Samenvatting blok 2 GGZ-AGOOG:
Wilsbekwaamheid en toerekeningsvatbaarheid
Gradaties ontoerekingsvatbaar:
- Tijdens het plegen van het delict was er sprake van een gebrekkige ontwikkeling of
ziekelijke stoornis van zijn geestesvermogens;
- Tussen de stoornis en het strafbare feit bestaat een voldoende aannemelijk causaal
verband;
- Het feit kan de verdachte vanwege de stoornis niet worden aangerekend.
Pro justitia onderzoek: Voor de rapportage pro Justitia is een standaardvraagstelling
geformuleerd, de hoofdlijn van de vragen is:
- Was er ten tijde van de tenlastelegging sprake van een psychische stoornis?
- Op welke wijze en in welke mate (van toerekeningsvatbaarheid) heeft een mogelijk
aanwezige stoornis het delict gedrag beïnvloedt?
- Wat is het risico op recidive?
- Welke behandelinterventies zouden het recidiverisico kunnen verminderen?
- Binnen welke juridische kader kunnen deze interventies worden toegepast?
Gradaties:
- Toerekeningsvatbaar
- Verminderd toerekeningsvatbaar
- Ontoerekeningsvatbaar
Rationele forenisisch psychiatrisch onderzoek:
- Vrije handeling als voorwaarde voor schuld en straf.
- Mentale stoornissen kunnen de vrije wil aantasten
Vrije wil:
- Je handelt volgens een rede
- Je hebt alternatieve mogelijkheden
- Je bent zelf de bron van je handeling
3 Stromingen over de vrije wil:
Harde determisten Je bent voorgeprogrammeerd en alles Bijv. dit is wat god wil.
ligt vast. Deze stroming ontkent dat de
mens een vrije wil heeft.
Libertariërs Je hebt ruimte voor beïnvloeding, maar Bijv. keuzemogelijkheden.
veel ligt vast.
Compatibilisten Er is een vrije wil en determiisme. Geven
en nemen, het sluit elkaar niet uit.
,Wilsbekwaamheid = Iemand kan zelf beslissingen nemen over behandelingen en autonomie.
Standaarden om wilskwaamheid te beoordelen:
- Vermogen om informatie te begrijpen.
- Vermogen om een keuze te maken
- Vermogen om voor- en nadelen op rationele wijze af te wegen
- Vermogen om specifieke situatie te kunnen waarderen
Criminalogie en psychiatrie
Bij een strafzaak kijkt de rechter naar:
Is het wettig en overtuigend bewezen dat het feit is gepleegd door de dader?
• Is het feit strafbaar?
• Is de verdachte strafbaar?
• Welke straf of maatregel dient te worden opgelegd?
Schulduitsluitingsgronden:
• Ontoerekeningsvatbaarheid;
• Noodweer;
Meeste psychiatrische stoornissen zijn egodystoon = (Ik-vreemd) Klachten en symptomen
worden als niet behorend bij gebruikelijke belevingswereld
Persoonlijkheidsstoornissen zijn egosyntoon = (ik-adequaat) Duurzame eigenschappen
verweven met de personen.
,HCR-20 VR = Historical clinical and future risk management
• Wereldwijd meest gebruikte risicotaxatie-instrument voor inschatten risico van
toekomstig geweld
• Doel: taxeren van risico van toekomstig gewelddadig gedrag bij personen vanaf 18
jaar voor wie daar een klinische of juridische noodzaak toe bestaat.
• Items op 7 puntschaal
HKT-R
• Nederlands risicotaxatie instrument
• 33 items: 12 Historische (H), 14 Klinische (K) en 7 Toekomstige (T) indicatoren
• Doelgroep: mannelijke plegers van geweldsdelicten en bij mannelijke patiënten met
psychotische kwetsbaarheid, persoonlijkheidsstoornissen en/of patiënten met beide
diagnoses. De HKT-R is niet geschikt voor vrouwelijk en mannelijke
zedendelinquenten met minderjarige slachtoffers.
• 5 puntschaal (0-4)
Straf en rehabilitatie
Doel van straffen:
- Samenleving beschermen
- Wraak
- Verminderen van recidive
Foucalt:We zijn niet humaner gaan straffen. Het wordt niet meer in het openbaar gedaan.
- Straffen reflecteert dominante krachten in de samenleving (het vermogen om te
dreigen, te vergelden, onderdrukken, vernietigen, veranderen).
- Microfysica van de macht = het vastzitten in de gevangenis
- Straffen zit in ons bloed, dit is nergens bepaald.
3 manieren om straffen rechtvaardigheden:
Consequentialisme = Forward looking. Wat gaat straf voor je beteken?
Deontologie = Backward looking, je verdient het, maakt niet uit hoe je uit de gevangenis
komt. Hoge straffen
Liberaal = Mix van bovenstaande, werkt het strafsysteem mee.
, TBS
Relatie binnen de TBS kliniek
Voorstellen aan anderen met je delict
Tbser valt personeel aan, andere tbs’er schiet te hulp
Zedendeliquent verschil gevangenis en tbs
Wilsbekwaamheid en toerekeningsvatbaarheid
Gradaties ontoerekingsvatbaar:
- Tijdens het plegen van het delict was er sprake van een gebrekkige ontwikkeling of
ziekelijke stoornis van zijn geestesvermogens;
- Tussen de stoornis en het strafbare feit bestaat een voldoende aannemelijk causaal
verband;
- Het feit kan de verdachte vanwege de stoornis niet worden aangerekend.
Pro justitia onderzoek: Voor de rapportage pro Justitia is een standaardvraagstelling
geformuleerd, de hoofdlijn van de vragen is:
- Was er ten tijde van de tenlastelegging sprake van een psychische stoornis?
- Op welke wijze en in welke mate (van toerekeningsvatbaarheid) heeft een mogelijk
aanwezige stoornis het delict gedrag beïnvloedt?
- Wat is het risico op recidive?
- Welke behandelinterventies zouden het recidiverisico kunnen verminderen?
- Binnen welke juridische kader kunnen deze interventies worden toegepast?
Gradaties:
- Toerekeningsvatbaar
- Verminderd toerekeningsvatbaar
- Ontoerekeningsvatbaar
Rationele forenisisch psychiatrisch onderzoek:
- Vrije handeling als voorwaarde voor schuld en straf.
- Mentale stoornissen kunnen de vrije wil aantasten
Vrije wil:
- Je handelt volgens een rede
- Je hebt alternatieve mogelijkheden
- Je bent zelf de bron van je handeling
3 Stromingen over de vrije wil:
Harde determisten Je bent voorgeprogrammeerd en alles Bijv. dit is wat god wil.
ligt vast. Deze stroming ontkent dat de
mens een vrije wil heeft.
Libertariërs Je hebt ruimte voor beïnvloeding, maar Bijv. keuzemogelijkheden.
veel ligt vast.
Compatibilisten Er is een vrije wil en determiisme. Geven
en nemen, het sluit elkaar niet uit.
,Wilsbekwaamheid = Iemand kan zelf beslissingen nemen over behandelingen en autonomie.
Standaarden om wilskwaamheid te beoordelen:
- Vermogen om informatie te begrijpen.
- Vermogen om een keuze te maken
- Vermogen om voor- en nadelen op rationele wijze af te wegen
- Vermogen om specifieke situatie te kunnen waarderen
Criminalogie en psychiatrie
Bij een strafzaak kijkt de rechter naar:
Is het wettig en overtuigend bewezen dat het feit is gepleegd door de dader?
• Is het feit strafbaar?
• Is de verdachte strafbaar?
• Welke straf of maatregel dient te worden opgelegd?
Schulduitsluitingsgronden:
• Ontoerekeningsvatbaarheid;
• Noodweer;
Meeste psychiatrische stoornissen zijn egodystoon = (Ik-vreemd) Klachten en symptomen
worden als niet behorend bij gebruikelijke belevingswereld
Persoonlijkheidsstoornissen zijn egosyntoon = (ik-adequaat) Duurzame eigenschappen
verweven met de personen.
,HCR-20 VR = Historical clinical and future risk management
• Wereldwijd meest gebruikte risicotaxatie-instrument voor inschatten risico van
toekomstig geweld
• Doel: taxeren van risico van toekomstig gewelddadig gedrag bij personen vanaf 18
jaar voor wie daar een klinische of juridische noodzaak toe bestaat.
• Items op 7 puntschaal
HKT-R
• Nederlands risicotaxatie instrument
• 33 items: 12 Historische (H), 14 Klinische (K) en 7 Toekomstige (T) indicatoren
• Doelgroep: mannelijke plegers van geweldsdelicten en bij mannelijke patiënten met
psychotische kwetsbaarheid, persoonlijkheidsstoornissen en/of patiënten met beide
diagnoses. De HKT-R is niet geschikt voor vrouwelijk en mannelijke
zedendelinquenten met minderjarige slachtoffers.
• 5 puntschaal (0-4)
Straf en rehabilitatie
Doel van straffen:
- Samenleving beschermen
- Wraak
- Verminderen van recidive
Foucalt:We zijn niet humaner gaan straffen. Het wordt niet meer in het openbaar gedaan.
- Straffen reflecteert dominante krachten in de samenleving (het vermogen om te
dreigen, te vergelden, onderdrukken, vernietigen, veranderen).
- Microfysica van de macht = het vastzitten in de gevangenis
- Straffen zit in ons bloed, dit is nergens bepaald.
3 manieren om straffen rechtvaardigheden:
Consequentialisme = Forward looking. Wat gaat straf voor je beteken?
Deontologie = Backward looking, je verdient het, maakt niet uit hoe je uit de gevangenis
komt. Hoge straffen
Liberaal = Mix van bovenstaande, werkt het strafsysteem mee.
, TBS
Relatie binnen de TBS kliniek
Voorstellen aan anderen met je delict
Tbser valt personeel aan, andere tbs’er schiet te hulp
Zedendeliquent verschil gevangenis en tbs
