INLEIDING IN DE RECHTSWETENSCHAP 23 OKTOBER 2015
Antwoordmodel
Vraag 1a
Welke rechter is absoluut bevoegd en welke hoofdstraf kan deze rechter Eric maximaal
opleggen?
1. De meervoudige kamer van de rechtbank is bevoegd (art. 45 RO jo. art.268 Sv) . Dit,
omdat
(a) de kantonrechter volgens art. 382 Sv (jo. art 47 RO) niet bevoegd is, die doet
enkel stroperij (misdrijf) en overtredingen af. Hier gaat het om het misdrijf moord
(art. Sr.) en dus niet stroperij, zodat de kantonrechter niet bevoegd is.
(b) De politierechter is volgens 367 Sv. en 368 Sv. (jo. art 51 RO)enkel bevoegd in
zaken van eenvoudige aard waarin minder dan 1 jaar vrijheidsstraf wordt
gerequireerd. De rechtbank legt 12 jaar op, blijkt uit het vervolg van de vraag.
Zodoende is ook de politierechter niet bevoegd.
(c) Blijft de meervoudige kamer over als bevoegde instantie (want geen kanton –
enkel stroperij- en geen politierechter meer dan één jaar gevangenisstraf en evt.
complexe zaak), zie art. 45 RO jo. art.268 Sv.
2. Op moord (art. 289 Sr) staat maximaal een tijdelijke gevangenisstraf van 30 jaar, een
levenslange gevangenisstraf of een geldboete van de hoogste (5e) categorie (= eur.
81.000,- art. 9 Sr jo. art 23 Sr.).
Puntentoekenning
Meervoudige kamer noemen als bevoegde rechter + wetsartikelen (art. 45 RO jo. art.268 Sv):
4
Kanton uitleggen niet bevoegd + Politierechter uitleggen niet bevoegd + artikelen: 3
Maximumstraf op moord: 3 (2 voor maximum straf, 1 voor wetsbepaling 289 Sr)
Antwoordmodel Vraag 1b
Het Legaliteitsbeginsel (Nulla Poena) houdt in de dat de overheid zich aan de wet moet
houden en dat overheidsoptreden door de wet gedekt moet zijn (p. 77 Soeteman). Het
legaliteitsbeginsel staat vastgelegd in 16 GW (algemeen strafrechtelijk legaliteitsbeginsel), 1
Sr (strafrechtelijk legaliteitsbeginsel) en 1 Sv (strafvorderlijk legaliteitsbeginsel). Hier gaat het
op art 1 Sr en art 16 GW: geen feit is strafbaar dan uit kracht van een daaraan voorafgegane
wettelijke strafbepaling. Legaliteit beschermt de burger tegen willekeur van de overheid.
Eric wordt vervolgd voor de moord op zijn vriendin en haar minnaar. Moord staat vastgelegd
in de wet. Zodoende mag de overheid (het OM) hem vervolgen, want nog voor Eric het feit
beging, was het strafbaar. Voor Eric (en alle andere burgers) was het zodoende mogelijk te
weten wat de gevolgen zijn van zijn handeling. Dus is er voldaan aan de voorwaarde uit art.
,16 GW en 1 Sr. Dit betekent dat er in casu sprake is van een correcte toepassing van het
legaliteitsbeginsel
Puntentoekenning
Inhoud van het beginsel: 6 (algemene beschrijving 3 en specifieke strafrechtsbeschrijving 3)
Vastgelegd in de wet: 2 (16 Gw EN 1 Sr)
Toepassing van het beginsel op de casus: 7.
Antwoord met een kop en een staart.
Antwoordmodel Vraag 1c
1. Vergelding (1 p) = opgeschoonde wraak (1)
Uitleg + toepassing (4): Eric krijgt twaalf jaar gevangenisstraf (hoofdstraf), daarmee moet hij
boetedoen voor hetgeen hij fout heeft gedaan. Hij heeft de straf daarmee verdiend en moet
betalen met zijn vrijheid. Voor nabestaanden is de vergelding een genoegdoening voor het
leed dat zij hebben geleden. Vergelding kan ook gezien worden als het eren van de persoon
van de dader als medemens.
2. Preventie (1 p) = voorkomen van criminaliteit, beschermen van de samenleving
A. Speciale preventie (1)
+ uitleg 3 Eric krijgt 12 jaar gevangenisstraf en TBS (maatregel ter bescherming van
de maatschappij)
Gevangenisstraf
- Incapacitatie door middel van de gevangenisstraf zorgt ervoor dat deze persoon
het in de twaalf jaar niet nogmaals kan doen, dit beschermt de samenleving en
werkt dus speciaal preventief.
- Afschrikking: de straf is dusdanig hoog, dat Eric het, wanneer hij weer vrij komt,
niet nogmaals zou doen. Hij zal niet nogmaals deze keuze maken, omdat hij
afgeschrikt wordt door de hoogte van de straf.
TBS
Eric krijgt behandeling en zal dus geen soortgelijke delicten meer plegen na de TBS,
werkt dus speciaal preventief.
Eric zit in TBS en zal dus niet op straat zijn om delicten te plegen, deze incapacitatie
werkt speciaal preventief.
B. Generale preventie (1)
+ uitleg 3 De sanctie is dusdanig hoog (gevangenisstraf en TBS) dat ook derden
weerhouden zullen worden van het plegen van een soortgelijk delict.
, (eventueel: goed omschreven, maar alleen speciale preventie uitgelegd = 5 punten (incl.
benaming als speciale preventie = 6 punten. Zelfde geldt voor generale preventie)
Eventueel
Herstel (1) Uitleg → heeft weinig kans van slagen, dus moet goed argument zijn.
Antwoordmodel
Vraag 1a
Welke rechter is absoluut bevoegd en welke hoofdstraf kan deze rechter Eric maximaal
opleggen?
1. De meervoudige kamer van de rechtbank is bevoegd (art. 45 RO jo. art.268 Sv) . Dit,
omdat
(a) de kantonrechter volgens art. 382 Sv (jo. art 47 RO) niet bevoegd is, die doet
enkel stroperij (misdrijf) en overtredingen af. Hier gaat het om het misdrijf moord
(art. Sr.) en dus niet stroperij, zodat de kantonrechter niet bevoegd is.
(b) De politierechter is volgens 367 Sv. en 368 Sv. (jo. art 51 RO)enkel bevoegd in
zaken van eenvoudige aard waarin minder dan 1 jaar vrijheidsstraf wordt
gerequireerd. De rechtbank legt 12 jaar op, blijkt uit het vervolg van de vraag.
Zodoende is ook de politierechter niet bevoegd.
(c) Blijft de meervoudige kamer over als bevoegde instantie (want geen kanton –
enkel stroperij- en geen politierechter meer dan één jaar gevangenisstraf en evt.
complexe zaak), zie art. 45 RO jo. art.268 Sv.
2. Op moord (art. 289 Sr) staat maximaal een tijdelijke gevangenisstraf van 30 jaar, een
levenslange gevangenisstraf of een geldboete van de hoogste (5e) categorie (= eur.
81.000,- art. 9 Sr jo. art 23 Sr.).
Puntentoekenning
Meervoudige kamer noemen als bevoegde rechter + wetsartikelen (art. 45 RO jo. art.268 Sv):
4
Kanton uitleggen niet bevoegd + Politierechter uitleggen niet bevoegd + artikelen: 3
Maximumstraf op moord: 3 (2 voor maximum straf, 1 voor wetsbepaling 289 Sr)
Antwoordmodel Vraag 1b
Het Legaliteitsbeginsel (Nulla Poena) houdt in de dat de overheid zich aan de wet moet
houden en dat overheidsoptreden door de wet gedekt moet zijn (p. 77 Soeteman). Het
legaliteitsbeginsel staat vastgelegd in 16 GW (algemeen strafrechtelijk legaliteitsbeginsel), 1
Sr (strafrechtelijk legaliteitsbeginsel) en 1 Sv (strafvorderlijk legaliteitsbeginsel). Hier gaat het
op art 1 Sr en art 16 GW: geen feit is strafbaar dan uit kracht van een daaraan voorafgegane
wettelijke strafbepaling. Legaliteit beschermt de burger tegen willekeur van de overheid.
Eric wordt vervolgd voor de moord op zijn vriendin en haar minnaar. Moord staat vastgelegd
in de wet. Zodoende mag de overheid (het OM) hem vervolgen, want nog voor Eric het feit
beging, was het strafbaar. Voor Eric (en alle andere burgers) was het zodoende mogelijk te
weten wat de gevolgen zijn van zijn handeling. Dus is er voldaan aan de voorwaarde uit art.
,16 GW en 1 Sr. Dit betekent dat er in casu sprake is van een correcte toepassing van het
legaliteitsbeginsel
Puntentoekenning
Inhoud van het beginsel: 6 (algemene beschrijving 3 en specifieke strafrechtsbeschrijving 3)
Vastgelegd in de wet: 2 (16 Gw EN 1 Sr)
Toepassing van het beginsel op de casus: 7.
Antwoord met een kop en een staart.
Antwoordmodel Vraag 1c
1. Vergelding (1 p) = opgeschoonde wraak (1)
Uitleg + toepassing (4): Eric krijgt twaalf jaar gevangenisstraf (hoofdstraf), daarmee moet hij
boetedoen voor hetgeen hij fout heeft gedaan. Hij heeft de straf daarmee verdiend en moet
betalen met zijn vrijheid. Voor nabestaanden is de vergelding een genoegdoening voor het
leed dat zij hebben geleden. Vergelding kan ook gezien worden als het eren van de persoon
van de dader als medemens.
2. Preventie (1 p) = voorkomen van criminaliteit, beschermen van de samenleving
A. Speciale preventie (1)
+ uitleg 3 Eric krijgt 12 jaar gevangenisstraf en TBS (maatregel ter bescherming van
de maatschappij)
Gevangenisstraf
- Incapacitatie door middel van de gevangenisstraf zorgt ervoor dat deze persoon
het in de twaalf jaar niet nogmaals kan doen, dit beschermt de samenleving en
werkt dus speciaal preventief.
- Afschrikking: de straf is dusdanig hoog, dat Eric het, wanneer hij weer vrij komt,
niet nogmaals zou doen. Hij zal niet nogmaals deze keuze maken, omdat hij
afgeschrikt wordt door de hoogte van de straf.
TBS
Eric krijgt behandeling en zal dus geen soortgelijke delicten meer plegen na de TBS,
werkt dus speciaal preventief.
Eric zit in TBS en zal dus niet op straat zijn om delicten te plegen, deze incapacitatie
werkt speciaal preventief.
B. Generale preventie (1)
+ uitleg 3 De sanctie is dusdanig hoog (gevangenisstraf en TBS) dat ook derden
weerhouden zullen worden van het plegen van een soortgelijk delict.
, (eventueel: goed omschreven, maar alleen speciale preventie uitgelegd = 5 punten (incl.
benaming als speciale preventie = 6 punten. Zelfde geldt voor generale preventie)
Eventueel
Herstel (1) Uitleg → heeft weinig kans van slagen, dus moet goed argument zijn.
