Samenvatting Grondtrekken van het Nederlandse strafrecht - Inleiding Publiekrecht (IPUR)

Grondtrekken van het Nederlandse strafrecht

Inleiding
- Plaats van het recht
 Straffen van mensen die strafbare feiten hebben gepleegd
 Strafrecht is tussen de Staat en de burger
 Strafrechtelijke dagvaarding verstuurd door de officier van justitie
- Doelen van straffen
 Vergelding
 Preventie
 Speciale preventie
 De gestrafte pleegt het strafbare feit niet meer
 Generale preventie
 Anderen plegen het strafbare feit niet
- Materieel strafrecht
 Wat is een strafbaar feit
 Grenzen van de strafrechtelijke aansprakelijkheid
- Formele strafrecht (strafprocesrecht)
 Welke regels moeten worden gevolgd indien een regel uit het materieel strafrecht
overschreden is
- Sanctierecht
 Betrekking op de voorwaarden waaronder bepaalde straffen mogen worden
opgelegd en tenuitvoergelegd
- Commuun en bijzonder strafrecht
 Commune strafrecht = strafrecht dat in de wetboeken is opgenomen
 Bijzonder strafrecht = opgenomen in speciale wetten
 Strafwetten hoeven niet ‘wetten in materiële zin’ zijn
- Opbouw van Wetboek van Strafrecht
 Boek 1 algemene leerstukken van materieel strafrecht
 Boek 2 uitsluitend misdrijven
 Boek 3 uitsluitend overtredingen
- Opbouw van Wetboek van Strafvordering
 Boek 1 algemene bepalingen
 Boek 2 strafvordering in eerste aanleg
 Boek 3 rechtsmiddelen
 Boek 6 tenuitvoerlegging
- Internationaal strafrecht
 Regels supernationaalrechtelijk van aard
 Regels die een internationale organisatie oplegt waar de lidstaten zich aan
moeten houden

, Inleiding materieel strafrecht
- Plaats en structuur van strafbepalingen
 Strafbepaling
 Delictsomschrijving
 Welke gedraging is strafbaar
 Kwalificatie-aanduiding
 Hoe moet het strafbaar gedrag genoemd worden
 Strafbedreiging
 Welke soort straf wordt opgelegd voor het strafbare feit
 Soms ontbreekt een duidelijke omschrijving, kwalificatie-aanduiding of
strafbedreiging
- Opbouw van het strafbare feit
 Vierlagenmodel (cumulatieve voorwaarden)
 Menselijke gedraging (MG)
 Verricht door een mens
 Natuurlijke persoon of rechtspersoon
 Vastgesteld in de tenlastelegging
 Wettelijke delictsomschrijving (DO)
 Gedragingen zijn pas strafbaar als zij in de strafwet terug te vinden zijn
 Wederrechtelijkheid (W) (Gedrag)
 In strijd met het recht
 Het is onzinnig om mensen te straffen van wie niet kan worden
gezegd dat zij een norm uit het recht hebben geschonden
 De veronderstelde afwezigheid van een geldig excuus voor het
vervullen van de delictsomschrijving
 Schuld / verwijtbaarheid (V) (Dader)
 Een straf zonder schuld
 Verwijtbaarheid (schuld) ontstaat als iemand redelijkerwijs een andere
optie had dan het overtreden van de wet
 Rechtvaardigheidsgrond
 Noodweer (neemt strafbaarheid weg)
 Schulduitsluitingsgronden
 De reden en om aan te nemen dat het vervullen van de
delictsomschrijving niet verwijtbaar is
 Noodexces (neemt de schuld weg)
- Legaliteit en interpretatie
 Legaliteitsbeginsel
 Strafbepalingen moeten altijd in het geschreven recht terug te vinden zijn
 Het verbod van terugwerkende kracht
 Rechtszekerheid
 Omschrijvingen van wettelijke strafbepalingen moeten voldoende
helder zijn