1 Wat voor beeld roept de gedachte aan een wetenschapper bij je op? Hoe komt dit beeld overeen met
het beeld dat beschreven wordt in deze module? Wat zijn de verschillen?
Een wetenschapper is iemand die een bepaalde tak van de wetenschap beoefent (doet afgebakend
onderzoek naar specifeke onderwerpen). Een wetenschapper houdt zich bezig met het opstellen van
hypothesen, het waarnemen van resultaten (het liefst worden deze waarnemingen gebaseerd op
experimenten), het ordenen en interpreteren van de resultaten en vervolgens deze rapporteren in een
wetenschappelijk artikel.
2 Hoe is het inductee redeneren dat we gebruiken in ons dagelijks leven anders dan het inductee
redeneren in een wetenschappelijke context? Hoe beïnvloeden deze verschillen het vertrouwen dat we
hebben in onze conclusies?
Wetenschappelijke inductie is dat men tot een algemene regel komt op grond van empirisch onderzoek
(specifeke waarnemingen). Dit empirisch onderzoek moet aan een aantal voorwaarden doen, waardoor
de bevindingen betrouwbaar en valide (zowel extern – het onderzoek is generaliseerbaar als intern – de
resultaten meten daadwerkelijk wat ze zouden moeten meten, er wordt antwoord gegeven op de
onderzoeksvraag) zijn. Hierdoor hebben we meer vertrouwen in de conclusies. In ons dagelijks leven
hebben we niet te maken met deze voorwaarden, waardoor we minder vertrouwen hebben in de
conclusies.
3 Waarom worden horoscopen niet als wetenschappelijk gezien?
Je moet in een horoscoop geloven. En je kan horoscopen niet testen of falsifiren. Om deze redenen
kunnen horoscopen niet als wetenschappelijk worden gezien.
4 Als wetenschap niets kan ‘bewijzen’, waarom wordt er dan in zoveel mediaberichten gesproken over
wetenschappelijk bewijs, denk je? Wat voor vragen zou je jezele moeten stellen als je dergelijke
mediaberichten leest?
In de media worden vaak wetenschappelijke onderzoeken als een causaal verband getoond (x leidt tot y)
terwijl er vaker sprake is van een correlatie (samenhang). We moeten dus ons goed afvragen wat het
onderzoek daadwerkelijk gezegd. Ze worden overigens gebruikt omdat wetenschappelijk onderzoek als
een claim van de waarheid wordt gezien. Het is aantrekkelijk om wetenschappelijk onderzoek te gebruiken
omdat men dit sneller gelooft. Een mediabericht kan op deze manier meer aandacht genereren.
5 In het kader van de toepassing van onderzoek op ons dagelijks leven, wat is volgens jou belangrijker:
individuele studies en hun conclusies oe wetenschappelijke theorieen? Waarom denk je dat?
Ik denk dat wetenschappelijke theoriein meer gegerenaliseerbaar zijn dan individuele studies en hun
conclusies en daarom dus belangrijker. Individuele studies zeggen iets over een bepaald onderzoek met
een bepaalde steekproef waardoor deze niet altijd toepasbaar kunnen zijn op ons dagelijks leven. Een
theorie daarentegen kan door de generaliseerbaarheid daarom beter van toepassing zijn voor ons
dagelijks leven.
6 Ondanks dat veel mensen over het algemeen wetenschappelijke bevindingen voor waar aannemen, is er
toch vaak weerstand tegen specifeke conclusies oe bevindingen. Hoe komt dat, denk je?
Ik denk dat het te maken kan hebben met het feit dat wetenschap onder vuur is komen te liggen door de
wetenschapsfraude, zoals Diederik Stapel, dat uitgebreid in het nieuws komt. Er wordt wel eens gezegd
dat wetenschap niet meer draait om het doen van ontdekkingen die ons stapje bij stapje dichter brengen
bij de waarheid maar om het publiceren van zo wonderbaarlijk mogelijke resultaten. Deze resultaten
moeten het liefst nog gepubliceerd worden in een gezaghebbend tijdschrift met een hoge impactactor.
Deze tijdschriften publiceren liever positieve resultaten, negatieve uitkomsten zijn niet interessant genoeg
omdat deze minder citaties. Om deze reden is er soms sprake van twijfelachtige onderzoekspraktijken. Dit
leidt ongelukkigerwijze tot het ontstaan van een vertekend beeld van de werkelijkheid waardoor er
weerstand is tegen specifeke conclusies of bevindingen.