Hoorcollege aantekeningen WSRT deeltentamen 3

WSRT Hoorcolleges Redeneren – Blok 3

Kennisclips 26.1 t/m 26.3

 Meetpretenties: is je test geschikt voor de huidige situatie? Denk aan eigenschappen zoals:
o Waarnemingsmethode: vragenlijst, diagnostisch interview; doelgroep; theoretisch kader en
begripanalyse; betrouwbaarheid: welke soort, passend?; validiteit: welke soort, passend?;
kosten; utiliteit; normtabellen beschikbaar
 Meetkwaliteiten: validiteit en betrouwbaarheid
o Indruksvaliditeit (face validity)
o Begripsvaliditeit (constructvaliditeit)
o Criteriumvaliditeit
o Interne betrouwbaarheid/consistentie/homogeniteit
 Paradox in meetkwaliteiten: niet mogelijk alle meetkwaliteiten tegelijk te optimaliseren > keuze
maken: afhankelijk van doel instrument (voorspellen, meten, etc)
 Taken respondent bij beantwoorden vraag: vraag begrijpen, informatie ophalen uit geheugen,
mening vormen, mening matchen aan antwoordcategorieën, antwoord niet achteraf aanpassen
 Negatieve schaal wordt anders gemaakt dan positieve schaal: negatieve getallen zijn minder
aantrekkelijk
 Vertekening antwoorden bij vraag begrijpen: contexteffecten
o Framing: bijv negatieve schaal
o Effect volgorde vragen
o Effect antwoordcategorieën: schaal > mensen nemen de schaal als ‘wat normaal is’ en
zullen vaak rond het middelpunt zitten > extreme waardes is dan abnormaal
o Mensen kiezen vaak voor positieve antwoorden
 Vertekeningen bij informatie ophalen uit geheugen, mening vormen, mening matchen aan
antwoordcategorieën, en antwoord niet achteraf aanpassen:
o Toegankelijkheid informatie: beïnvloed door interpretatie vraag en eerdere vragen
o Mening vormen: op basis van beschikbare informatie (availability bias) en effect sturende
vragen
o Motivatie
o Effect volgorde antwoordcategorieën
o Antwoordneigingen: bijv bevestigend/ontkennend/extreem/sociaal wenselijk > sterker bij
vragen waar respondent geen duidelijke mening over heeft vooraf & wanneer vragen angst
op roepen (inhoud/ doel test)
 Neiging positief presenteren: oplossingen
o Openheid geven over doel onderzoek
o Belang van eerslijk antwoorden benadrukken
o Veiligheid bieden: antwoorden anoniem en vertrouwelijk
o Response bias inschatten door schalen opnemen voor sociale wenselijkheid en vragenlijst
vanuit twee rollen laten invullen (sociaal wenselijk versus eerlijk)
 Begripsvaliditeit: ongeveer hetzelfde als constructvaliditeit > kijken of jouw test in lijn in met
eerdere bevindingen
o Interne structuur van je test is in lijn met dimensionaliteit van je begrip (bijv componenten
begrip apart meten)
o PCA = principale componentenanalyse
o Output PCA: aantal componenten (aantal schalen vragenlijst) & welke vragen laden op welk
component
 Je test dekt het inhoudsdomein
o Testscores in lijn met theorie/eerder onderzoek
o Convergentie: samenhang van meting van dezelfde of aanverwant construct? (Bijv
positieve samenhang met gouden-stanaardvragenlijst?)
o Divergentie: geen samenhang met metingen van niet-verwant construct?
o Bepalen met multitrait/multimethodmatrix
 Samenhang tussen jouw test en andere metingen is in lijn met nomologisch netwerk:
hypothetische relaties tussen begrippen (op basis van theorie & empirie) > validatie aan de hand
van gouden standaard (vragenlijst die een begrip goed kan meten (is bewezen))


1

, Hoorcollege 26 – Meettheorie en Statistiek > (Lord 1953)

Vragen die knagen:
 Je leest vaak dat bijv een t toets een bepaald meetniveau aanneemt
 Vaak wordt gezegd dat een interniveau vereist is
 Maar wat betekend dat eigenlijk? Waarom zou je geen t toets kunnen doen op ordinale of
nominale data?
 Deze vraag verwijst naar de relatie tussen meten en statistiek > zeer moeilijk huwelijk

 Francis Galton: eerste die mensen ging meten, ook correlatie uitgevonden
Charles Spearman: de ‘positive manifold’ > ging correlatie toepassen op allemaal intelligentie testjes >
waren allemaal positief (als je goed bent op de ene test, zal je ook goed zijn op de andere test.
 Dit komt door een hogere ‘general intelligence’ > toen intelligentie test gemaakt
 Resultaat: psychologen beginnen allerlei testscores aan te duiden als ‘metingen’
 Bijv hoeveel IQ vragen een persoon correct beantwoordt en ziet dat getal als meting van
intelligentie
 Sommigen nemen het standpunt in de psychologie in exactheid niet hoeft onder te doen voor de
natuurwetenschap
 Vooral de zogenaamde ‘psychofysici’ die natuurkundige grootheden als amplitude van
geluidsgolven koppelen aan subjectieve gewaarwordingen spreken veel en graag van meten
o Dus er werd gezegd: geen verschil tussen meten psychologie en natuurkunde

 Campbell: de natuurkundigen gaan zich ermee bemoeien > beschrijft als eerst filosofisch wat
meten is
 Balans schaal: kwalitatieve relaties vaststellen (wat is zwaarder) > niet kwantitatief
 Kwantitatief maken: twee bolletjes klei met een weegschaal laten zien dat ze gelijk zijn > bijzonder
want je gebruikt geen meetschaal
 Meten is het toekennen van getallen aan objecten op zo’n manier dat:
o Ieder object één getal krijgt dat dat object representeert
o De optelsom van getallen het resultaat van een empirische combinatie van objecten
representeert (bijv 2 en 3 kilo aan één kant en 5 aan de andere kant)
 Concateneren: twee dingen bij elkaar optellen/samenvoegen (kan je niet doen in de psychologie
 Kwantitatief: gedraagt zich zo dat je hem kan voorspellen in een getallen systeem
o In de psychologie heel erg moeilijk
o Standaardsequentie: volgorde van gewichten met elke keer iets meer > de getallen zijn
zodanig toegekend dat de relaties tussen de toegekende getallen als het ware de relaties
tussen objecten ‘weerspiegelen’
o Numerieke en empirische relaties zijn hetzelfde (empirisch is bolletjes klei vergelijken,
numeriek is 2+3=5)
 Mag je de toegekende getallen zomaar transformeren? Ja maar geen kwadraat > het mag niet
wanneer numerieke en empirische relaties niet meer hetzelfde zijn
 Campbell claimde dat men niet kon meten zonder een concatenatie-operatie
 Men kon dus ook in de psychologie niet meten (we kunnen immers niet twee intelligenties of
subjectieve gewaarwordingen concateneren!) > hiervoor helemaal een commissie opgesteld die
erover ging debatteren
 Stevens: schaaltypes > hij merkt op dat:
o Meten inderdaad het toekennen van getallen aan objecten volgens de regels is,
o waarbij belangrijke relaties tussen die objecten ‘gespiegeld worden’ in de getallen,
o maar dat het hierbij niet altijd noodzakelijkerwijs om dezelfde relaties gaat,
o en dat daardoor in de psychologie wel gemeten wordt, maar op een ander schaalniveau
 Schaalniveaus:
o Nominaal: de enige relatie tussen objecten die in de getallen gerepresenteerd wordt is ‘A
is hetzelfde als B’ (bijv haarkleur)
o Ordinaal: de enige relatie tussen objecten die gerepresenteerd wordt is ‘Ais
beter/groter/etc dan B’ (bijv klassement tour de france)


2