“de student kent het concept instabiliteit volgens Panjabi. Drie componenten actef, passief en
controle systeem, klinische en structurele instabiliteit neutral zone.”
Extramuraal HC 1
Klinische instabiliteit schouder; Theorie van Panjabi in de praktjk
D1 nmaaktniebruiknvanneennscreeninismethodenomndenpatintennmetnrodenvlaiienn(pluis/niet-pluis)
te n onderscheiden n van n de n patinten n zonder n rode n vlaiien. n Geprobeerd n wordt n om n de n klinische
patronenntenherkennennomntenbepalennofnernindicatenvoornfysiotherapienisn(pluis/niet-pluis).n
KT linischeninstabiliteit
1heorienvannPanaabin( 99 )n=n“Eennsiinifcantenverminderininvanndencapaciteitnvannhetnstabiliserende
systeem n van n de n schouder n om n de n ilenohumerale n neutrale n zone n binnen n fysioloiische n irenzen n te
houdenFnzodatnneuroloiischendysfunctenkannoptredennennoniepastenpiann(SAPS)nkannontstaan.”
Wenonderscheidenntweensoortennvanninstabiliteit:
Instabielenbeweiinistraaectn(functoneel)
- Wenzienneenntoenamenvanndenneutralenzone
- Verminderdenwriavininiewrichtsoppervlakn(zoalsnkopnennkom)
- 1iadensndenbeweiinin(NIE1nINnEINDS1AND)nvindtnerninstabiliteitnplaatsnnverminderden
wriavininvanndeniewrichtsoppervlakken.nDitnliitnveelalnaannhetnspiersysteem.
Instabieleneindstandn(structureel)
- WenzienneenntoenamenvanndenROMn
- Leasien(beschadiiini)nvannremmendenstructuren
- Inndeneindstandnvannhetniewrichtnvindtnerneenntraumanplaatsnwaardoorndenremmenden
structurennbeschadiien.
Neutrale zone =ndenzonenwaarinnhetnlokaalnstabiliserendensysteemnhetnmeestnactefnis.nM.a.w.nwaarinn
denpassievenstructurenn(kapselsnennbanden)ndenminstenstabiliteitnverzorien.nInndenneutralenzonenziann
denkleinerenspiertaesnmeernactef.nBuitenndenneutralenzonenwordtnhetnaandeelnvanndenkapselsnenn
bandenn(passievenstructuren)niroter.
Ernkanneennverschuivininplaatsvindennvanndenneutralenzone.nDenneutralenzonenkannzonirootnwordenFn
datndenstabiliteitnnietnmeerniewaarboridnkannworden.n
A. Curve.n
B. Komn(dencurveFnalleenndannisnlinkernziade
iespieieldnnlinksnisnextensienennrechtsnisnfexie).
DenirotenvanndenkomFnbepaaldndenirotenvannde
ROM.nHoenkleinerndenkomFnhoenstavernhetnindividu
(komtnvoornbianouderen).nHoeniroterndenkomFnhoe
fexibelernhetnindividu.
Balletje.nDenmatenvannverplaatsinininnhetniewricht.
Hypomobiliteit =neennheelnstalnkommetaen(B)nmetnweiniinverplaatsbaarnballetae.
Hypermobiliteit =neennheelnvlaknkommetaen(B)nmetnveelnverplaatsbaarnballetae.n
Lokaaln(zoalsnschoudernbianhonkbalpitcher.n
Geieneraliseerdn=novernhetniehelenlichaamniezien.
,Instabiliteit
Schouderiewricht
Hetnschouderiewrichtnwordtnzowelnactefnalsnpassiefniestabiliseerd.n
Bianeenninstabielnbeweiinistraaectnvanndenschoudernvindtnerneenntoenamenvanntranslaten(ilian
beweiini)nplaatsnt.o.v.naniulaten(rol/kantelnbeweiini).nWennoemennditnA-fysioloiischnbeweienFnwatn
kannleidenntotnweefselschade.nn
3nsubsystemennvoorndenverzoriininvanndenstabiliteitnvanndenWKT n(modelnvannPanaabi)
Controle systeem neuraal =nneuraalnnetwerknmeneennfuncteninndenaferentenenneferenten
(versturennennontvaniennvanninformate).
Den3nsubsystemennvormenneenneenheidndienzoriennvoornhetnoptmaliserennvanndenstabiliteit.
3nsubsystemennvoorndenverzoriininvanndenstabiliteitnvanndenschoudern(modelnvannPanaabi)
, . Passief subsysteem (SchouderkapselFnlabrumFnliiamenten).
Veroorzaaktnzelfnieennspinalenbeweiini.
Beirenzininvanndenneutralenzone.
Geefninndenneutralenzonenweiniintotnieennstabiliteitn(nietnondernstress).
Heefneennfuncteninnhetnmonitorennvannbeweiininbinnennennbuitenndenneutralenzone.
Aferente.
Onderdeelnvannhetncontrolensubsysteemn(ieefninformatenaan).
. Actef subsysteem (Allenspierennennpezenndienkrachtennuitoefenennopndenschouder).
Verantwoordeliaknvoornstabiliteitndoornaanspannininvannsierennennhetnienererennvann
krachtenniewrichten.
Monitorennvanndenieienereerdenkrachtenndoornpeesorianenn(iolii)nennspierspoeltaes
nOnderdeelnvannhetncontrolensubsysteem.n
3. Controle subsysteem (Hetncentraalnzenuwstelselnenndenzenuwen).n
Aferenteninformatenontvaniennvannhetnactevenennpassievensysteem.n
Verwerkennvanninformate.
Aansturennvannactevensysteemnomnstabiliteitntenweerborienn(eferentensturini).n
Dysfunctesnvanndensubsystemen
. Passief subsysteem.
MechanischenoverbelastniFndoor:
- Eenntenirote/tenfrequente/tensnelle/tenlanien(duur)/verkeerdenrichtnin
belastninopndennormalenstructuur.
- Normalenbelastninopneennverzwaktenstructuurn(doorndeieneratenofn
specifekenaandoeninienFnzoalsnreuma).
GevolinisnafnamenvanndenstabiliserendencapaciteitFndusnneutralenzonenneemtntoenwaardoorn
hetnactevensysteemnmoetncompenseren.n
. Actef subsysteem.
DoornmechanischenoverbelastniFndeienerateFntrauma’snofnziekten.nGevolien:
- Mindernioedninnstaatnomntenreaierennopncontrolensubsysteem.n
- KT waliteitnmonitornfunctenneemtnaf.n
- Outputnneemtnafn(vanninformate).n
Gevolinisnafnamenvanndenstabiliteit.
3. Controle subsysteem.
Zeerncomplex.
Maximalenbelastninbiancomplexenbeweiinien.
Verkeerdenaansturinindoornfoutevenaferenteninformatenuitnpassiefnennactefn
subsysteem.n
Gevolien
Reactenvannéénnofnbeidenanderenonderdelennomnteniaanncompenserenn(metnsucces).
Lanientermiannadaptatendoornéénnofnmeerderenonderdelen.
Beschadiiininvannéénnofnmeerderencomponentennvanneennsubsysteem.n
Dysfunctenkannwordenniecompenseerdnmaarnkannopntermiannleidenntotnschade.n
3
, Hetnactevensubsysteem
Hetnactevensubsysteemnkannonderverdeeldnwordenninnverschillendenspieriroepennopnbasisnvann
functe.nDendriensubiroepenndienwenkennen:
1. Local stabilizers (liiiennvoornameliaknrondndeniewrichts-as).n
Aanspannininomnstajeidntenverirotenn(stabiliteitnveriroten).n
Controleertnhetnbehoudnvanndenneutralenzone/posite.n
Aanspannininieefnieennbeweiinin(ROM)!nZenhebbenneennfunctenisnhetncontrolerenn
vanndenbeweiiniFnmaarnzetenndenbeweiininzelfnnietnin.n
Actviteitnisnonajankeliaknvanndenbeweiinisrichtni.
Contnuenactviteitntadensnbeweien.n
Belaniriaknvoornpropriocepteveninputn(aferente).
2. Global stabilizers.
LeverennkrachtnomnbeweiinintadensnROMntencontrolerenn(dynamisch).
Excentrischenactef.
KT rachtnisnnietncontnunhetzelfde.
Actviteitnisnbeweiinisajankeliak.n
3. Primair movers (Global mobilizers) (metnnamendeniroteFnoppervlakkiienmusculatuur).
Veroorzakennbeweiini.
Concentrischnactef.
Belaniriaknvoornhetnopvaniennvannzwarenbelastni.
Actviteitnisnrichtnisajankeliak.
Nietncontnunactef.n
Slownmotornunitsnziannvoornameliaknvoorndenlocalnstabilizersnenndenfastnmotornunitsnvoorndenilobaln
movers.n
Dysfunctesnvannden3nsubsystemennvannhetnactevensubsysteemn
DysfunctenvannhetnlocalnstabilizernsysteemnliadtntotninhibiteFnmetnalsnievolincontrolenverliesnvannden
neuralenposite.nDysfunctenvannhetnilobalnstabilizernennilobalnmovernsysteemnleidtntotnfacilitaten
(spasme)Fnmetnalsnievolincontrolenverliesntadensnbeweiini.n
4