Reader artikel 2: Geweld in getallen
Als begin van dit boek wil ik een aantal getallen laten zien die een beeld geven van het
vóórkomen van geweld. In 2000 hebben wereldwijd meer dan 1,6 miljoen mensen hun leven
verloren ten gevolgen van geweld. Ongeveer de helft door zelfmoord, ongeveer een derde
door moord en ongeveer een vijfde in oorlogssituaties. De bedoeling is om een indruk te
geven van (fysiek) geweld in deze tijd. In het World report on violence and health van de
Wereldgezondheidsorganisatie, de WHO, wordt geweld ingedeeld in drie categorieën:
Op zichzelf gericht geweld
Interpersoonlijk geweld
Collectief geweld
Op zichzelf gericht geweld
Zelfbeschadiging en suïcidaal gedrag zijn vormen van op zichzelf gericht geweld. Vormen
van zelfbeschadiging zijn het zichzelf lichamelijk beschadigen (bijvoorbeeld door snijden,
huid te branden, haren te trekken, maar ook verslavingen en eetproblemen). Daarnaast kan
er ook sprake zijn van psychische zelfbeschadiging. Dat wil zeggen: een negatief
zelfbeeld, dat zich uit in het zichzelf voortdurend veroordelen (ik deug niet, ik ben slecht),
schuldig voelen en straffen. Het aantal mensen dat een poging tot zelfmoord doet is vele
malen hoger dan het aantal geslaagde zelfmoorden. Gemiddeld blijken er twee tot drie
pogingen tegenover één geslaagde zelfmoord te staan. Het grootste aantal zelfmoorden
wordt gepleegd door ouderen boven de 70 jaar, zowel bij de mannen als vrouwen. Volgens
het CBS pleegden in 2015 1.871 inwoners zelfmoord.
Interpersoonlijk geweld
Het Global status report on violence prevention 2014 van de WHO gaat specifiek over de
stand van zaken met betrekking tot interpersoonlijk geweld. Geweld tussen twee
individuen of tussen een individu en een kleine groep mensen komt veel voor.
Interpersoonlijk geweld kan leiden tot dood (moord). Maar, zo stelt het rapport, de niet-fatale
vormen van interpersoonlijk geweld (fysieke, seksuele en psychologische mishandeling en
misbruik) vragen vooral aandacht. Want, naast het traumatische gebeuren zelf, leidt dit nogal
eens tot langdurige (soms levenslange) lichamelijke en geestelijk beschadigingen, slechte
gezondheid en vroegtijdige dood.
Geweld tegen vrouwen
Ook in Europa is de afgelopen jaren onderzoek gedaan naar het voorkomen van
interpersoonlijk geweld en dan met name over geweld tegen vrouwen. Een belangrijk
resultaat van dit onderzoek is dat het zichtbaar gemaakt heeft dat fysieke en seksueel
geweld tegen vrouwen op grote schaal voorkomt. En daarbij geldt dat dit in veel gevallen niet
incidenteel, maar herhaald, ernstig en opzettelijk geweld is. De onveiligste plek voor vrouwen
en meisjes is thuis. Daar vindt het meeste geweld plaats, zowel fysiek als seksueel - door
een (ex-)partner, familieleden en bekenden. In sommige landen is het taboe om te praten
over geweldervaringen. Anderzijds is het thema geweld in sommige landen, zoals in
Nederland, in de afgelopen jaren ‘bespreekbaar’ geworden. Er is bij ons een goed geregelde
opvang en hulp voor slachtoffers van geweld, en er zijn regelmatig publieke discussies en
mediacampagnes over geweld in het gezin en tegen vrouwen.
Huiselijk geweld
Huiselijk geweld is in Nederland de afgelopen jaren meer onderwerp geworden in de politiek
en de publieke media. Onder huiselijk geweld wordt (partner)geweld tegen volwassenen
bedoeld. Huiselijk geweld is geweld dat door iemand uit de huiselijke of familiekring van het
slachtoffer wordt gepleegd. De term huiselijk verwijst niet naar de plaats waar het geweld
plaatsvindt, maar naar de relatie tussen pleger en slachtoffer. Dat geweld kan onder andere
fysiek, seksueel en psychisch van aard zijn. Vormen van huiselijk geweld zijn:
Als begin van dit boek wil ik een aantal getallen laten zien die een beeld geven van het
vóórkomen van geweld. In 2000 hebben wereldwijd meer dan 1,6 miljoen mensen hun leven
verloren ten gevolgen van geweld. Ongeveer de helft door zelfmoord, ongeveer een derde
door moord en ongeveer een vijfde in oorlogssituaties. De bedoeling is om een indruk te
geven van (fysiek) geweld in deze tijd. In het World report on violence and health van de
Wereldgezondheidsorganisatie, de WHO, wordt geweld ingedeeld in drie categorieën:
Op zichzelf gericht geweld
Interpersoonlijk geweld
Collectief geweld
Op zichzelf gericht geweld
Zelfbeschadiging en suïcidaal gedrag zijn vormen van op zichzelf gericht geweld. Vormen
van zelfbeschadiging zijn het zichzelf lichamelijk beschadigen (bijvoorbeeld door snijden,
huid te branden, haren te trekken, maar ook verslavingen en eetproblemen). Daarnaast kan
er ook sprake zijn van psychische zelfbeschadiging. Dat wil zeggen: een negatief
zelfbeeld, dat zich uit in het zichzelf voortdurend veroordelen (ik deug niet, ik ben slecht),
schuldig voelen en straffen. Het aantal mensen dat een poging tot zelfmoord doet is vele
malen hoger dan het aantal geslaagde zelfmoorden. Gemiddeld blijken er twee tot drie
pogingen tegenover één geslaagde zelfmoord te staan. Het grootste aantal zelfmoorden
wordt gepleegd door ouderen boven de 70 jaar, zowel bij de mannen als vrouwen. Volgens
het CBS pleegden in 2015 1.871 inwoners zelfmoord.
Interpersoonlijk geweld
Het Global status report on violence prevention 2014 van de WHO gaat specifiek over de
stand van zaken met betrekking tot interpersoonlijk geweld. Geweld tussen twee
individuen of tussen een individu en een kleine groep mensen komt veel voor.
Interpersoonlijk geweld kan leiden tot dood (moord). Maar, zo stelt het rapport, de niet-fatale
vormen van interpersoonlijk geweld (fysieke, seksuele en psychologische mishandeling en
misbruik) vragen vooral aandacht. Want, naast het traumatische gebeuren zelf, leidt dit nogal
eens tot langdurige (soms levenslange) lichamelijke en geestelijk beschadigingen, slechte
gezondheid en vroegtijdige dood.
Geweld tegen vrouwen
Ook in Europa is de afgelopen jaren onderzoek gedaan naar het voorkomen van
interpersoonlijk geweld en dan met name over geweld tegen vrouwen. Een belangrijk
resultaat van dit onderzoek is dat het zichtbaar gemaakt heeft dat fysieke en seksueel
geweld tegen vrouwen op grote schaal voorkomt. En daarbij geldt dat dit in veel gevallen niet
incidenteel, maar herhaald, ernstig en opzettelijk geweld is. De onveiligste plek voor vrouwen
en meisjes is thuis. Daar vindt het meeste geweld plaats, zowel fysiek als seksueel - door
een (ex-)partner, familieleden en bekenden. In sommige landen is het taboe om te praten
over geweldervaringen. Anderzijds is het thema geweld in sommige landen, zoals in
Nederland, in de afgelopen jaren ‘bespreekbaar’ geworden. Er is bij ons een goed geregelde
opvang en hulp voor slachtoffers van geweld, en er zijn regelmatig publieke discussies en
mediacampagnes over geweld in het gezin en tegen vrouwen.
Huiselijk geweld
Huiselijk geweld is in Nederland de afgelopen jaren meer onderwerp geworden in de politiek
en de publieke media. Onder huiselijk geweld wordt (partner)geweld tegen volwassenen
bedoeld. Huiselijk geweld is geweld dat door iemand uit de huiselijke of familiekring van het
slachtoffer wordt gepleegd. De term huiselijk verwijst niet naar de plaats waar het geweld
plaatsvindt, maar naar de relatie tussen pleger en slachtoffer. Dat geweld kan onder andere
fysiek, seksueel en psychisch van aard zijn. Vormen van huiselijk geweld zijn:
