Samenvatting Nieren en Urinewegen practicum 1

SamenvatninPRnNierenn nUrineweienn nnnnIrisnSchoonderwaldt



Practicum 1A: Normale en afwijkende micro- en
macroscopische bouw NU
Zelfstudie
Hoofdstukn1:nAnatomienvanndennier
Hoewelndennierennvannverschillendendiersoortennopnmicroscopisch
niveaunnietnerinverschillendnzijn,nvertonennzenopnmacroscopischnniveau
veelnverschillen.nHetnpaardnheefneennunipapillairennietnmetneen
reielmatiencristanrenalis.niijnkleinenherkauwersnennvleesetersnisnde
nietnnetnalsnbijnhetnpaardnunipapillair,nmaarndencristanrenalisnheefneen
onreielmatinverloop.nInndenafeeldininhierbijnwordtndenonreielmatie
cristanrenalisnmetnzijnnpseudopapillennietoond.nn

iijnhetnvarkennwordtneennmultpapillairenniernaanietrofen,nwaarbijnhet
merinwelnielobdnis,nmaarndencortexnniet.niijnhetnvarkennwordtndenurine
viandenductusnpapillaresnafievoerdnnaarndencalycesnennvandaarnvianhet
nierbekkennnaarndenureter.nHiernaastnzienjeneenncastninvannhet
afvoersysteemnbijnhetnvarken.n

iijnhetnrundnwordtneennmultpapillairenniernaanietrofen,nwaarbijnzowel
hetnmerinalsndencortexnielobdnzijn.niijnhetnrundnontbreektneen
nierbekken.nDenureterniaatndirectnoverninneennbuizensysteem
onderverdeeldninndencalycesnmajoresnenndencalycesnminores.nDitnkan
wordennwaarienomennmetnbehulpnvanneenncastninvannhet
afvoersysteemnvanndennier.nTevensnzijnndenductusnpapillaresnen
calcycesnhierntenzien.

Inndenafeeldininhiernaastnisneenn
overlanisendoorsnedenvannbuik-nen
bekkeniebiednvanneennhondnten
zien.n
1. Nier
2. Urethra
3. Rectum
4. Vaiina
5. ilaas
6. Ureter
7. Ovarium
8. Aortandorsalis




Dennierennliiienninnhetnaliemeennnietnsymmetrischntennopzichtenvannelkaar.nDenlinkernniernliitncaudaal
tennopzichtenvanndenrechternnier.nDenlinkernniernisndannooknmakkelijkerntenbereikennbijvoorbeeldnviande
lineanalba.niijnpaard,nhond,ndolfjnnennkatnliiienndennierennvoliennhetnnormalenpatroon.niijnhetnvarkenn
liiienndennierennopnéénnhooitensymmetrisch.niijnhetnrundnliitndenlinkernniernnaarnrechtsnenncaudaaln
ieschovenndoorndenirotenuitbreidininvanndenpens.



1

,SamenvatninPRnNierenn nUrineweienn nnnnIrisnSchoonderwaldt



Inndenniernkunnennopnmacroscopischnniveaunverschillendenzones/iebiedennwordennonderscheiden.
Denverschillendenzonesnbestaannuitn
verschillendenonderdelennvanndennefronen,n
denfunctoneleneenhedennvanndennieren.nDen
processenn(resorptenennuitscheidininvann
stofen)ndienzichninndenverschillendenzonesn
afspelennzijnndannooknanders.n
Hiernaastnzienjeneennschematschen
afeeldininvanneennniernmetnden
verschillendenonderdelen.

1. Niercortex
2. Niermeri
3. Nierpapil


Denfunctenvanndenniernisnondernanderenhetn
verwijderennvannafvalstofennuitnhetnlichaam.n
Afvalstofennwordennuitnhetnbloedniefltreerdnenn
komennterechtninndennierbuisjes.nVanndaaruitn
verlatennzenhetnlichaamninndenvormnvannurine.nDen
doorbloedininvanndenniernisndusnvannessenteeln
belaninvoornditnproces.

1. Arterianinterlobularis
2. Arterianinterlobaris
3. Vasanrecta
4. Glomerulus
5. Subcapsulair/pericapsulairn
haarvatennetwerk
6. Arterianarcuatusn

Denarterianinterlobarisnisneennafakkininvannden
arterianrenalisn(afakkininvanndenaorta).nDenarterian
interlobarisnmondtnuitninndenarterianarcuatus.nDezen
ieefnvelenarteriaeninterlobularisnafninndenrichtninvanndenschors.nVianaferentenarteriolennwordenn
ilomerulinievormd.nUitneennilomerulusnvannnefronenndiendichtnbijndenmedullanzijnnieleiennontstaann
denvasanrecta,ndienuitmondenninneennvenanarcuatus.nUitndenoveriienilomerulinontstaanneferenten
arteriolenndieneennhaarvatennetnvormennrondndentubulincontort.nVanuitndezenhaarvatennetennlopenn
venennnaarnvenaeninterlobularisnofnnaarnhetnpericapsulairenhaarvatennet.nDenvenaeninterlobaresn
mondennuitninndenvenanrenalisndienoveriaatninndenvenancavancaudalis.

Hoofdstukn2:nHistoloiienvanndennier
Inndenniernkunnennopnmacroscopischnniveau
verschillendenzones/iebiedennworden
onderscheiden.nDitnisnalninneennvoriienvraainaannde
ordenieweest.nDenverschillendenzonesnbevaten
verschillendenonderdelennvanndennefronen.nDe
verschillendenzonesnkunnennookninnhistoloiische
preparatennherkendnworden.nDitnisneennopname


2

,SamenvatninPRnNierenn nUrineweienn nnnnIrisnSchoonderwaldt


vanndennierschors.nJenzietndenarterianinterlobularisn(1),nhetnLichaampjenvannMalphiihin(2)nenneenn
verzamelbuisn(3).




Links:ndenstructuurnaanieievennbijndenpijlnisndenmaculandensa.nDenmaculandensanisneennonderdeelnvann
hetnjuxtailomerulairenapparaat.nDitnapparaatnbestaatnuitneenndrietalniespecialiseerdencellenn
(waaronderndenmaculandensa)nennspeeltneennbelanirijkenrolnbijndenhomeostasenvannhetn
ionenevenwichtninnhetnlichaam.nDenmaculandensanisneennonderdeelnvanndendistalentubulus.
Rechts: dezenafeeldininisneennuitverirotninvannhetnvoriienplaatje.nHiernzijnneennaantalndetailsnvannhet
lichaampjenvannMalpiihintenherkennen.nInnhetnlichaampjenvannMalpiihinvindtnfltratenvannhetnbloedn
plaats.nInndenbuurtnvannhetnlichaampjenvannMalpiihinisninndezenafeeldinindenmaculandensanduidelijkn
zichtbaar.nErnzijnnverschillendenstructurennzichtbaar:
1. Maculandensa
2. Hetnpariëtalenbladnvannhetnkapselnvanniowman
3. Denpodocytennvannhetnvisceralenbladnvannhetnkapselnvanniowman

Hetnkapselnvanniouwmannvormtnhetnblindenuiteindenvan
dennierbuisjes.nHetnbestaatnuitntweenlaiennvannepitheel.n
Eennvisceraalnblad,ndatndenglomerulusnoverdektnenneenn
pariëtaal blad,ndatninndenwandnvanndenproximalen
tubulusnoveriaat. Denepitheelcellennvannhetnvisceralen
bladnhetennpodocyten.nDenruimtentussennbeiden
bladerennisnkapselruimte.nDaarinnkomtnhetnilomerulairn
fltraatnterecht.nDencellenndieninndenafeeldininzijnn
aanieievennmetneennpijlnhetenndenextraglomerulairen
mesangiumcellen. Dezencellennbehorenntotnhetnjuxtaglomerulaire apparaat,ndatneennbelanirijkenroln
speeltninndenhomeostasenvannhetnionenevenwichtnvannhetnorianisme.nDentweenanderencomponentenn
vannhetnjuxtailomerulairenapparaatnzijnndenjuxtailomerulairencellennenndenmaculandensa.


DezenafeeldininlaatneennEMnopnamenvanneenndeelnvannhet
lichaampjenvannMalpiihinzien.nInnden“inset”nisneenndetailnvan
hetnfltermembraanntenzien.niijsninndenafeeldinindenruimte
vanniowmannaann(ooknwelnkapselruimtenienoemd).n


3

, SamenvatninPRnNierenn nUrineweienn nnnnIrisnSchoonderwaldt


Hetnfltratenprocesninndenniernvindtnplaatsnvanuitndenilomerulus.nDaarbijnspeeltnhetnfltermembraann
eennbelanirijkenrolnbijnhetnalndannnietndoorlatennvannbepaaldenmacromoleculen.nHetnfltraatnkomtn
terechtninndenruimtenvanniowman.nDitnfltraatnisnilomerulairnfltraat.nHetnilomerulairenfltraatndatninnde
ruimtenvanniouwmannterechtkomt,nwordtnvervoliensninnhetntubulusnsysteemnvannhetnnefronnverdern
verwerkt,nuiteindelijkntotnurine.n
Denvoliordenvannhetntubulusnsysteemnis:nproximalentubulusn–nLisnvannHenlen–ndistalentubulusn–n
verzamelbuisn–nductusnpapillaris.n

Hetnilomerulairenfltermembraannbestaatnuitneenndrietal
laien,ntenwetenndenlaminanraraninterna,ndenlaminandensa
enndenlaminanraranexterna.nDenbiochemische
samenstellininvanndezenlaiennzoritnvoornhetnselectef
doorlatennvannmacromoleculenn(denirootenenndenladini
vanndenmoleculennzijnnhierbijnvannbelani).nDezendrie
laiennwordennooknwelniezamenlijknaanieduidnalsnde
laminanbasalisn(2).nDezenafeeldininisneennEMnopname
vannhetnilomerulairenfltermembraannmetndeneromheen
liiiendenstructuren.
Denilomerulairencapillairenn(4)nzijnniefenestreerdn(het
endotheelnisnaanieievennmetn(1)).nDenfenestraenzijnnniet
overdektnmetneenndiafraiman(5).nDenfenestraenvormenndeneerstenpoortnwaarndentenflterenn
macromoleculennheenniaan.nTussenndenpedikelsnvanndenpodocytenn(3)nbevindtnzichnwelneenn
diafraima,ndoorboordndoornporiën.nDezenporiënnvormenndenlaatstenpoortnwaarniefltreerden
macromoleculenndoorheennmoetennvoordatnzendenruimtenvanniowmannbereiken.


Ditnpreparaatnlaatneennoverzichtnvanndenschorsnvannde
niernzien.nHetnpreparaatnisniekleurdnmetndenPAS
kleurini. Hetntypenbuisndienmennhiernhetnmeest
aantrefnzijnndenproximale tubuli,ntenherkennennaan
denaanweziienborstelzoomnopndenepitheelcellen.nDen
distale tubulinzijnnhiernenndaarnzichtbaar.nZijnzijnnioed
tenherkennennaannhetnfeitndatnzijneennduidelijknlumen
hebben. Denpijlninndenafeeldininwijstnnaarndenmacula
densa.nDenstructuurninndenilomerulusndienmetndeze
kleurininisnaaniekleurdnheetndenmesaniialenmatrix.
AllenbasalenmembranennwordennooknmetndenPAS-
kleurininaaniekleurd.

Ditnisneennschematschenweeriavenvannhetnilomerulairen
mesaniium.nDezenbevindtnzichntussenndenilomerulairen
capillairenn(3)nin,nennondersteuntndeze.nDenmesaniiumcellenn
(1)n(onderdeelnvannhetnilomerulairenmesaniium)nzijnninnstaatn
totnfaiocytosenennvoorkomenndaarmeendatnhetn
fltermembraanndichtslibt.nOoknzijnnzijninnstaatnomnten
contraherennennkunnenndaardoorndenbloedfowninnden
capillairennbeïnvloeden.nDenmesaniiumcellennproducerenn
mesaniialenmatrixn(2).

Dezenafeeldininlaatneen
overzichtnziennvannde
schorsnvanndennier.nHet

4