is een relatee en tideliik verschiinsel. De machts alans kan veranderen. Afankeliikheid komt
voor uit een ehoefe waarvoor ie een andere nodig he t. e he t een epaald concreet doeld ie wilt
iets in ie ezit he end maar ie kunt dit niet realiseren. e he t daar iemand voor nodig. Die
afankeliikheid kan fysiek ziin op psychisch ziin.
- Fysieke afankeliikheid: denk aan een vluchteling heef help nodigd die gene heef geld nodig om de
vluchteling te helpen.
- Psychische afankeliikheid: erkenningd waarderingd lieede en evestging denk aan kleine
kinderen.
Geen mens is onafankeliik. Daardoor wordt er vaak mis ruik gemaakt van afankeliikheid door
macht uit te oeeenen. Maar als de ‘afankeliike’ weigert zich afankeliik op te stellen ontstaat het
machtsconfict. Echterd niet vele mensen he en de kracht hun identteit zo sterk te handhaven en
stelling te nemen.
Afankeliikheid heef een feitelijke kant en een psychische kant:
Feiteliike kant : ie ent afankeliik van het wel oe niet riiden van de trein.
Psychische kant : gevoel goedkeuring ander persoon nodig te he en.
Zowel de ehoefe om macht uit te oeeenen als de psychische afankeliikheid is geworteld in de
persoonliikheidsontwikkeling. Daarin he ie een epaalde mate van autonomie ontwikkeld waardoor
ie meer zekerheid in iezele he t en daardoor minder afankeliik ent van de goedkeuring van de
