Leerdoelen recht en ethiek
Je kunt het belang van morele en juridische kennis voor de verpleegkundige
praktijk benoemen.
Recht en ethiek in de gezondheidszorg dragen bij aan expliciet maken van handelen wat
veelal impliciet gedaan wordt en draagt bij aan grotere bewustwording rond het handelen
en reflectie op het handelen in kader van goede gezondheidszorg.
Je kunt ethische/morele waarden, normen en belangen benoemen.
NORMEN: zijn regels, handelingsaanwijzingen die uit waarden voortvloeien Voorbeelden:
Waarde: veiligheid
Norm: stoppen bij rood stoplicht
Norm: cliënt isoleren wanneer hij een gevaar vormt
Waarde: eerlijkheid Norm: niet liegen
Norm: patiënt vertellen dat hij kanker heeft Waarde: autonomie Norm: patient mag
behandeling weigeren
Waarden en normen drukken feiten uit maar zijn gebaseerd op meningen
Waarden betreffen ideaalbeelden van ons menselijk handelen
Normen zijn regels die op gedragsniveau aanvulling kunnen geven op onze waarden
Waarden geven antwoord op de vraag wat is de moeite waard, wat is belangrijk?
• waarden hebben karakter van nastrevenswaardige idealen/goeden en zijn als zodanig
nogal abstract. Denk bijvoorbeeld aan de waarde respect. Waarden hebben
aantrekkingskracht (pull) ook als de idealen nooit ten volle haalbaar zijn. Ze blijven een
ideaal aan de horizon om naar te streven.
• Waarden motiveren het handelen
• Intersubjectief van aard, bestaan niet zoals de zwaartekracht, maar komen alleen tot
uitdrukking in het handelen. (niet zuiver objectief of subjectief, kwestie van smaak)
• waarden zijn tijd en ruimte gebonden
, Soorten belangen (spelen ook een rol bij morele afwegingen):
Eigen belang:
a) korte termijn
b) Lange termijn Welbegrepen eigen belang
Andermans belang: mogelijke belangenconflicten met anderen
Algemeen belang: belang van de samenleving
De beroepscode weerspiegeld ook opvattingen uit de samenleving
Informed consent: onafhankelijkheid wordt weer herstelt door de patient recht op
inzage te geven en zelf beslissingen te laten nemen op zorg van handelen
Gezondheidsethiek is toegepaste ethiek
Humaniteit= waarde als mens
De beroepscode vermeld 6 relevante waarden: betrouwbaarheid, respect, eerlijkheid,
rechtvaardigheid, niet schaden, respect voor de autonomie van de zorgvrager
Je kunt het begrip autonomie en de betekenis ervan voor de zorg aangeven
Het woord autonomie is afgeleid van het Griekse woord autonomia, dat samengesteld is uit
de woorden: autos (zelf) en nomos (wet) Het rationele vermogen om zelf keuzen te maken
en beslissingen te nemen. Autonomie is dus een eigenschap van het denken van mensen.
Vereist enig verstand van zaken: relevante overwegingen, consequenties. Zelf keuze maken
Je kunt het belang van morele en juridische kennis voor de verpleegkundige
praktijk benoemen.
Recht en ethiek in de gezondheidszorg dragen bij aan expliciet maken van handelen wat
veelal impliciet gedaan wordt en draagt bij aan grotere bewustwording rond het handelen
en reflectie op het handelen in kader van goede gezondheidszorg.
Je kunt ethische/morele waarden, normen en belangen benoemen.
NORMEN: zijn regels, handelingsaanwijzingen die uit waarden voortvloeien Voorbeelden:
Waarde: veiligheid
Norm: stoppen bij rood stoplicht
Norm: cliënt isoleren wanneer hij een gevaar vormt
Waarde: eerlijkheid Norm: niet liegen
Norm: patiënt vertellen dat hij kanker heeft Waarde: autonomie Norm: patient mag
behandeling weigeren
Waarden en normen drukken feiten uit maar zijn gebaseerd op meningen
Waarden betreffen ideaalbeelden van ons menselijk handelen
Normen zijn regels die op gedragsniveau aanvulling kunnen geven op onze waarden
Waarden geven antwoord op de vraag wat is de moeite waard, wat is belangrijk?
• waarden hebben karakter van nastrevenswaardige idealen/goeden en zijn als zodanig
nogal abstract. Denk bijvoorbeeld aan de waarde respect. Waarden hebben
aantrekkingskracht (pull) ook als de idealen nooit ten volle haalbaar zijn. Ze blijven een
ideaal aan de horizon om naar te streven.
• Waarden motiveren het handelen
• Intersubjectief van aard, bestaan niet zoals de zwaartekracht, maar komen alleen tot
uitdrukking in het handelen. (niet zuiver objectief of subjectief, kwestie van smaak)
• waarden zijn tijd en ruimte gebonden
, Soorten belangen (spelen ook een rol bij morele afwegingen):
Eigen belang:
a) korte termijn
b) Lange termijn Welbegrepen eigen belang
Andermans belang: mogelijke belangenconflicten met anderen
Algemeen belang: belang van de samenleving
De beroepscode weerspiegeld ook opvattingen uit de samenleving
Informed consent: onafhankelijkheid wordt weer herstelt door de patient recht op
inzage te geven en zelf beslissingen te laten nemen op zorg van handelen
Gezondheidsethiek is toegepaste ethiek
Humaniteit= waarde als mens
De beroepscode vermeld 6 relevante waarden: betrouwbaarheid, respect, eerlijkheid,
rechtvaardigheid, niet schaden, respect voor de autonomie van de zorgvrager
Je kunt het begrip autonomie en de betekenis ervan voor de zorg aangeven
Het woord autonomie is afgeleid van het Griekse woord autonomia, dat samengesteld is uit
de woorden: autos (zelf) en nomos (wet) Het rationele vermogen om zelf keuzen te maken
en beslissingen te nemen. Autonomie is dus een eigenschap van het denken van mensen.
Vereist enig verstand van zaken: relevante overwegingen, consequenties. Zelf keuze maken
