College 1
Publiek management. marktwerking / neolibarisme
- Onderwijs is meer een markt geworden
o Studenten zijn meer consument geworden.
- Hierdoor wordt er vooral op de extrinsieke waarde gelet
o Doormiddel van belonen en strafen
Publiek management: Ronald Reagan key actor the problem is the goverment
- Overkoepelende gedachte : Bureaucrate aalt
- Publieke management kan en moet efcienter, efectever, zuiniger.
o Hood 7 doctrines
Macht voor managers
Prestatetargets
ocus op output
Kleinere organisateeeenheden
Compette
Bedrijfsmatg denken
Budgetdiscipline
Waar komen NPM-ideeën vandaan?
- Sociaaleconomisch
o Crisis van de verzorgingsstaat
- Politiek-Ideologisch:
o Opkomst van het neoliberalisme
- Organisatie- en Bestuurseetenscha:!
o Bureaucratekritek
Veelheid van achtergronden leidt tot veelheid van NPM principes.
Hoe verhoudt :ubliek management zich tot de :ublieke eaarden?
- Doelmatgheid is een systeemwaarde die steeds belangrijker wordt.
o Hierdoor worden inhoudelijke waarden steeds minder belangrijk.
Zijn er modellen/stijlen binnen NPM te onderkennen?
- Managerial State (performance management)
- Compette ( marktwerking)
- Partnerschappen (PPS)
, Drie logica’s die in pure vorm niet voorkomen maar in een mengvorm.
Welke o:brengsten en nevenefecten zien ee?
- Cultuuromslag: Burgers roepen om meer transparante en vragen om het laten zien van de
prestates van het belastnggeld steeds normale geworden
- Performance Paradox (discrepante papieren en werkelijke opbrengsten)
o Prestates worden opgepoetst omdat daarop wordt afgerekend.
o Is ook in de ethiek van het bedrijfsleven ingeslopen: Sjoemelsofware
- Drie perspecteven op nevenefecten
Belangerijkste “ions” technieken van NPM
Ìnsteek Uitvoering
Marketzaton Cultureel Splitsen en privatseren
Agentifcaton Organisatorisch Op Afstand plaatsen
Performatzaton Juridisch Zelfeheer en contractmanagement
Projectifcaton Economisch Publike – private samenwerking
EeGovernaton ICT gericht Digitaliseren
De ene ion is een voorwaarde en een versteking van de andere.
Onderliggend sentment van het NPM en prestate indicatoren is het creëren van een gevoel
van controle NPM kwam op in een periode van crisis de overheid had niet meer de controle.
o Meetbaarheid en vergelijkbaarheid geef een gevoel van controle onderliggende
gedachte achter NPM.
Resultatenindicatoren roepen op om naar efcicnte te gaan kijken en verbeteren, alleen wordt de
inhoud van het werk niet op kwaliteit gecontroleerd.
,College 2
Antecedenten van NPM (voorafgaan aan)
e New public management bevat een paradox (tegenstrijdigheid) omdat de publieke sector als
een private organisate gerunt wordt.
e Kern NPM denken in termen van markten
Neoliberalisme
e Jaren dertg: herijking van het klassieke liberalisme (enorme economische crisis; in stortng
van de beurs )
e Eerst vooral een protest tegen toenemende (keynesiaanse) regulering van kapitalisme (na de
crisis in de jaren dertg vorige eeuw)
e Daarna, vanaf de jaren zeventg een recel alternatef voor het sociaal gereguleerde
kapitalisme
Gestage veranderingen in o:vatngen over de staat (Greener :.33 e.v.)
e Meer aandacht voor ‘competteve economie’ (van ‘Keynes naar Schumpeter’)
e Van sociale bescherming (welfare) naar sociale actering (workfare)
e Van ‘natonaal’ naar ‘postnatonaal’
o Wij zijn in compette met andere staten en wij moeten het beter doen
e Van ‘staat’ naar ‘regime’ (veelheid an publieke diensterleners)
Ayn Rand! The Virtue of Selfishness ( dit denken is oa door NPM doorgedrongen in huidige
samenleving, uit zich oa in de commodiifcate van goederen)
e Mens is primair gericht op eigenbelang en moet dat om ethische redenen ook zijn
(afhankelijkheid is principieel verwerpelijk)
o Mens kan niet afhankelijk zijn van iemand anders; want mens moet sterk genoeg zijn
om voor zich zelf te zorgen
Bij iemand op visite gaan dan betaal je hun
e Iedere Intervente in deze individuele autonomie is taboe, de staat is een amoreel monster
e Politek moet volledig vrije markten mogelijk maken en waarborgen
Terzijde! dat zag Adam Smith toch anders
e Theory of Moral Sentients:
o Voorwaarde voor vrije markt is de aanwezigheid van ‘maatschappelijkheid’
(empathie en onderling vertrouwen).
o Wordt door neoliberale politek juist nek omgedraaid (ondoorzichtge producten,
plunderen van de toekomst, steeds ten koste van staten en dus burgers).
, e Op de markt ontstaat een natuurlijk evenwicht en is een onzichtbare hand waardoor er een
optmum bestaat
o Als iedereen vanuit zijn eigenbelang handelt lijdt dat tot een optmaal resultaat
creecren. maar er moest dus toch wel empathie zijn op de markt.
Liberaalisme staat voor een kleine terughoudende staat deze gedachten begon te wankelen want
de gedachte ontstond dat markten er niet vanzelf zijn maar dat die gecrecerd moeten worden.
Markten komen in de plaats voor gemeenschappen waar mensen elkaar nu wel elkaar steunen.
Kern:unten
e Niet langer ‘laisser faire’ maar actvistsch, zo niet agressief
e Gericht op afouw staat en omsmeden sociale verbanden in marktrelates
e Publieke sector is een ‘bedrijf’
e Mensbeeld: homo hyper economicus
o Mens die vooral wordt gestuurd op het eigenbelang in welvaart kwestes
e In een neoliberalistsche samenleving moet je zelf wat van je leven maken, falen is geen opte
meer.
o Vanuit de staat wordt een mensbeeld opgelegt waaraan we moeten voldoen aan
allerei eisen.
Nederland is een bedrijf en de burgers zijn personeel die moeten worden
opgejaagd tot steeds betere prestates.
Tussenconclusies
e Neoliberale sentment crecerde in de jaren tachtg draagvlak voor
o Aanval op ‘Government’ (Thatcher: there is no such thing as ‘society’)
o Programma’s van vergaande deregulering, liberalisering, marktwerking
o Nieuwe generate politci en economen (Alan Greenspan, Milton riedman)
Sociaal-Economische Context
e Jaren Tachtg: Ernstge Crisis Verzorgingsstaat, natonaal en internatonaal
o Eerst versombering van verzoringstaat werd steeds moeilijk om bv een uitkering te
krijgen daarvoor was dat heel makkelijk maar in de uitvoering werd die
onbeheersbaar.
o In het begin werd er vooral veel misbruik van de verzoringstaat gemaakt.
e Oplopende volumes van ‘zorgafhankelijke burgers’ (WW, WAO, Bijstand, Ouderdom, Zorg)
e Betaalbaar? Vicieuze cirkel van stagerende economie en stjgende collecteve lasten
e Beheersbaar? Cultuur van passiviteit calculerend gedrag, misbruik van collecteve regelingen
Publiek management. marktwerking / neolibarisme
- Onderwijs is meer een markt geworden
o Studenten zijn meer consument geworden.
- Hierdoor wordt er vooral op de extrinsieke waarde gelet
o Doormiddel van belonen en strafen
Publiek management: Ronald Reagan key actor the problem is the goverment
- Overkoepelende gedachte : Bureaucrate aalt
- Publieke management kan en moet efcienter, efectever, zuiniger.
o Hood 7 doctrines
Macht voor managers
Prestatetargets
ocus op output
Kleinere organisateeeenheden
Compette
Bedrijfsmatg denken
Budgetdiscipline
Waar komen NPM-ideeën vandaan?
- Sociaaleconomisch
o Crisis van de verzorgingsstaat
- Politiek-Ideologisch:
o Opkomst van het neoliberalisme
- Organisatie- en Bestuurseetenscha:!
o Bureaucratekritek
Veelheid van achtergronden leidt tot veelheid van NPM principes.
Hoe verhoudt :ubliek management zich tot de :ublieke eaarden?
- Doelmatgheid is een systeemwaarde die steeds belangrijker wordt.
o Hierdoor worden inhoudelijke waarden steeds minder belangrijk.
Zijn er modellen/stijlen binnen NPM te onderkennen?
- Managerial State (performance management)
- Compette ( marktwerking)
- Partnerschappen (PPS)
, Drie logica’s die in pure vorm niet voorkomen maar in een mengvorm.
Welke o:brengsten en nevenefecten zien ee?
- Cultuuromslag: Burgers roepen om meer transparante en vragen om het laten zien van de
prestates van het belastnggeld steeds normale geworden
- Performance Paradox (discrepante papieren en werkelijke opbrengsten)
o Prestates worden opgepoetst omdat daarop wordt afgerekend.
o Is ook in de ethiek van het bedrijfsleven ingeslopen: Sjoemelsofware
- Drie perspecteven op nevenefecten
Belangerijkste “ions” technieken van NPM
Ìnsteek Uitvoering
Marketzaton Cultureel Splitsen en privatseren
Agentifcaton Organisatorisch Op Afstand plaatsen
Performatzaton Juridisch Zelfeheer en contractmanagement
Projectifcaton Economisch Publike – private samenwerking
EeGovernaton ICT gericht Digitaliseren
De ene ion is een voorwaarde en een versteking van de andere.
Onderliggend sentment van het NPM en prestate indicatoren is het creëren van een gevoel
van controle NPM kwam op in een periode van crisis de overheid had niet meer de controle.
o Meetbaarheid en vergelijkbaarheid geef een gevoel van controle onderliggende
gedachte achter NPM.
Resultatenindicatoren roepen op om naar efcicnte te gaan kijken en verbeteren, alleen wordt de
inhoud van het werk niet op kwaliteit gecontroleerd.
,College 2
Antecedenten van NPM (voorafgaan aan)
e New public management bevat een paradox (tegenstrijdigheid) omdat de publieke sector als
een private organisate gerunt wordt.
e Kern NPM denken in termen van markten
Neoliberalisme
e Jaren dertg: herijking van het klassieke liberalisme (enorme economische crisis; in stortng
van de beurs )
e Eerst vooral een protest tegen toenemende (keynesiaanse) regulering van kapitalisme (na de
crisis in de jaren dertg vorige eeuw)
e Daarna, vanaf de jaren zeventg een recel alternatef voor het sociaal gereguleerde
kapitalisme
Gestage veranderingen in o:vatngen over de staat (Greener :.33 e.v.)
e Meer aandacht voor ‘competteve economie’ (van ‘Keynes naar Schumpeter’)
e Van sociale bescherming (welfare) naar sociale actering (workfare)
e Van ‘natonaal’ naar ‘postnatonaal’
o Wij zijn in compette met andere staten en wij moeten het beter doen
e Van ‘staat’ naar ‘regime’ (veelheid an publieke diensterleners)
Ayn Rand! The Virtue of Selfishness ( dit denken is oa door NPM doorgedrongen in huidige
samenleving, uit zich oa in de commodiifcate van goederen)
e Mens is primair gericht op eigenbelang en moet dat om ethische redenen ook zijn
(afhankelijkheid is principieel verwerpelijk)
o Mens kan niet afhankelijk zijn van iemand anders; want mens moet sterk genoeg zijn
om voor zich zelf te zorgen
Bij iemand op visite gaan dan betaal je hun
e Iedere Intervente in deze individuele autonomie is taboe, de staat is een amoreel monster
e Politek moet volledig vrije markten mogelijk maken en waarborgen
Terzijde! dat zag Adam Smith toch anders
e Theory of Moral Sentients:
o Voorwaarde voor vrije markt is de aanwezigheid van ‘maatschappelijkheid’
(empathie en onderling vertrouwen).
o Wordt door neoliberale politek juist nek omgedraaid (ondoorzichtge producten,
plunderen van de toekomst, steeds ten koste van staten en dus burgers).
, e Op de markt ontstaat een natuurlijk evenwicht en is een onzichtbare hand waardoor er een
optmum bestaat
o Als iedereen vanuit zijn eigenbelang handelt lijdt dat tot een optmaal resultaat
creecren. maar er moest dus toch wel empathie zijn op de markt.
Liberaalisme staat voor een kleine terughoudende staat deze gedachten begon te wankelen want
de gedachte ontstond dat markten er niet vanzelf zijn maar dat die gecrecerd moeten worden.
Markten komen in de plaats voor gemeenschappen waar mensen elkaar nu wel elkaar steunen.
Kern:unten
e Niet langer ‘laisser faire’ maar actvistsch, zo niet agressief
e Gericht op afouw staat en omsmeden sociale verbanden in marktrelates
e Publieke sector is een ‘bedrijf’
e Mensbeeld: homo hyper economicus
o Mens die vooral wordt gestuurd op het eigenbelang in welvaart kwestes
e In een neoliberalistsche samenleving moet je zelf wat van je leven maken, falen is geen opte
meer.
o Vanuit de staat wordt een mensbeeld opgelegt waaraan we moeten voldoen aan
allerei eisen.
Nederland is een bedrijf en de burgers zijn personeel die moeten worden
opgejaagd tot steeds betere prestates.
Tussenconclusies
e Neoliberale sentment crecerde in de jaren tachtg draagvlak voor
o Aanval op ‘Government’ (Thatcher: there is no such thing as ‘society’)
o Programma’s van vergaande deregulering, liberalisering, marktwerking
o Nieuwe generate politci en economen (Alan Greenspan, Milton riedman)
Sociaal-Economische Context
e Jaren Tachtg: Ernstge Crisis Verzorgingsstaat, natonaal en internatonaal
o Eerst versombering van verzoringstaat werd steeds moeilijk om bv een uitkering te
krijgen daarvoor was dat heel makkelijk maar in de uitvoering werd die
onbeheersbaar.
o In het begin werd er vooral veel misbruik van de verzoringstaat gemaakt.
e Oplopende volumes van ‘zorgafhankelijke burgers’ (WW, WAO, Bijstand, Ouderdom, Zorg)
e Betaalbaar? Vicieuze cirkel van stagerende economie en stjgende collecteve lasten
e Beheersbaar? Cultuur van passiviteit calculerend gedrag, misbruik van collecteve regelingen
