Tabel testen Diagnostics in Clinical Neuropsychology
Reader 2a: Het testen van geheugen en screenen op dementie (zie aantekeningen werkgroep 2 & 4)
Test Wat meet de test? Extra toelichting
Deel 1: Geheugentesten
Cijferreeksen: Heeft drie Meet het verbaal sensorisch en Uitleg geheugen zie slide 7 & 8 in
condities: werkgeheugen. de reader.
1. Vooruit = een subtest uit de WAIS-IV.
2. Achteruit Vooruit: is een maat voor het Ruwe score wordt omgezet naar
3. Sorteren verbaal sensorisch geheugen & de st. score en loopt van 1 tot 19.
verbale aandachtsspanne. - 8 = gem.
Achteruit & sorteren: doen Prestatie uitgedrukt in:
beroep op verbaal werkgeheugen. - Score = het aantal correct
geproduceerde reeksen
- Spanne = de lengte van de
langste correcte gereproduceerde
reeks
Discrepanties = significant betere
scores op vooruit dan achteruit en
worden geïnterpreteerd als
indicatief voor beperkingen in het
werkgeheugen.
Zie ook embedded indicatoren!
Corsi Block-Tapping Task (CBTT): Meet het visueel-ruimtelijk Kan ingezet worden om te
testleider tikt een reeks van werkgeheugen. bepalen of er een verschil is met
blokjes aan die de patiënt moet prestaties voor het verbaal
reproduceren. Zowel vooruit als werkgeheugen door score/spanne
achteruit. op de cijferreeksen te vergelijken
Observaties die gedaan kunnen
worden:
- Perseveratie: blijven “plakken”
op 1 blokje
- Disinhibitie: al beginnen voordat
de testleider de reeks heeft
afgerond
15 woordentaak (15WT): 15 Meet het verbaal geheugen/leren. Totale score over 5 trials is maat
ongerelateerde woorden leren die voor inprenting
5x opnieuw verbaal aangeboden De 8WT is geschikter voor de Nadeel: er bestaan geen
worden door de testleider. ouderendoelgroep. gevalideerde parallelversies van
Drie condities: de 15WT. Bij herhaalonderzoek
1. Inprenting (leercurve) 2. Uitgestelde reproductie: meet dus letten op leereffecten.
2. Uitgestelde reproductie actief ophalen (spontaan)
3. Uitgestelde herkenning (bestaat 3. Uitgestelde herkenning: zegt Scoring zie slide 15. (Schmand)
uit 30 woorden inclusief de 15 stiekem iets over
originele woorden) consolidatie/actief opdiepen → Primacy effect: Eerste woorden als
actief herinneren kan verstoord eerst opgenoemd
Internationaal RAVLT genoemd zijn, maar als je het wel kan Recensy effect: Laatste woorden
herkennen is het toch als eerst opgenoemd
Zie ook embedded indicatoren! geconsolideerd. Abnormaal als:
Verbaal-auditieve 1. Recensy als eerste komt
geheugen/leertaak 2. Primacy en recensy de enige
woorden zijn die opgenoemd
worden = kenmerk van passief
, leren (het blijft alleen in het
sensorisch geheugen)
Normaal als:
1. Na primacy en recensy de
middelste woorden komen → bij
normale mensen schuift het
primcay & recensy effect naar
achteren naar mate er meer trails
gedaan worden, de middelste
woorden worden dan eerst
genoemd en daarna de primacy
en recency woorden.
Fonemische intrusie: ipv goot →
goud. = teken van passief leren.
Semantische intrusie: ipv koffer →
tas
- Komen intrusie vaak voor =
teken voor inefficiënt geheugen
Gewone intrusies: woord
opnoemen wat in een eerdere
taak geleerd is. Het woord is nu
pas geleerd i.p.v. toen.
- Time tag problemen: patiënt
weet niet goed wanneer ze iets
geleerd heeft
!Intrusies niet meenemen in
totaalscore! Ook herhalingen niet.
Normale leercurve → sprake van
inprenting
Vlakke leercurve/ minimaal
stijgend → patiënt profiteert
weinig van herhaalde aanbieding
Herkennen: veel fout-positieven
(dus overal ja op zeggen tijdens de
uitgestelde herkenning) = patiënt
wordt niet geholpen door cues →
teken dat het opdiepen ook
verstoord is.
- Herkenning ≤ 15/30 is gestoord
Veel herhalingen: wijst op
aandacht/werkgeheugen
problemen
Interpreteer inprenting (als deze
erg laag is) & recall t.o.v. de
scoring binnen de patiënt en niet
binnen de normgroep, ook al is
het percentiel laag t.o.v. de
normgroep
RBMT krantenberichten: twee Meet het verbaal geheugen/leren Heeft een hogere ecologische
condities. Sluit meer aan bij hoe het validiteit dan de 15 WT
1. Inprenting geheugen in het dagelijks leven
2. Uitgestelde herinnering
, functioneert door informatie Het berekenen van de scores
binnen een context aan te bieden. gebeurd op basis van TWEE
verhalen ( A en B of C en D).
Verbaal-auditieve leertaak
Scoring zie slide 21. (Schmand)
1. Inprenting = hoeveelheid
informatie die de patiënt direct na Leercurve is niet te meten
het voorgelezen verhaaltje weet Ook hier zijn primacy en recency
op te noemen (bij voorkeur met effecten zichtbaar.
hetzelfde woordgebruik)
2. Uitgestelde herinnering = Begint iemand in het midden met
hoeveelheid informatie die de het navertellen van het verhaaltje
patiënt na 20-30 min weet op te → geen baat bij context.
noemen.
2e verhaaltje > 1e verhaaltje →
zegt iets over de aanvang van
aandacht of het executief
vermogen (iemand moet eerst
inkomen/klaar zijn voor de taak)
Retro actieve intrusie: van het
eerste verhaaltje dingen
onthouden tijdens het tweede
verhaaltje
Confabulatie (bij Korsakov
patiënten): de gaten die je niet
meer weet zelf opvullen met
algemene concepten
Er wordt niet aangekondigd dat de
taak 5x herhaald wordt.
Visuele Associatie Test (VAT): de Meet het visueel leervermogen Op deze taak kunnen
patiënt dient zich 6 (korte vorm) hoogopgeleide patiënten niet
of 12 (lange vorm) ongebruikelijke Is een relatief korte en sensitieve compenseren door de
combinaties van twee test voor geheugenproblemen die ongebruikelijke combinaties.
afbeeldingen eigen te maken. passen bij de ziekte van Alzheimer
(neurodegeneratief, dus VAT lijk primair een taak voor het
dementie). → omdat prestatie op visueel leervermogen, maar blijkt
geheugen niet verbetert op ook een groot verbaal component
herkenningstrials bij bijv. te hebben! Het leren kan namelijk
Alzheimer (dementie). door het onthouden van de
woorden.
Korte versie: impliciet leren wordt
gemeten, doordat niet Prestatie op de VAT bij patiënten
aangekondigd wordt dat de met afasie/woordvindproblemen
combinaties onthouden moeten is geen optimaal valide taak voor
worden. het leervermogen!
Lange versie: expliciet leren wordt - Alleen haalbaar bij lichte
gemeten, doordat hier wel woordvindproblemen die vooral
aangekondigd wordt dat de laagfrequente woorden betreffen
combinaties onthouden moeten - Niet haalbaar bij ernstige
worden. woordvindproblemen → het
onvermogen om afbeeldingen te
noemen wordt dan gemeten i.p.v.
het geheugen
Reader 2a: Het testen van geheugen en screenen op dementie (zie aantekeningen werkgroep 2 & 4)
Test Wat meet de test? Extra toelichting
Deel 1: Geheugentesten
Cijferreeksen: Heeft drie Meet het verbaal sensorisch en Uitleg geheugen zie slide 7 & 8 in
condities: werkgeheugen. de reader.
1. Vooruit = een subtest uit de WAIS-IV.
2. Achteruit Vooruit: is een maat voor het Ruwe score wordt omgezet naar
3. Sorteren verbaal sensorisch geheugen & de st. score en loopt van 1 tot 19.
verbale aandachtsspanne. - 8 = gem.
Achteruit & sorteren: doen Prestatie uitgedrukt in:
beroep op verbaal werkgeheugen. - Score = het aantal correct
geproduceerde reeksen
- Spanne = de lengte van de
langste correcte gereproduceerde
reeks
Discrepanties = significant betere
scores op vooruit dan achteruit en
worden geïnterpreteerd als
indicatief voor beperkingen in het
werkgeheugen.
Zie ook embedded indicatoren!
Corsi Block-Tapping Task (CBTT): Meet het visueel-ruimtelijk Kan ingezet worden om te
testleider tikt een reeks van werkgeheugen. bepalen of er een verschil is met
blokjes aan die de patiënt moet prestaties voor het verbaal
reproduceren. Zowel vooruit als werkgeheugen door score/spanne
achteruit. op de cijferreeksen te vergelijken
Observaties die gedaan kunnen
worden:
- Perseveratie: blijven “plakken”
op 1 blokje
- Disinhibitie: al beginnen voordat
de testleider de reeks heeft
afgerond
15 woordentaak (15WT): 15 Meet het verbaal geheugen/leren. Totale score over 5 trials is maat
ongerelateerde woorden leren die voor inprenting
5x opnieuw verbaal aangeboden De 8WT is geschikter voor de Nadeel: er bestaan geen
worden door de testleider. ouderendoelgroep. gevalideerde parallelversies van
Drie condities: de 15WT. Bij herhaalonderzoek
1. Inprenting (leercurve) 2. Uitgestelde reproductie: meet dus letten op leereffecten.
2. Uitgestelde reproductie actief ophalen (spontaan)
3. Uitgestelde herkenning (bestaat 3. Uitgestelde herkenning: zegt Scoring zie slide 15. (Schmand)
uit 30 woorden inclusief de 15 stiekem iets over
originele woorden) consolidatie/actief opdiepen → Primacy effect: Eerste woorden als
actief herinneren kan verstoord eerst opgenoemd
Internationaal RAVLT genoemd zijn, maar als je het wel kan Recensy effect: Laatste woorden
herkennen is het toch als eerst opgenoemd
Zie ook embedded indicatoren! geconsolideerd. Abnormaal als:
Verbaal-auditieve 1. Recensy als eerste komt
geheugen/leertaak 2. Primacy en recensy de enige
woorden zijn die opgenoemd
worden = kenmerk van passief
, leren (het blijft alleen in het
sensorisch geheugen)
Normaal als:
1. Na primacy en recensy de
middelste woorden komen → bij
normale mensen schuift het
primcay & recensy effect naar
achteren naar mate er meer trails
gedaan worden, de middelste
woorden worden dan eerst
genoemd en daarna de primacy
en recency woorden.
Fonemische intrusie: ipv goot →
goud. = teken van passief leren.
Semantische intrusie: ipv koffer →
tas
- Komen intrusie vaak voor =
teken voor inefficiënt geheugen
Gewone intrusies: woord
opnoemen wat in een eerdere
taak geleerd is. Het woord is nu
pas geleerd i.p.v. toen.
- Time tag problemen: patiënt
weet niet goed wanneer ze iets
geleerd heeft
!Intrusies niet meenemen in
totaalscore! Ook herhalingen niet.
Normale leercurve → sprake van
inprenting
Vlakke leercurve/ minimaal
stijgend → patiënt profiteert
weinig van herhaalde aanbieding
Herkennen: veel fout-positieven
(dus overal ja op zeggen tijdens de
uitgestelde herkenning) = patiënt
wordt niet geholpen door cues →
teken dat het opdiepen ook
verstoord is.
- Herkenning ≤ 15/30 is gestoord
Veel herhalingen: wijst op
aandacht/werkgeheugen
problemen
Interpreteer inprenting (als deze
erg laag is) & recall t.o.v. de
scoring binnen de patiënt en niet
binnen de normgroep, ook al is
het percentiel laag t.o.v. de
normgroep
RBMT krantenberichten: twee Meet het verbaal geheugen/leren Heeft een hogere ecologische
condities. Sluit meer aan bij hoe het validiteit dan de 15 WT
1. Inprenting geheugen in het dagelijks leven
2. Uitgestelde herinnering
, functioneert door informatie Het berekenen van de scores
binnen een context aan te bieden. gebeurd op basis van TWEE
verhalen ( A en B of C en D).
Verbaal-auditieve leertaak
Scoring zie slide 21. (Schmand)
1. Inprenting = hoeveelheid
informatie die de patiënt direct na Leercurve is niet te meten
het voorgelezen verhaaltje weet Ook hier zijn primacy en recency
op te noemen (bij voorkeur met effecten zichtbaar.
hetzelfde woordgebruik)
2. Uitgestelde herinnering = Begint iemand in het midden met
hoeveelheid informatie die de het navertellen van het verhaaltje
patiënt na 20-30 min weet op te → geen baat bij context.
noemen.
2e verhaaltje > 1e verhaaltje →
zegt iets over de aanvang van
aandacht of het executief
vermogen (iemand moet eerst
inkomen/klaar zijn voor de taak)
Retro actieve intrusie: van het
eerste verhaaltje dingen
onthouden tijdens het tweede
verhaaltje
Confabulatie (bij Korsakov
patiënten): de gaten die je niet
meer weet zelf opvullen met
algemene concepten
Er wordt niet aangekondigd dat de
taak 5x herhaald wordt.
Visuele Associatie Test (VAT): de Meet het visueel leervermogen Op deze taak kunnen
patiënt dient zich 6 (korte vorm) hoogopgeleide patiënten niet
of 12 (lange vorm) ongebruikelijke Is een relatief korte en sensitieve compenseren door de
combinaties van twee test voor geheugenproblemen die ongebruikelijke combinaties.
afbeeldingen eigen te maken. passen bij de ziekte van Alzheimer
(neurodegeneratief, dus VAT lijk primair een taak voor het
dementie). → omdat prestatie op visueel leervermogen, maar blijkt
geheugen niet verbetert op ook een groot verbaal component
herkenningstrials bij bijv. te hebben! Het leren kan namelijk
Alzheimer (dementie). door het onthouden van de
woorden.
Korte versie: impliciet leren wordt
gemeten, doordat niet Prestatie op de VAT bij patiënten
aangekondigd wordt dat de met afasie/woordvindproblemen
combinaties onthouden moeten is geen optimaal valide taak voor
worden. het leervermogen!
Lange versie: expliciet leren wordt - Alleen haalbaar bij lichte
gemeten, doordat hier wel woordvindproblemen die vooral
aangekondigd wordt dat de laagfrequente woorden betreffen
combinaties onthouden moeten - Niet haalbaar bij ernstige
worden. woordvindproblemen → het
onvermogen om afbeeldingen te
noemen wordt dan gemeten i.p.v.
het geheugen
