INLEIDING PATHOFYSIOLOGIE
Systeemtheoretsshe benadering
Bij een systeemtheoretsche benadering wordt gekeken op welk niveau het probleem zit.
- Omgeving – persoon – orgaansysteem – orgaan – weefsel – cel – organel – molecuul
- Sociaal – psychologisch – biologisch
Een probleem wordt altjd opgelost op een hoger niveau. Pathofysiologie betekent de leer van
afwijkende normale functes. Fysiologie (= leer van normale functess en patho (= ziekteleers.
MDBB-model (= meerdimensionaal belastng-belastbaarheid-model)
Binnen het MDBB-model wordt fysiotherapie beschouwd als prikkeltherapie, waarmee men het
adaptatevermogen wil optmaliseren. Meestal gaat het om het vegetateve klimaat dat beïnvloedt
moet worden. Met het MDBB-model kun je de functestoornissen (bv weefselschades interpreteren.
Een belangrijke oorzaak voor deze stoornissen is een disbalans tussen belastng en belastbaarheid.
De fysiotherapeut helpt hierbij om de balans te herstellen. Overbelastng en belemmeringen bij
herstel zijn belangrijke factoren die het herstelproces kunnen vertragen.
Belastbaarheid kan bepaald worden op diverse niveaus: cellen, weefsels, organen, orgaansystemen
en persoon (glycogeenvoorraad – trekvastheid bindweefsel – Hf max – VO2max – frustratetolerantes.
Individuele sporter
Bij een individuele sporter hebben we te maken met een unieke combinate van factoren die van
invloed zijn op de trainbaarheid. Leefijd, voeding, ziekten, blessures en de psychische gesteldheid
dragen allen hieraan bij. Het gaat om de gezondheidstoestand van vroeger en nu.
- Trainen Systematsch toedienen van prikkels om de belastbaarheid te vergroten.
- Trainbaarheid Mate waarin iemand zijn belastbaarheid afstemt op zijn belastng.
Adaptate
Adaptate is aanpassing van cellen. Dit gebeurt door aanpassing in gedragingen door verandering in
de omgeving en door aanpassing in eigenschappen door het gedrag dat wordt getoond. Indien geen
adaptate mogelijk is, dan is er compensate van het systeem (bv dreigend energietekort in spier:
energieaanvoer vergroten door aanpassing in de doorbloedings. Als de homeostase niet gehandhaafd
kan blijven, dan is er sprake van decompensate van het systeem.
- ‘’Vorm volgt functe’’ Spieren ontstaan door ze te trainen. Ook hersteltjd kan afnemen.
- ‘’Use it or loose it’’ Als je spieren niet gebruikt, raak je ze kwijt en gaat de vorm verloren.
Celtypen
- Mitotsch Kunnen zich altjd delen (bedekkend weefsels.
- Post-mitotsch Kunnen zich niet delen; gediferenteerd; als de celkern nog intact is
dan kan de cel zich herstellen (zenuw-/spierweefsels.
- Recurrent-mitotsch Kunnen zich alleen bij schade delen (bindweefsel/fbroblastens.
Reversibel post-mitotsch
Lokaal adaptee vermogen
- Restaurate (geen celdood) De cel of het weefsel herstelt zichzelf volledig.
- Degenerate (geen celdood)De cel wordt nooit meer de oude, er is blijvende schade.
- Regenerate (celdood) De cel wordt vervangen door hetzelfde type.
- Reparate (celdood) De cel wordt niet vervangen door hetzelfde type. Het weefsel wordt
vervangen door een ander type weefsel, meestal door bindweefsel.
1
, Lokale herstelbelemmeringen
- Disposite De weefseldelen liggen te ver uit elkaar.
- Obstructe van circulate Er is een verminderde bloedcirculate.
- Overbelastng Voortdurende actviteit van trofotroop vegetatef klimaat.
Algemene belemmeringen
Stress is een reacte van het organisme ontstaan uit een grote hoeveelheid eisen en mogelijkheden.
Er is een noodzaak tot adaptate, het is dus niet iets slechts. Er is een ergotrope afstemming. Het
lichaam merkt dat het allemaal teveel wordt en krijgt beschadigingen. Antdistress regulate (=
actvering van de hypofyse-bijnierschors-ass is de regulate die ervoor zorgt dat je de stress langer vol
kunt houden. Hierbij worden de gevolgen van decompensate tjdelijk onderdrukt. In het begin zijn
stress-reactes en antdistress regulate goed, maar uiteindelijk hebben ze een negatef efect.
Stress leidt tot een arousal, een toestand van verhoogd actvateniveau binnen het sympathisch CZS.
Dit kan de fysieke belastbaarheid belemmeren. Andere belemmeringen zijn bv angst en medicate.
NEUROFYSIOLOGISCHE ASPECTEN VAN GEWRICHTSSTABILITEIT
Subsystemen
Zie samenvatng extramuraal
Reflex-eassilitate en reflex-inhibite
Refex-fascilitate
Als er veel prikkels binnenkomen en het lijf dit niet meer goed kan remmen, dan wordt er volop
doorgeschakeld. Dit zie je vaak bij cliënten. Zij kunnen de pijn niet meer goed beheersen, omdat ze
het zenuwstelsel niet goed onder controle hebben. De IV-vezels zorgen dan voor tonusverhoging. Er
zijn al veel kleine cellen geprikkeld. Alleen de grote motorneuronen kunnen nog bijsturen. Er is dus
altjd verlies van coördinate.
Refex-inhibite
Bij een pijnscheut zorgen de IIIb-vezels juist voor een verminderde spiertonus. Hierdoor is er sprake
van verlies van stabiliteit en coördinate.
Stabilizers (waaronder reflex-easilitate en reflex-inhibite)
Local stabilizers Segmentaal
Local stabilizers zijn mono-artculair en liggen direct over het gewricht heen. Ze kunnen niet veel
kracht genereren, maar wel kleine aanpassingen van het gewricht veroorzaken. Ook controleren ze
de neutrale zone en houden ze het gewricht goed bij elkaar (gewrichtsstjjeids.
De spiertjes kunnen op verschillende manieren actef zijn. In neutrale posite van het gewricht zijn ze
alleen isometrisch actef. De lengte blijf gelijk. Als het gewricht een bepaalde kant op beweegt, kan
dit betekenen dat de spiertjes moeten verlengen (pliometrischs of verkorten (miometrischs. De
spieren spannen zich vaak antcipatorisch toe voorafgaande aan een belastng/beweging.
Global stabilizers Multsegmentaal
Deze spieren genereren een draaimoment en controleren bewegingen excentrisch. Ze moeten in
staat zijn om zich concentrisch te verkorten. Ook moeten ze zich isometrisch een stand weten vast te
houden. Ten slote moeten ze tegen de zwaartekracht in excentrisch lasten controleren en kunnen
afremmen. Ook moeten ze rotates binnen alle functonele bewegingen controleren.
2
Systeemtheoretsshe benadering
Bij een systeemtheoretsche benadering wordt gekeken op welk niveau het probleem zit.
- Omgeving – persoon – orgaansysteem – orgaan – weefsel – cel – organel – molecuul
- Sociaal – psychologisch – biologisch
Een probleem wordt altjd opgelost op een hoger niveau. Pathofysiologie betekent de leer van
afwijkende normale functes. Fysiologie (= leer van normale functess en patho (= ziekteleers.
MDBB-model (= meerdimensionaal belastng-belastbaarheid-model)
Binnen het MDBB-model wordt fysiotherapie beschouwd als prikkeltherapie, waarmee men het
adaptatevermogen wil optmaliseren. Meestal gaat het om het vegetateve klimaat dat beïnvloedt
moet worden. Met het MDBB-model kun je de functestoornissen (bv weefselschades interpreteren.
Een belangrijke oorzaak voor deze stoornissen is een disbalans tussen belastng en belastbaarheid.
De fysiotherapeut helpt hierbij om de balans te herstellen. Overbelastng en belemmeringen bij
herstel zijn belangrijke factoren die het herstelproces kunnen vertragen.
Belastbaarheid kan bepaald worden op diverse niveaus: cellen, weefsels, organen, orgaansystemen
en persoon (glycogeenvoorraad – trekvastheid bindweefsel – Hf max – VO2max – frustratetolerantes.
Individuele sporter
Bij een individuele sporter hebben we te maken met een unieke combinate van factoren die van
invloed zijn op de trainbaarheid. Leefijd, voeding, ziekten, blessures en de psychische gesteldheid
dragen allen hieraan bij. Het gaat om de gezondheidstoestand van vroeger en nu.
- Trainen Systematsch toedienen van prikkels om de belastbaarheid te vergroten.
- Trainbaarheid Mate waarin iemand zijn belastbaarheid afstemt op zijn belastng.
Adaptate
Adaptate is aanpassing van cellen. Dit gebeurt door aanpassing in gedragingen door verandering in
de omgeving en door aanpassing in eigenschappen door het gedrag dat wordt getoond. Indien geen
adaptate mogelijk is, dan is er compensate van het systeem (bv dreigend energietekort in spier:
energieaanvoer vergroten door aanpassing in de doorbloedings. Als de homeostase niet gehandhaafd
kan blijven, dan is er sprake van decompensate van het systeem.
- ‘’Vorm volgt functe’’ Spieren ontstaan door ze te trainen. Ook hersteltjd kan afnemen.
- ‘’Use it or loose it’’ Als je spieren niet gebruikt, raak je ze kwijt en gaat de vorm verloren.
Celtypen
- Mitotsch Kunnen zich altjd delen (bedekkend weefsels.
- Post-mitotsch Kunnen zich niet delen; gediferenteerd; als de celkern nog intact is
dan kan de cel zich herstellen (zenuw-/spierweefsels.
- Recurrent-mitotsch Kunnen zich alleen bij schade delen (bindweefsel/fbroblastens.
Reversibel post-mitotsch
Lokaal adaptee vermogen
- Restaurate (geen celdood) De cel of het weefsel herstelt zichzelf volledig.
- Degenerate (geen celdood)De cel wordt nooit meer de oude, er is blijvende schade.
- Regenerate (celdood) De cel wordt vervangen door hetzelfde type.
- Reparate (celdood) De cel wordt niet vervangen door hetzelfde type. Het weefsel wordt
vervangen door een ander type weefsel, meestal door bindweefsel.
1
, Lokale herstelbelemmeringen
- Disposite De weefseldelen liggen te ver uit elkaar.
- Obstructe van circulate Er is een verminderde bloedcirculate.
- Overbelastng Voortdurende actviteit van trofotroop vegetatef klimaat.
Algemene belemmeringen
Stress is een reacte van het organisme ontstaan uit een grote hoeveelheid eisen en mogelijkheden.
Er is een noodzaak tot adaptate, het is dus niet iets slechts. Er is een ergotrope afstemming. Het
lichaam merkt dat het allemaal teveel wordt en krijgt beschadigingen. Antdistress regulate (=
actvering van de hypofyse-bijnierschors-ass is de regulate die ervoor zorgt dat je de stress langer vol
kunt houden. Hierbij worden de gevolgen van decompensate tjdelijk onderdrukt. In het begin zijn
stress-reactes en antdistress regulate goed, maar uiteindelijk hebben ze een negatef efect.
Stress leidt tot een arousal, een toestand van verhoogd actvateniveau binnen het sympathisch CZS.
Dit kan de fysieke belastbaarheid belemmeren. Andere belemmeringen zijn bv angst en medicate.
NEUROFYSIOLOGISCHE ASPECTEN VAN GEWRICHTSSTABILITEIT
Subsystemen
Zie samenvatng extramuraal
Reflex-eassilitate en reflex-inhibite
Refex-fascilitate
Als er veel prikkels binnenkomen en het lijf dit niet meer goed kan remmen, dan wordt er volop
doorgeschakeld. Dit zie je vaak bij cliënten. Zij kunnen de pijn niet meer goed beheersen, omdat ze
het zenuwstelsel niet goed onder controle hebben. De IV-vezels zorgen dan voor tonusverhoging. Er
zijn al veel kleine cellen geprikkeld. Alleen de grote motorneuronen kunnen nog bijsturen. Er is dus
altjd verlies van coördinate.
Refex-inhibite
Bij een pijnscheut zorgen de IIIb-vezels juist voor een verminderde spiertonus. Hierdoor is er sprake
van verlies van stabiliteit en coördinate.
Stabilizers (waaronder reflex-easilitate en reflex-inhibite)
Local stabilizers Segmentaal
Local stabilizers zijn mono-artculair en liggen direct over het gewricht heen. Ze kunnen niet veel
kracht genereren, maar wel kleine aanpassingen van het gewricht veroorzaken. Ook controleren ze
de neutrale zone en houden ze het gewricht goed bij elkaar (gewrichtsstjjeids.
De spiertjes kunnen op verschillende manieren actef zijn. In neutrale posite van het gewricht zijn ze
alleen isometrisch actef. De lengte blijf gelijk. Als het gewricht een bepaalde kant op beweegt, kan
dit betekenen dat de spiertjes moeten verlengen (pliometrischs of verkorten (miometrischs. De
spieren spannen zich vaak antcipatorisch toe voorafgaande aan een belastng/beweging.
Global stabilizers Multsegmentaal
Deze spieren genereren een draaimoment en controleren bewegingen excentrisch. Ze moeten in
staat zijn om zich concentrisch te verkorten. Ook moeten ze zich isometrisch een stand weten vast te
houden. Ten slote moeten ze tegen de zwaartekracht in excentrisch lasten controleren en kunnen
afremmen. Ook moeten ze rotates binnen alle functonele bewegingen controleren.
2
