Begrippen Samenspel van Genen en Omgeving
Week 1 – inleiding in gedrags- en moleculaire genetica
Darwin = een van de eersten die realiseerde dat diersoorten niet altijd hetzelfde hoeven
blijven; theoriseerde dat de ene soort uit de andere evolueert; “survival of the fittest”
Evolutietheorie = als de waarschijnlijkheid van overleven en voortplanten wordt beïnvloed
door een bepaalde eigenschap, zullen nakomelingen van de overlevenden méér van die
eigenschap vertonen dan voorgaande generaties
Natuurlijke selectie = het proces waarbij een dier dat zich beter aan kan passen aan de
omgeving, een grotere kans heeft om te overleven en zich voor te planten dan dieren die
zich minder goed aanpassen aan de omgeving
Galton = bestudeerde de erfelijkheid van mentale eigenschappen; ontdekte dat hoe dichter
bij de familieverwantschap, hoe hoger de kans op overerving; introduceerde het idee van
tweelingstudies; “natuur prevaleert boven opvoeding”
Menghypothese (Darwin) = stelde dat de variabiliteit van erfelijkheid zou verminderen als
het niet op de een of andere manier werd bijgevuld
Theorie van de pangenese = stelde dat veranderingen in de levensomstandigheden, replica’s
van de oudercellen in de voortplantingssystemen alarmeerden, zodat hun nakomelingen
meer variabel waren
Week 2 – natuur en opvoeding
Mendel = concludeerde dat elk kenmerk in elk individu twee elementen (genen) van
erfelijkheid bevatten, die zich tijdens de voortplanting kunnen scheiden, de elementen
kunnen zowel dominant als recessief zijn
Genen = basiseenheden van erfelijkheid; sectie van DNA; code voor een specifieke
eigenschap
Allelen = specificeert in welke vorm een gen-eigenschap zich uit
Genotype = volledige erfelijke informatie van een organisme
Fenotype = de werkelijk waargenomen eigenschappen van een organisme
Genoom = alle DNA-sequenties van een organisme
Gameten = geslachtscellen (eieren en zaadcellen); elk draagt slechts 1 allel
Splitsingswet = een recessief element wordt alleen uitgedrukt als beide elementen recessief
zijn
Dragers = mensen die zelf niet zijn getroffen door een ziekte, maar het wel kunnen
doorgeven aan hun nakomelingen
De wet van onafhankelijke assortiment = de overerving van het ene gen wordt niet
beïnvloed door de overerving van een ander gen; telt niet wanneer genen voor twee
eigenschappen dicht bij elkaar liggen op hetzelfde chromosoom
Linkage = wanneer bepaalde genen samen worden geërfd doordat ze dichtbij elkaar op
dezelfde chromosoom liggen
Locus = de plaats van een specifiek gen op een chromosoom
Recombinatie = proces waarbij chromosomen deeltjes uitwisselen; vindt plaats tijdens de
meiose
Meiose = proces waarin gameten worden gevormd en slechts de helft aan genetisch
materiaal wordt doorgegeven aan dochtercellen (voortplanting)
Week 1 – inleiding in gedrags- en moleculaire genetica
Darwin = een van de eersten die realiseerde dat diersoorten niet altijd hetzelfde hoeven
blijven; theoriseerde dat de ene soort uit de andere evolueert; “survival of the fittest”
Evolutietheorie = als de waarschijnlijkheid van overleven en voortplanten wordt beïnvloed
door een bepaalde eigenschap, zullen nakomelingen van de overlevenden méér van die
eigenschap vertonen dan voorgaande generaties
Natuurlijke selectie = het proces waarbij een dier dat zich beter aan kan passen aan de
omgeving, een grotere kans heeft om te overleven en zich voor te planten dan dieren die
zich minder goed aanpassen aan de omgeving
Galton = bestudeerde de erfelijkheid van mentale eigenschappen; ontdekte dat hoe dichter
bij de familieverwantschap, hoe hoger de kans op overerving; introduceerde het idee van
tweelingstudies; “natuur prevaleert boven opvoeding”
Menghypothese (Darwin) = stelde dat de variabiliteit van erfelijkheid zou verminderen als
het niet op de een of andere manier werd bijgevuld
Theorie van de pangenese = stelde dat veranderingen in de levensomstandigheden, replica’s
van de oudercellen in de voortplantingssystemen alarmeerden, zodat hun nakomelingen
meer variabel waren
Week 2 – natuur en opvoeding
Mendel = concludeerde dat elk kenmerk in elk individu twee elementen (genen) van
erfelijkheid bevatten, die zich tijdens de voortplanting kunnen scheiden, de elementen
kunnen zowel dominant als recessief zijn
Genen = basiseenheden van erfelijkheid; sectie van DNA; code voor een specifieke
eigenschap
Allelen = specificeert in welke vorm een gen-eigenschap zich uit
Genotype = volledige erfelijke informatie van een organisme
Fenotype = de werkelijk waargenomen eigenschappen van een organisme
Genoom = alle DNA-sequenties van een organisme
Gameten = geslachtscellen (eieren en zaadcellen); elk draagt slechts 1 allel
Splitsingswet = een recessief element wordt alleen uitgedrukt als beide elementen recessief
zijn
Dragers = mensen die zelf niet zijn getroffen door een ziekte, maar het wel kunnen
doorgeven aan hun nakomelingen
De wet van onafhankelijke assortiment = de overerving van het ene gen wordt niet
beïnvloed door de overerving van een ander gen; telt niet wanneer genen voor twee
eigenschappen dicht bij elkaar liggen op hetzelfde chromosoom
Linkage = wanneer bepaalde genen samen worden geërfd doordat ze dichtbij elkaar op
dezelfde chromosoom liggen
Locus = de plaats van een specifiek gen op een chromosoom
Recombinatie = proces waarbij chromosomen deeltjes uitwisselen; vindt plaats tijdens de
meiose
Meiose = proces waarin gameten worden gevormd en slechts de helft aan genetisch
materiaal wordt doorgegeven aan dochtercellen (voortplanting)
