DOMEIN: AARDE
,Inhoud
Endogene processen.............................................................................................. 2
Lithosfeer ............................................................................................................... 3
Platentektoniek en aardbevingen .......................................................................... 4
Divergent, Convergent en Transforme plaatbewegingen ...................................... 5
Aardbevingen ........................................................................................................ 7
Vulkanisme ............................................................................................................ 8
Soorten vulkanen.................................................................................................... 9
Begrippenlijst endogene processen .................................................................... 11
Exogene processen: Verwering ........................................................................... 13
Exogene processen: Erosie .................................................................................. 14
Exogene processen: Sedimentatie ....................................................................... 18
Begrippenlijst exogene processen: Verwering, erosie & sedimentatie ............... 19
De vorming van gebergte .................................................................................... 20
De hydrologische kringloop ................................................................................ 21
Jonge en oude gebergte ...................................................................................... 22
De gesteentekringloop ........................................................................................ 23
Gesteentekringloop ............................................................................................. 25
Het grote windsysteem......................................................................................... 28
Oceanische circulatie ........................................................................................... 30
Klimaatsysteem van Koppen ................................................................................ 31
Landschapszones ................................................................................................. 33
Mens & Landschap ............................................................................................... 34
Landegradatie ...................................................................................................... 34
Begrippenlijst klimaat .......................................................................................... 36
1
,Endogene processen
Endogene krachten:
• Krachten van buiten de aardkorst
• Aardkorst/lithosfeer → VAST gesteente
• Buitenmantel
• Overgangszone/asthenosfeer
• Binnenmantel → VAST
• Buitenkern → VLOEIBAAR
• Binnenkern → VAST
De opbouw van de aarde
1) Binnenkern
• Vast, kernreacties
• Verwarmd buitenkern
2) Buitenkern
• Vloeibaar
• Verwarmd mantel
3) Mantel
• Convectiestroming in (4) vast gesteente
De Kern van de aarde bevat een natuurlijke
kernreactor die veel warmte produceert
2
, Lithosfeer
Lithosfeer/aardkorst: Bestaat uit 6 grote aardplaten en wat kleinere platen + het
bovenste gedeelte van de buitenmantel
Continentale korst
• 30 km dik
• Graniet
• Licht
Oceanische korst
• 6 km dik
• Basalt
• Zwaar
-------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Convectiestromen: Stromingen in
de buitenmantel. Deze stroming
scheuren de dunne aardkorst in
stukken (platen of schollen)
-------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Midoceanische ruggen en troggen
• Kunnen ontstaan door de convectiestromen in de asthenosfeer
Midocenanischeruggen:
‘onderwatergebergte’ op de
oceaanbodem
Troggen:
Zeer diepe delen in de
oceaanbodem die ontstaan als
de oceaanbodem wegduikt
3
,Inhoud
Endogene processen.............................................................................................. 2
Lithosfeer ............................................................................................................... 3
Platentektoniek en aardbevingen .......................................................................... 4
Divergent, Convergent en Transforme plaatbewegingen ...................................... 5
Aardbevingen ........................................................................................................ 7
Vulkanisme ............................................................................................................ 8
Soorten vulkanen.................................................................................................... 9
Begrippenlijst endogene processen .................................................................... 11
Exogene processen: Verwering ........................................................................... 13
Exogene processen: Erosie .................................................................................. 14
Exogene processen: Sedimentatie ....................................................................... 18
Begrippenlijst exogene processen: Verwering, erosie & sedimentatie ............... 19
De vorming van gebergte .................................................................................... 20
De hydrologische kringloop ................................................................................ 21
Jonge en oude gebergte ...................................................................................... 22
De gesteentekringloop ........................................................................................ 23
Gesteentekringloop ............................................................................................. 25
Het grote windsysteem......................................................................................... 28
Oceanische circulatie ........................................................................................... 30
Klimaatsysteem van Koppen ................................................................................ 31
Landschapszones ................................................................................................. 33
Mens & Landschap ............................................................................................... 34
Landegradatie ...................................................................................................... 34
Begrippenlijst klimaat .......................................................................................... 36
1
,Endogene processen
Endogene krachten:
• Krachten van buiten de aardkorst
• Aardkorst/lithosfeer → VAST gesteente
• Buitenmantel
• Overgangszone/asthenosfeer
• Binnenmantel → VAST
• Buitenkern → VLOEIBAAR
• Binnenkern → VAST
De opbouw van de aarde
1) Binnenkern
• Vast, kernreacties
• Verwarmd buitenkern
2) Buitenkern
• Vloeibaar
• Verwarmd mantel
3) Mantel
• Convectiestroming in (4) vast gesteente
De Kern van de aarde bevat een natuurlijke
kernreactor die veel warmte produceert
2
, Lithosfeer
Lithosfeer/aardkorst: Bestaat uit 6 grote aardplaten en wat kleinere platen + het
bovenste gedeelte van de buitenmantel
Continentale korst
• 30 km dik
• Graniet
• Licht
Oceanische korst
• 6 km dik
• Basalt
• Zwaar
-------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Convectiestromen: Stromingen in
de buitenmantel. Deze stroming
scheuren de dunne aardkorst in
stukken (platen of schollen)
-------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Midoceanische ruggen en troggen
• Kunnen ontstaan door de convectiestromen in de asthenosfeer
Midocenanischeruggen:
‘onderwatergebergte’ op de
oceaanbodem
Troggen:
Zeer diepe delen in de
oceaanbodem die ontstaan als
de oceaanbodem wegduikt
3
