Blok 4 Zintuigen, hersenen en beweging I, samenvatting geneeskunde

Samenvatning blokn4.nZintuiien,nhersenennenng beweiinin1

Hoorcolleien1.nVatennennvliezennhersenen

Hetnzenuwstelselnkanniniedeeldnwordenninntweenonderdelen:
- Centraalnzenuwstelsel
o Hersenenn(encephalon)
o Ruiienmerin(myelum)
- Perifeernzenuwstelsel
o Hersenzenuwenn(nervi craniales):n12npaar
o Ruiienmeriszenuwenn(nervi spinales):n31npaar
o Sensig belenennautonomenianilia

Zenuwennkunnennwordennonderverdeeldnin:
- Afferent:naanvoerendn–nsensorischn
o Somatosensig bel:nsensorischeninformatenvanuitnhuidnennspieren
o Viscerosensig bel:nsensorischeninformatenvanuitnorianen
- Efferent:nafvoerendn–nmotorischn
o Somatomotorisch:nmotorischeninformatennaarnwillekeuriienspierennennskeletspieren
o Visceromotorisch:nmotorischeninformatenvoornautonomenaansturininvanniladden
spieren,nklierennennhartspier

Centraalnzenuwstelselng bestaatnuit:
- Tweencereg bralenhemisferen:nirotenhersenen
- Diencephalon:ntussenhersenen
- Mesencephalon:nmiddenhersenen
- Ponsnenncereg bellumn(dezelfdenemg bryonalenoorsproni)
- Medullan
- Ruiienmeri
Hersenstamn=nmesencephalonn+nponsn+nmedulla

Hersenvliezen:nmeningen
- Dura mater:nhardnhersenvliesn–ng buitenstenvlies,nteiennschedelnaan
o Bestaatnuitntweenveriroeideng bladen:
 Endostale bladnteiennhetng bot:ng botvliesnvannschedel
 Meningeale bladnteiennarachnoïdea
o Ruimtentussenndezeng bladen:nveneuze sinus,nwaarinniroteng bloedvatennlopennvoorn
afvoerng bloednafomstinvanndenhersenen
o Dug bg belg bladnvanndurantussenng beidenhersenhelfen
o Vascularisatendoornaa. Meningeaen(g buitenkantndura),nwaaronderna.nmeninieanmedia.
Dezenarterienzitnternplaatsenvanndenslaap,nwatneennzwakkenplekninndenschedelnis:nhiern
komenng botennsamen.nEenntraumankanneennruptuurnveroorzaken:nepidurale bloeding.n
Opiehooptng bloednzoritnvoornindrukkininvannhersenennrichtninhetnachterhoofdsiat.n
Denhersenstamnraaktninnverdrukkini,nditnkannlijdenntotncoma/overlijdenndoornstkkini.
- Arachnoïdea:nzachtnhersenvliesn–nspinnenweg bvliesn(kleinenfg breuzenstrenietjes)
- Pia mater:nzachtnhersenvliesn–nvolitncontourennvannhersenen

,Tussennarachnoïdeanennpianmaternliitndensubarachnoïdale ruimte.nInndezenruimtenlopen:n
- Oppervlakkiienvatenndrainerennveneuzensinus:ndenankervenen.nZuurstofarmng bloedniaatnwei.
- Hersenvloeistofn(liquor cerebrospinalis):ng beschermlaai
Subdurale bloedingnontstaatnwanneernankervenenng barstenn(g bijv.ndoornschudtrauma),nwaardoorng bloed
ophooptntussennarachnoïdeanennduranmater.nDitnisneennveneuzeng bloedininennverlooptndaardoorn
lanizamerndanneennepiduraleng bloedini.nHetnvolitndencontourennvanndenhersenen,nmaarnookn
hersenstamnraaktnverdrukt:ncoma/overlijden.

Zowelng bloednuitndenoppervlakkiienvenennalsng bloednuitndiepenvenennkomtnuiteindelijkninndenveneuzen
sinusnterecht.nErnzijnnmeerderensinussen:
- Sinus sagittalis superior:nmedialenvlak,ng bijnschedel
- Sinus sagittalis inferior:nmedialenvlak,nonderndug bg belg bladnduranmater
- Sinus rectus:nmedialenvlak,ninndug bg belg bladng bovenncereg bellum
- Confluens sinuum:npuntnwaarnsinusnsaiitalisnsuperiornennsinusnrectusnuitkomen
- Sinus transversus:ntransversalenvlak,nvanafnconfuensnsinuumnnaarnzijkant
- Sinus sigmoïdeum:nS-g bochtninntransversalenvlak,nkomtnuitninnvena jugularisn(halsvene)
- Sinus cavernosus:naannweerszijdennvannTurksenzadeln(sella Turcica;ng botstructuurnwaaropn
hypofysenliit),nheefnverg bindininmetnvenenndiennaarnaaniezichtnlopenn(ievarendriehoek),n
g bloednstroomtnmetnzwaartekrachtnmeendusnieennkleppenng bijndenvenen.n
- Sinus petrosus superior:nlanisnhetnrotsg beennennkomtnuitninnsinusnsiimoïdeum.nn

Denruimtenng binnenndenhersenennvallennondernhetnventrikelsysteem:
- 1enenn2enventrikel:ntwee laterale ventrikels
- Foramina van Monro/foramen interventriculare:ncontactnlateralenventrikelsnmetn3enventrikel
- 3enventrikel
- Aquaductus cerebri:n3enventrikelnlooptnoverninn4enventrikel
- 4enventrikel:nforamen van Magendienennforamina van Luschka
Liquorcirculate:
- Plexus choroïdeus innallenventrikelsnvoornliquorproducte,nhetnmeestninnlateralenventrikels.n
- Vanafn4enventrikelnstroomtnliquornnaarndensug barachnoïdalenruimte,nwaardoornhetnhelen
centralenzenuwstelselnisnomievennmetnliquor.n
- Innruiienmerinstroomtnliquorndoornhetncentrale kanaal.
- Vianuitstulpiniennvannarachnoïdeanwordtnliquornweernafievoerdninnveneuzensinussen.
Liquorndientnalsng beschermininvannhersenennalsnstootkussen.n

Arteriëlensysteem
- A. carotis interna:nvoorstensysteem
- A. vertebralis:nachterstensysteem
Densystemenng bestaannuitntweenslaiaders,ndezenwordennmetnelkaarnverg bondennviancommunicerenden
takken:ndencirkel van Willis.nDenverg bindendentakkennzoriennvoorng beschermining bijnverstoppini.n
Subarachnoïdale bloeding:nruptuurnofnaneurysmaninncirkelnvannWillis.

Bloedvoorzienini:
- Perforerendentakken:ncentralendeelnvannhersenen
- Oppervlakkiientakken/corticale takken:ncortex
o Arteria cerebri anterior:nmiddenzijdenennvoorzijden(hanenkam)
o Arteria cerebri media:nzijkantenn(irootstnieg bied)
o Arteria cerebri posterior:nachterzijdenennonderzijde

,Hoorcolleien2.nOntwikkelininvannhetncentraalnzenuwstelsel

Vroeienontwikkelini:ndeneicelnkomtnnandeneispronininndentug banuterina.nOntwikkelininvannzyiotennaarn
morulannaarng blastocytnmetneenninnerncellnmassn(emg bryog blastn=nepig blastn+nhypog blast)nennouterncelln
massn(trofog blast).nTijdensndenreiulatenontstaatndenprimitefiroevenennernwordtneenndrieg bladiien
kiemschijfnievormd:nectoderm,nmesodermnennendoderm.n

Neurulatie:nontstaannvannneuraalnweefsel
1. Hetnmesodermndatninnmiddellijnnnaarnvorennmiireertnennaxiaalnovernhetnemg bryonloopt,nisnhetn
chorda dorsalisnofnnotochord.nDitnweefselnieefninducerendensug bstantesnaf,nwaardoorn
g bovenliiiendnectodermninnneuroectedermnverandert:nontstaannneurale plaat.
2. Hetnparaxialenmesodermnontwikkeltnzich,nwaardoornkrommininvannplatenneuralenplaatsn
ontstaat.nVormininvanntweenneurale wallenndienopneennieievennmomentnfuseren:nontstaann
vannneurale buisn(dain22).n
3. Paraxialenmesodermnvormtng blokjesnweefsel:nvormininvannsomieten.nNeuraleng buisnsluitnalsn
eerstng bijndeneerstenvijfnievormdensomieten:ninnhalsnreiio.nOpndain24nisng bovenzijdenvannneuralen
g buisniesloten,nopndain26nisnonderzijdenvannneuraleng buisniesloten.n
Hetnectodermnaannweerszijdennvanndenneuralenplaatnfuseertnnanvormininvannneuraleng buis,nwaardoorn
hetnzenuwweefselnafieslotennisnvanndeng buitenlucht.n

Neurale lijstcellen:nzijnnieennonderdeelnvanndenneuralenplaat,nzenmiirerennweinenndiferentëren:
- Cellenninnsensig belenennautonomenianilia
- Perifereniliacellen
- Zachtenhersenvliezen
- Schedelg beenderennennseptumng bijnhart

Somietenniroeiennuitntot:
- Sclerotomen:nwervels
o Doorninducerendenstofennuitnchordandorsalisnennneuralenweefselnwordennzendaarn
naarntoenietrokken
o Ventraalndeelnsclerotoom:nwervellichaam
o Dorsaalndeelnsclerotoom:nwervelg booi
- Dermatomen:ndermisn(huid)
o Innervatenisnieg baseerdnopnseimentalenorianisatenvannsomieten
o Innervatendoornspinalenzenuwnafomstinuitnhetzelfdenniveau
- Myotomen:nspieren
o Spierennontstaannuitnmeerderensomieten
o Innervatendoornmeerderenspinalenzenuwen

Spina bifida:niespletennwervelkolom,nopennwervelg booin–nlaainsluitnisdefect
- Spinang bifdanocculta:nieslotennefect
o Eénnwervelg booinisnnietnioedniesloten
o Zenuwennzitennnoinioednopnhunnplaats,nioedeng behandelini
o Haariroeinopnpleknvannsluitnisdefect
- Spinang bifdanaperta:nopennefect
o Meerderenseimentennzijnnnietnioednievormd
o Menigocele:nzaknmetnvochtnennvliesn–nmenigomyelocèle:nooknneuraalnweefselnerin

, o Myeloschisis:nieennvormininneuraleng buis,ndusnweefselnliitnopennnaarng buitenwereld
Spinang bifdanvaakniepaardnmetnhydrocephalusn(waterhoofd):nventrikelsnhoudennveelnliquornvast,n
omdatnhetncereg bellumnenneenndeelnvanndenhersenstamnnaarng benedennzakkennenndenforaminanvannden
ventrikelsndichtndrukken.n

Cranialensluitnisdefectennvannneuraleng buis:
- Anencephalie:nschedelnsluitnnietnaannvoorzijde,nwaardoorng beniindefectnontstaat.nHierdoorn
mindernvormininvannhersenweefseln(vooralnaanietastenirotenhersenen).nHersenennliiienn
opennaanng buitenlicht.
- Menigocephalocele:ng beniindefect,nwaardoornvliezennennmoielijknhersenennnaarng buitenn
stulpen.n

Vormininvanndenhersenennuitndrieng blaasjes:
- Prosencephalon:nsplitstnin
o Telencephalon:nvorminincereg bralenhemisferen
o Diencephalon:nvorminintussenhersenen
- Mesencephalon
- Rhombencephalonn(ruithersenen):nscheidininkomtndoornflexura pontis
o Metencephalonn(voornkrommini):nvormininponsnenncereg bellum
o Myelencephalonn(achternkrommini):nvormininmedulla

Kromminiennvannneuraleng buis:
- Flexura cranialisnternhooitenvannmesencephalon
- Flexuranpontsng bijnoverianinmetencephalonnennmyelencephalon
- Flexura cervicalisng bijnoverianinmyelencephalonnennruiienmeri

Hetnventrikelsysteemnisnomievenndoorndenherseng blaasjes:
- Telencephalon:nlateraalnventrikel
- Diencephalon:nderdenventrikel
- Mesencephalon:naquaductusncereg bri
- Rhomg bencephalon:nvierdenventrikel
- Ruiienmeri:ncentralenkanaal

Bijneennincompletenklievininvannhetnprosencephalonnontstaatnernmaarnéénng blaasje,nwaardoornmaarn
éénnhemisfeernwordtnievormd:nholoprosencephalie.nDitnveroorzaaktnmidfacialendefecten,nzoalsnden
vormininvanneennhazenlipnofnvannéénnooi.nn

Cereg bralenhemisferen:
- Grijzenstof:ng buitenstenlaain–ncellichamennneuronenn–ncereg bralencortex/hersenschors
- Witenstof:ng binnenstenlaain–nuitlopersnneuronenn(myelineschede)n
- Groepennneuronenninndenwitenstof:n
o Corpus striatum:nrolng bijnmotoriek,nonderdeelng basalenkernen
o Amygdala:nrolng bijnemotoneelnennmotvatoneelniedrai
Sulcin(iroeven)nenngyrin(windinien)nzoriennvoornoppervlakteverirotninvanndenhersenen.n

Ontwikkelinintelencephalon:
- 8enweek:nrotateninndenvormnvannC-g bocht
- 24enweek:nontstaanniyrinennsulci