Patient Centered Care Delivery 2018/2019
Hoorcollege 1: Patient Centered Care Delivery
Patient Centered Care Delivery (PCCD) leidt tot een betere gezondheid, gezondheidsgedrag en kwaliteit van
leven van patiënten/hun familie/zorgverleners.
Echter:
- 94% wil meedoen, alleen 48% van NL-patiënten vindt moeilijk en 20% extreem moeilijk om een actieve rol in
hun zorg te spelen. Oorzaak zorgverlener: geen optie tot deelname of sturing (hun mening). Artsen zijn
eigenwijs en arrogant (“cannot improve more”). VB: Diabeet: Hindoestaan en lage SES is nog niet optimaal
zit nog ruimte voor verbetering
- 47% van Europese bevolking heeft moeite met informatie van zorg te begrijpen (in NL 33%). Zorgverleners
hiervan niet op de hoogte. Risicofactoren: mannen, lage SES, maar zelfs hoge SES hebben moeilijkheden
Patiëntgerichte zorg is moeilijk, we weten dat het werkt maar weten niet hoe het eruit ziet
Evidence-based Medicine (RCT):
Slechts 11% van de bevolking is effectief gebleken
24% is waarschijnlijk effectief
7% heeft zowel positieve als negatieve effecten
8% is waarschijnlijk niet effectief
50% is onbekend
Niet heterogeen genoeg: co-morbiditeit, ouderen en SES niet inbegrepen in RCT’s
Beweging van authority based care evidence-based medicine leidt nu tot context-based medicine
Patiëntgerichte zorg
Gezondheidszorg die partnerschap tussen praktijkbeoefenaars, patiënten en hun families tot stand brengt (indien
van toepassing) om ervoor te zorgen dat beslissingen de wensen, behoeften en voorkeuren van patiënten
respecteren en dat patiënten het onderwijs en de ondersteuning hebben die ze nodig hebben om beslissingen te
nemen en deel te nemen aan hun eigen zorg.
Het resulteert zich in:
- Meer tevredenheid over zorg
- Grotere kwaliteit van leven en welzijn van patiënten
- Grotere tevredenheid van het werk onder zorgverleners
- Verhoogde kwaliteit en veiligheid van zorg
depends: rekening houden met veel aspecten: cultuur, SES, educatie, leeftijd, ziekte
Organiseren van patientgerichte zorg – 8 domeinen van Picker Commonwealth Program
1. Patiënt voorkeuren: weten wat patiënten willen en nodig hebben. Betrekken bij beslissingen en met
waardigheid en respect behandelen. VB: veel verpleegkundige willen diagnose stellen, dit past niet goed
2. Emotionele ondersteuning: aandacht voor angst en verdriet (fysieke status, behandeling, prognose,
impact ziekte op henzelf en familie, financiëel). Heeft sterk effect op kwaliteit van leven
3. Fysieke comfort: heeft impact op ervaring patiënt. VB: pijnmanagement, comfortabele stoelen/bedden
4. Toegang tot zorg: toegankelijk wanneer nodig; gebouwen, taal. VB: locatie goed bereikbaar zijn
5. Betrokkenheid familie en vrienden: belangrijk voor patiënten ervaring. VB: familie/mantelzorgers
betrekken in beslissingen, ondersteunen als mantelzorgers
6. Informatie en educatie: informatie passend aan niveau patiënt, Informeren nieuwe gegevens/toegang tot
medische portfolio. VB: informatie die is ontworpen voor verschillende patiëntengroepen.
7. Continuïteit en transitie: coördineren en plannen voor vervolgbehandeling en service. Patiënt kwetsbaar
en machteloos, juiste coördinatie vermindert dit. VB: thuiszorg regelen bij ontslag
8. Coördinatie van zorg: binnen verschillende organisaties. VB: casemanager/multidisciplinaire meetings
Barrieres:
Tijd
Financieel
Patiënt karakterstieken/heterogeniteit
Werkgroep 1
1
,Rathert & Colleagues (2013)
Duidelijke definitie van PCC is er niet, systematic review gedaan, verschillende relaties gevonden tussen PCC en
klinische uitkomsten, sommige studies vonden een significatie relatie tussen specifieke elementen van PCC en
uitkomsten, maar andere weer niet, sterker bewijs voor positieve invloed van PCC op tevredenheid en
zelfmanagement.
Conceptueel model (Donabedian model)
Structuur – proces – uitkomst:
- Goede structuur verhoogt kans op goed proces
goed proces verhoogt kans op goede uitkomst
- Proces: 2 elementen onderdeel van proces
Technische proces: diagnose en strategie
Interpersoonlijk proces: uitwisseling informatie
- Moderators (condities waaronder onafhankelijke
variabelen uitkomsten kunnen beïnvloeden): patiënt
conditie, verwachtingen
- Mediators (zit tussen proces en uitkomst): activatie van
patiënt, naleving
- Outcomes: tevredenheid van patiënten, klinische
uitkomsten, organisatie uitkomsten
De 8 dimensies leiden uiteindelijk tot 3 verschillende uitkomsten.
Wel te maken met moderators (ook al krijg je voldoende informatie en heb je nog 3 weken te leven, uitkomsten
verbeteren niet) en mediators (alle info thuis lezen en actief bezig hiermee zijn, kan uitkomst verbeteren).
Jayadevappa & Chhatre (2011)
Dit model is ontwikkeld om implementatie van patientgerichte zorg
mogelijk te maken.
Meerdere domeinen beïnvloeden de keuze voor behandeling, proces van
zorg en uitkomsten:
- Patiëntkenmerken: leeftijd, etniciteit, verzekering, opleiding,
inkomen, status.
- Kenmerken van zorgverlener: beïnvloed door het ziekenhuis en
de verpleegkundigen.
- Klinische karakterstieken
Bij PCC is informed consent belangrijk: beslissing gezamenlijk genomen
door arts en patient, waarbij patient weet de risico’s van ziekte/conditie,
preventieve acties inhouden inclusief risico voor voordelen en
alternatieven, deze worden tegen elkaar afgewogen en vervolgens beslissing gemaakt.
PCC kan bijdragen aan een verbetering van de kwaliteit van zorg, dit vraagt wel om veranderingen in ons
gezondheidszorgstelsel (door minimaliseren van de verspilling van zorgconsumptie)
Dit model gaat over implementatie van zorg. De patient karakterstieken, context van organisatie en
zorgverlenging worden meegenomen.
Wanneer gebruik je de modellen:
- Rathert: op organisatieniveau, wordt gebruikt om te bepalen hoe proces van invloed is op uitkomst en
verklaren hoe het werkt. bedoeld om overzicht te geven van wat er in de literatuur bekend is over
PCC, relatie tussen proces en uitkomsten
- Jayadevappa: om patientgerichte zorg te implementeren individuele relatie patiënt – zorgverlener,
gebruiken bij evaluatie en aanpassen van beleid
Dus 2 verschillende modellen die voor andere toepassingen ingezet worden.
Voeg de modellen samen:
Ja, processen van Rather kunnen worden toegevoegd aan model van Jayadevappa.
- 3 uitkomsten: staan in beide modellen, is gelijk
- Karaktiristieken van patiënt: is moderator/mediator (= verwachting en conditie patient)
- Kosten: is ook een uitkomst (organization outcome)
- Karaktiristieken van zorgverlener: obv 8 dimensies kan karakterstieken van organisatie beschrijven
Leg 8 dimensies van PCC uit:
1. Respect voor voorkeuren patiënt:
2
, - Betrekken patiënten bij hun traject en het opstellen van individuele behandelplannen zijn nodig om de
voorkeuren van patiënten te begrijpen en te respecteren
- VB: rekening houden met culturele overtuigingen; patiënte die niet door een man geholpen wil worden
2. Informatie/educatie/communicatie:
- Affectie in communicatie heeft sterke relatie tot tevredenheid patiënten, hebben van informatie geeft
patiënten gevoel van macht/meer te zeggen hebben
- Medische informatie van arts en persoonlijke informatie van patiënt
- VB: tools voor communicatie, informatie aanpassen aan verschillende patientengroepen
3. Coördinatie van zorg:
- De manier waarop je je zorg coördineert, overdract van patient binnen organisatie
- VB: patiënt hoeft maar één keer zijn verhaal te doen, patiënt weet bij wie hij terecht kan met vragen
4. Emotionele support:
- Waarschijnlijk dat dit belangrijk is, niet onderzocht
- Aandacht voor emotionele behoeften (angst en verdriet
5. Fysiek comfort:
- VB: pijnmanagement (luisteren of patiënt aangeeft pijn te hebben), comfortabele stoelen op plaatsen
waar mensen komen met veel pijn
6. Betrokkenheid van familie:
- VB: mantelzorgers betrekken bij de behandeling wanneer de patiënt dit wil, familie betrekken bij
besluiten, ouders kunnen op de kamer van kinderen blijven slapen
7. Continuïteit en transitie:
- Verbeteren van ontslagplanning en -proces, vooral tussen organisaties
- VB:: iemand gaat van jeugdzorg naar volwassenezorg, hierbij moet allle informatie van de patiënt
overgedragen worden
8. Toegang tot zorg:
- Wachtlijsen, fysieke toegang, toegankelijkheid
- VB: patiënten kunnen gemakkelijk bij een huisarts komen
Schwenk (2014)
One size does not fit all
Friedberg et al. (2014)
Het effect van de transformatie van eerstelijnszorg naar PCMH op de kwaliteit van zorg, efficiëntie en
patiënttevredenheid. Geen overtuigende, meetbare verbeteringen.
Leg Interventie Patient Centered Medical Home (PCMH) uit:
- PCMH is basis voor eerstelijnszorg dat zorgt voor hoge performance en kosteneffectivitet van het
gezondheidszorgsysteem. Een set van functies en kenmerken dat resulteert in een verbeterde toegang
tot eerstelijnszorg, verbeterde levering van preventie, hoge kwaliteit van management voor chronische
ziekten en verminderde bezetting op de eerste hulp en in het ziekenhuis.
- Is een soort framework, werken aan de lijst, als je aan alle functies/kenmerken voldoet krijg je certificaat
van PPC
5 functies en kenmerken (zijn soort dimensies):
- Uitgebreide zorg: PCMH is verantwoordelijk voor de fysieke en mentale gezondheid van patiënten,
inclusief preventie en welzijn, acute zorg en chronische zorg. Hier is tteam van zorgverleners voor nodig,
in verschillende samenstellingen om te voldoen aan hetgeen patiëten behoefte aan hebben.
- Patiënt centraal: de zorg is gebaseerd op relatie en een holistische benadering. Hiervoor is begrip en
respect nodig voor de behoeften van patiënten, cultuur, waarden en voorkeuren. Patiënten moeten actief
gestimuleerd worden om te leren hun zorg te managen en organiseren. Patiënten en hun families zijn
hoofdleden van het zorgteam.
- Gecoördineerde zorg: PCMH coördineert de zorg in het gezondheidsstelsel. Dit is vooral belangrijk bij
transities (ontslag). Hierbij is duidelijke en open communicatie van belang.
- Toegankelijke diensten: PCMH levert diensten met minder lange wachttijden voor ugente gevallen.
- Kwaliteit en veiligheid: gebruik van EBM en tools voor klinische keuzes om het maken van gezamenlijke
keuzes te bevorderen. Het delen van data rondom kwaliteit en veiligheid en verbetering van activiteiten
is belangrijk voor commitment op het niveau van het systeem.
Het idee van JAMA: one size does not fit all:
3
Hoorcollege 1: Patient Centered Care Delivery
Patient Centered Care Delivery (PCCD) leidt tot een betere gezondheid, gezondheidsgedrag en kwaliteit van
leven van patiënten/hun familie/zorgverleners.
Echter:
- 94% wil meedoen, alleen 48% van NL-patiënten vindt moeilijk en 20% extreem moeilijk om een actieve rol in
hun zorg te spelen. Oorzaak zorgverlener: geen optie tot deelname of sturing (hun mening). Artsen zijn
eigenwijs en arrogant (“cannot improve more”). VB: Diabeet: Hindoestaan en lage SES is nog niet optimaal
zit nog ruimte voor verbetering
- 47% van Europese bevolking heeft moeite met informatie van zorg te begrijpen (in NL 33%). Zorgverleners
hiervan niet op de hoogte. Risicofactoren: mannen, lage SES, maar zelfs hoge SES hebben moeilijkheden
Patiëntgerichte zorg is moeilijk, we weten dat het werkt maar weten niet hoe het eruit ziet
Evidence-based Medicine (RCT):
Slechts 11% van de bevolking is effectief gebleken
24% is waarschijnlijk effectief
7% heeft zowel positieve als negatieve effecten
8% is waarschijnlijk niet effectief
50% is onbekend
Niet heterogeen genoeg: co-morbiditeit, ouderen en SES niet inbegrepen in RCT’s
Beweging van authority based care evidence-based medicine leidt nu tot context-based medicine
Patiëntgerichte zorg
Gezondheidszorg die partnerschap tussen praktijkbeoefenaars, patiënten en hun families tot stand brengt (indien
van toepassing) om ervoor te zorgen dat beslissingen de wensen, behoeften en voorkeuren van patiënten
respecteren en dat patiënten het onderwijs en de ondersteuning hebben die ze nodig hebben om beslissingen te
nemen en deel te nemen aan hun eigen zorg.
Het resulteert zich in:
- Meer tevredenheid over zorg
- Grotere kwaliteit van leven en welzijn van patiënten
- Grotere tevredenheid van het werk onder zorgverleners
- Verhoogde kwaliteit en veiligheid van zorg
depends: rekening houden met veel aspecten: cultuur, SES, educatie, leeftijd, ziekte
Organiseren van patientgerichte zorg – 8 domeinen van Picker Commonwealth Program
1. Patiënt voorkeuren: weten wat patiënten willen en nodig hebben. Betrekken bij beslissingen en met
waardigheid en respect behandelen. VB: veel verpleegkundige willen diagnose stellen, dit past niet goed
2. Emotionele ondersteuning: aandacht voor angst en verdriet (fysieke status, behandeling, prognose,
impact ziekte op henzelf en familie, financiëel). Heeft sterk effect op kwaliteit van leven
3. Fysieke comfort: heeft impact op ervaring patiënt. VB: pijnmanagement, comfortabele stoelen/bedden
4. Toegang tot zorg: toegankelijk wanneer nodig; gebouwen, taal. VB: locatie goed bereikbaar zijn
5. Betrokkenheid familie en vrienden: belangrijk voor patiënten ervaring. VB: familie/mantelzorgers
betrekken in beslissingen, ondersteunen als mantelzorgers
6. Informatie en educatie: informatie passend aan niveau patiënt, Informeren nieuwe gegevens/toegang tot
medische portfolio. VB: informatie die is ontworpen voor verschillende patiëntengroepen.
7. Continuïteit en transitie: coördineren en plannen voor vervolgbehandeling en service. Patiënt kwetsbaar
en machteloos, juiste coördinatie vermindert dit. VB: thuiszorg regelen bij ontslag
8. Coördinatie van zorg: binnen verschillende organisaties. VB: casemanager/multidisciplinaire meetings
Barrieres:
Tijd
Financieel
Patiënt karakterstieken/heterogeniteit
Werkgroep 1
1
,Rathert & Colleagues (2013)
Duidelijke definitie van PCC is er niet, systematic review gedaan, verschillende relaties gevonden tussen PCC en
klinische uitkomsten, sommige studies vonden een significatie relatie tussen specifieke elementen van PCC en
uitkomsten, maar andere weer niet, sterker bewijs voor positieve invloed van PCC op tevredenheid en
zelfmanagement.
Conceptueel model (Donabedian model)
Structuur – proces – uitkomst:
- Goede structuur verhoogt kans op goed proces
goed proces verhoogt kans op goede uitkomst
- Proces: 2 elementen onderdeel van proces
Technische proces: diagnose en strategie
Interpersoonlijk proces: uitwisseling informatie
- Moderators (condities waaronder onafhankelijke
variabelen uitkomsten kunnen beïnvloeden): patiënt
conditie, verwachtingen
- Mediators (zit tussen proces en uitkomst): activatie van
patiënt, naleving
- Outcomes: tevredenheid van patiënten, klinische
uitkomsten, organisatie uitkomsten
De 8 dimensies leiden uiteindelijk tot 3 verschillende uitkomsten.
Wel te maken met moderators (ook al krijg je voldoende informatie en heb je nog 3 weken te leven, uitkomsten
verbeteren niet) en mediators (alle info thuis lezen en actief bezig hiermee zijn, kan uitkomst verbeteren).
Jayadevappa & Chhatre (2011)
Dit model is ontwikkeld om implementatie van patientgerichte zorg
mogelijk te maken.
Meerdere domeinen beïnvloeden de keuze voor behandeling, proces van
zorg en uitkomsten:
- Patiëntkenmerken: leeftijd, etniciteit, verzekering, opleiding,
inkomen, status.
- Kenmerken van zorgverlener: beïnvloed door het ziekenhuis en
de verpleegkundigen.
- Klinische karakterstieken
Bij PCC is informed consent belangrijk: beslissing gezamenlijk genomen
door arts en patient, waarbij patient weet de risico’s van ziekte/conditie,
preventieve acties inhouden inclusief risico voor voordelen en
alternatieven, deze worden tegen elkaar afgewogen en vervolgens beslissing gemaakt.
PCC kan bijdragen aan een verbetering van de kwaliteit van zorg, dit vraagt wel om veranderingen in ons
gezondheidszorgstelsel (door minimaliseren van de verspilling van zorgconsumptie)
Dit model gaat over implementatie van zorg. De patient karakterstieken, context van organisatie en
zorgverlenging worden meegenomen.
Wanneer gebruik je de modellen:
- Rathert: op organisatieniveau, wordt gebruikt om te bepalen hoe proces van invloed is op uitkomst en
verklaren hoe het werkt. bedoeld om overzicht te geven van wat er in de literatuur bekend is over
PCC, relatie tussen proces en uitkomsten
- Jayadevappa: om patientgerichte zorg te implementeren individuele relatie patiënt – zorgverlener,
gebruiken bij evaluatie en aanpassen van beleid
Dus 2 verschillende modellen die voor andere toepassingen ingezet worden.
Voeg de modellen samen:
Ja, processen van Rather kunnen worden toegevoegd aan model van Jayadevappa.
- 3 uitkomsten: staan in beide modellen, is gelijk
- Karaktiristieken van patiënt: is moderator/mediator (= verwachting en conditie patient)
- Kosten: is ook een uitkomst (organization outcome)
- Karaktiristieken van zorgverlener: obv 8 dimensies kan karakterstieken van organisatie beschrijven
Leg 8 dimensies van PCC uit:
1. Respect voor voorkeuren patiënt:
2
, - Betrekken patiënten bij hun traject en het opstellen van individuele behandelplannen zijn nodig om de
voorkeuren van patiënten te begrijpen en te respecteren
- VB: rekening houden met culturele overtuigingen; patiënte die niet door een man geholpen wil worden
2. Informatie/educatie/communicatie:
- Affectie in communicatie heeft sterke relatie tot tevredenheid patiënten, hebben van informatie geeft
patiënten gevoel van macht/meer te zeggen hebben
- Medische informatie van arts en persoonlijke informatie van patiënt
- VB: tools voor communicatie, informatie aanpassen aan verschillende patientengroepen
3. Coördinatie van zorg:
- De manier waarop je je zorg coördineert, overdract van patient binnen organisatie
- VB: patiënt hoeft maar één keer zijn verhaal te doen, patiënt weet bij wie hij terecht kan met vragen
4. Emotionele support:
- Waarschijnlijk dat dit belangrijk is, niet onderzocht
- Aandacht voor emotionele behoeften (angst en verdriet
5. Fysiek comfort:
- VB: pijnmanagement (luisteren of patiënt aangeeft pijn te hebben), comfortabele stoelen op plaatsen
waar mensen komen met veel pijn
6. Betrokkenheid van familie:
- VB: mantelzorgers betrekken bij de behandeling wanneer de patiënt dit wil, familie betrekken bij
besluiten, ouders kunnen op de kamer van kinderen blijven slapen
7. Continuïteit en transitie:
- Verbeteren van ontslagplanning en -proces, vooral tussen organisaties
- VB:: iemand gaat van jeugdzorg naar volwassenezorg, hierbij moet allle informatie van de patiënt
overgedragen worden
8. Toegang tot zorg:
- Wachtlijsen, fysieke toegang, toegankelijkheid
- VB: patiënten kunnen gemakkelijk bij een huisarts komen
Schwenk (2014)
One size does not fit all
Friedberg et al. (2014)
Het effect van de transformatie van eerstelijnszorg naar PCMH op de kwaliteit van zorg, efficiëntie en
patiënttevredenheid. Geen overtuigende, meetbare verbeteringen.
Leg Interventie Patient Centered Medical Home (PCMH) uit:
- PCMH is basis voor eerstelijnszorg dat zorgt voor hoge performance en kosteneffectivitet van het
gezondheidszorgsysteem. Een set van functies en kenmerken dat resulteert in een verbeterde toegang
tot eerstelijnszorg, verbeterde levering van preventie, hoge kwaliteit van management voor chronische
ziekten en verminderde bezetting op de eerste hulp en in het ziekenhuis.
- Is een soort framework, werken aan de lijst, als je aan alle functies/kenmerken voldoet krijg je certificaat
van PPC
5 functies en kenmerken (zijn soort dimensies):
- Uitgebreide zorg: PCMH is verantwoordelijk voor de fysieke en mentale gezondheid van patiënten,
inclusief preventie en welzijn, acute zorg en chronische zorg. Hier is tteam van zorgverleners voor nodig,
in verschillende samenstellingen om te voldoen aan hetgeen patiëten behoefte aan hebben.
- Patiënt centraal: de zorg is gebaseerd op relatie en een holistische benadering. Hiervoor is begrip en
respect nodig voor de behoeften van patiënten, cultuur, waarden en voorkeuren. Patiënten moeten actief
gestimuleerd worden om te leren hun zorg te managen en organiseren. Patiënten en hun families zijn
hoofdleden van het zorgteam.
- Gecoördineerde zorg: PCMH coördineert de zorg in het gezondheidsstelsel. Dit is vooral belangrijk bij
transities (ontslag). Hierbij is duidelijke en open communicatie van belang.
- Toegankelijke diensten: PCMH levert diensten met minder lange wachttijden voor ugente gevallen.
- Kwaliteit en veiligheid: gebruik van EBM en tools voor klinische keuzes om het maken van gezamenlijke
keuzes te bevorderen. Het delen van data rondom kwaliteit en veiligheid en verbetering van activiteiten
is belangrijk voor commitment op het niveau van het systeem.
Het idee van JAMA: one size does not fit all:
3
