Samenvatting Uitgebreide college aantekeningen Mediapsychologie

Mediapsychologie WC1: Mediapsychologie… een
sociale wetenschap
Lesstof
 Collegestof
 Boek: Mediapsychologie
 Artikelen mijnhaa

Tentamen
 Open aragen
 10 tot 12 aragen

Na het behalen van deze module:
 Weet je wat mediapsychologie inhoudt en ken je de rol die mediapsychologie speelt
in het mediawerkaeld.
 Kun je aerklaren wat het nut en de functie is aan het model aoor media-
informatieaerwerking aoor het mediawerkaeld.
 Kun je uitleggen hoe de inzet aan beïnaloedingstechnieken inaloed kan hebben op de
interpretatie, attudeaorming, waardering en het onthouden aan de boodschap.
 Kun je uit praktijkaoorbeelden beïnaloedingstechnieken herkennen en hun werking
aerklaren.

Vandaag: H1 & H2

Planning




Thema’s van deze les:
 Wat is mediapsychologie en wat is het raakalak met psychologie en sociale
psychologie?

,  Mensen zijn beïnaloedbaar. (Enkele fundamentele aoorbeelden uit de sociale
psychologie)
 Wanneer spreekt men aanuit de wetenschap oaer beïnaloeding? (Oorzaak en geaolg)

Verkenning
1. Psychologie
2. Sociale psychologie en functieleer
3. Mediapsychologie


Psychologie: bestudeert het menselijk gedrag dat aertoond wordt in een sociale omgeaing

Functieleer: de menselijke mogelijkheden zoals waarnemen, leren, geheugen en geaoelens)

Wat is gedrag?
 Waarneembaar (wat je doet)
 Niet-waarneembaar (wat je denkt en aoelt)

Sociale context is bijaoorbeeld teleaisiekijken, sociale media gebruiken of de krant lezen.
Deze sociale context heef inaloed op ons gedrag.

Basisvakken psychologie
 O.a. sociale psychologie: inaloed aan de sociale omgeaing op indiaiduen
 O.a. functieleer: menselijke mogelijkheden; waarnemen, leren, geheugen en
geaoelens
o Wat gaat eraan aooraf om dat gedrag wel of niet te aertonen

Voorbeelden uit de praktiik
 Conformisme: met de groep mee doen, terwijl je het eigenlijk niet wilt doen
(groepsdruk). Meegaan met de mening en dus niet onafankelijk zijn.
 Milgram experiment: er wordt een proefpersoon gearaagd om een test af te nemen
bij een ander persoon. Bij foute antwoorden een schok. (Autoriteit)
 Prison experiment (Philip Zimbardo): mensen in een afgesloten ruimte zeten met
instructies die aooraf zijn gegeaen. (Situationele factoren)
 Relatie tussen Stanford experiment (old school) en Abu Ghraib (relatief actueel).
Geaangenen werden geflterd en psychisch beschadigd. Bewaakster werd later
aeroordeeld. Mensen gaan dagelijks oaer een grens als ze het in naam aan een ander
aan zichzelf kunnen aerantwoorden. (denk ook aan alle geloofsoorlogen)

Situationele factoren: hoe we als indiaidu reageren (sociale omgeaing)
 Denk aan ontgroening

Beïnvloeding
 Door omgeaing: sociale psychologie
 Door media: mediapsychologie (toegepaste psychologie)

,Mediapsychologie: de studie aan de cognitieae (denken), afectieae (aoelen) en
automatische aerwerking aan media-informatie en de mediaconsumptie (Heuaelman en
Fennis).

Belangstelling voor media




Je ziet dat de focus aan het onderzoek telkens wijzigt al gelang naar de aeranderingen in het
medialandschap.

Wetenschap en toegepast onderzoek
A (oorzaak) + B (geaolg) = reactie

Mediapsychologie is een wetenschap
Wetenschap: de werkelijkheid wordt systematisch in kaart gebracht

Correlatie (aerband)
Causaliteit (oorzaak & geaolg)

Voorbeeld van onderzoeksvragen
Hoe wordt gedrag beïnaloedt door reclame?
Waarom kijken mensen naar soaps?
Wat is de inaloed aan geweld op teleaisie?

Correlatie: een aerandering binnen de ene aariabele gaat gepaard met een aerandering in de
andere aariabele (twee aerschijnselen die aeranderen)

Positieve correlatie: allebei in dezelfde richting gaan, omhoog of omlaag
 Eet gezonder, aoel je beter
 Toename aan geweld in games gaat gepaard met een toename agressieae gedachten
 Studeer meer, haal betere cijfers

, Negatieve correlatie: een tegenoaergestelde beweging
 Toename geweld in games gaat gepaard met een afname agressieae gedachten.

Causaliteit: oorzakelijk aerband, het leidt tot iets (komt door iets specifeks)

Er is sprake van causaliteit als…
 Er een correlatie bestaat tussen aariabelen A en B
 Variabele A inaloed heef op aariabele B, maar niet omgekeerd
 Er geen alternatieae aerklaringen bestaan aoor de relatie tussen A en B

Voorbeeld
20 glazen jeneaer is de oorzaak aan dronkenschap. Maar dronkenschap is niet de oorzaak
aan 20 glazen jeneaer.

Binnen mediapsychologie gaat het ook om het beïnvloeden van het respons. Het efect is op
cognitief, afectief of conatief (gedragsmatig) niaeau.

Mediapsychologisch onderzoek

Onderzoek naar respons op drie niveaus:
1. Hoe mensen denken (cognitieae respons)
2. Wat ze aoelen: (afectieae respons)
3. Wat ze doen: (gedragsmatige respons)

 Deze indeling is ook releaant aoor het defniëren aan communicatiedoelstellingen.
 Het is oaerigens niet zo dat mensen of alleen op een bepaald niaeau aangesproken
worden. Je moet het zo zien dat je met een campagne beeld op een bepaald niaeau
‘binnenkomt’. Bijaoorbeeld ie wordt geraakt door een opaallend beeld op afectief
niaeau en daarna ga je oaer het onderwerp nadenken (cognitief).
 Een aoorbeeld aan gedragsmatige of conatieae respons is bija. een bonus aanbieding
in de supermarkt waarbij je direct het product in je mandje stopt.

Twee typen variabelen spelen een rol bii onderzoek
 Onafankelijk (oorzaak)
 Afankelijk

Onafhankeliike variabelen hebben invloed op de response:
 Onafankelijke aariabelen zijn oorzaak aariabelen
 Oorzaak aariabelen zijn persoonsaariabelen, situationele aariabelen of een
combinatie daaraan
 Je kunt ze beïnaloeden of aeranderen
o Persoonsvariabelen: man/arouw, jong/oud
o Situationele variabelen: een bepaalde reclame of een aoetbalwedstrijd
Afhankeliike variabelen:
 Cognities
 Emoties