Samenvatting KLOP VIC 1-6 + openingscollege aantekeningen Deeltentamen 1

Klinische ontwikkelingspsychologie – Hoorcollege aantekeningen

Hoorcollege 1 – openingscollege

Ontwikkelingspsychopathologie

 Pathologie verwijst naar abnormaal versus normaal. In werkelijkheid is dit lastig te
onderscheiden -> dimensioneel
 Dimensionele versus categorale benadering
o Voorkomen dat mensen/kinderen in hokjes worden geplaatst. Op elke manier
behandeling en ondersteuning willen bieden onafhankelijk van “diagnose”
 Probleem ontstaat als een variant van de ontwikkeling
o Veel individuele variatie
o Een ontwikkeling is zelden zonder problemen
o Het gaat om te veel/ te weinig/ niet leeftijdsadequaat etc. (extremen)
o Met negatieve gevolgen voor welzijn, functioneren en een risico voor verdere
ontwikkeling.

Ontwikkelingsbenadering
 We moeten de normale ontwikkeling begrijpen om het ontstaan van een probleem te
begrijpen, en vice versa.
 Er zijn ‘vele wegen naar Rome’ tijdens een ontwikkeling
 We zien zowel ‘equifinaliteit’ als ‘multifinaliteit’
o Equifinaliteit: meerdere oorzaken kunnen 1 gevolg hebben
o Multifinaliteit: 1 oorzaak kan meerdere gevolgen hebben
 Andere oorzaak = andere hulp nodig
 Altijd nodig om het hele systeem te begrijpen

Multifactorele en transactionele modellen
 Meestal meerdere factoren die ontwikkeling bepalen
o Met gewenste of minder gewenste uitkomsten
 Kind en omgevingsfactoren beïnvloeden elkaar
o Factoren kunnen elkaar versterken en risico verhogen
o Maar beschermende factoren kunnen risico verminderen
 Kind kenmerken: veerkracht
 omgevingsfactoren kunnen ook beschermen
o vroege interacties kunnen latere beïnvloeden -> cascade

Leeftijd/ontwikkeling is belangrijk
 Kinderen veranderen in vaardigheden
o deels continue, deels stapsgewijs (transities)
 Veel problemen ontstaan in transitie periodes
o Wat gaat er mis en waarom?
o Jongens en meisjes vertonen verschillen in de ontwikkeling, en dus ook in het
ontstaan van problematiek
 Jongens meer externaliserend en vroege problemen
 Meisjes meer internaliserend en vaker in adolescentie
 Kenmerken van problemen kunnen leeftijdsspecifiek zijn

, o Sommige kenmerken kunnen pas ontstaan op latere leeftijd, vanwege
cognitieve capaciteit
o Of kinderen uiten problematiek anders als ze jonger zijn.

Wat is diagnostiek?
 NIET het vaststellen van een ziekte of stoornis
o Het gaat over het hele proces van intake tot behandeling
o Ook over preventie van problemen door gezonde ontwikkeling te ondersteunen
 Het gaat vooral om het stellen van goede vragen, het goed onderbouwen van keuzes,
conclusies en afwegingen daarbij.
 Diagnostiek is besliskunde


Diagnostische cyclus




Intake gesprek
 Wat is er verschillend tussen intake kind/volwassenen?
o Ethiek (ouderlijke macht, toestemming)
 Kind meestal niet zelf aanmelder
o Meerdere informaten (ouders, leerkracht)
o Kinderen, zeker jong, minder goed in problemen uiten
o Niet altijd gemotiveerd
o Leeftijdsspecifieke uitingen en normeringen
o Andere betrokken instanties (voogd, kinderbescherming)

Aanmelding
 Rechtspositie
o Jonger dan 12, beiden ouders, ook als gescheiden
o 12-16 jaar, ouders maar ook adolescent
o 16+, adolescent, met diens toestemming ook ouders.

Informatieplicht beide ouders (tenzij niet in belang van het kind). Toestemming vragen voor
opvragen informatie elders.