Icterus: ↑ bilirubine in bloed → huid geel
- Prehepatisch icterus: snelle toename afbraak rode bloedcellen (hemolyse): donkere urine
- (Intra-)hepatische icterus: minder afvalstoffen afgebroken → lekt terug naar bloed ipv naar gal:
donkere urine, lichte ontlasting
- Posthepatische icterus: galwegen verstopt → oplosbaar bilirubine naar bloed: donkere urine
Creatinine en inuline: hoeveelheid in urine is maat voor GFR
Renine: bloeddruk ↑, vasoconstrictie ↑, aldosteron secretie ↑, natriumhuishouding ↑
Diuretica: zorgt voor vocht afgifte
Diabetes insipidus (DI): deficiëntie productie ADH: nieren houden geen vocht vast (verminderde
gevoeligheid voor vasopressine in nieren.
Hypertoon: osmolariteit ↑, volume in cel ↓, uit cel ↑
Isotoon: in cel gelijk, uit cel ↑
Hypotoon: volume in en uit cel ↑
Hypothalamus Hypofyse Eindorgaan Eindhormoon
Somatotrope cellen GHRH GH Lever IGF1
Mammotrope cellen x Prolactine Borst x
Gonadotrope cellen GNRH LH/FSH Ovarium/testis Oestradiol/
testosteron
Thyreotrope cellen TRH TSH Schildklier Cortisol
Corticotrope cellen CRH ACTH Bijnier Cortisol
Tertiaire stoornis: hypothalaam niveau
Secundaire stoornis: hypofysair niveau
Primaire stoornis: eindorgaan niveau
LH: stimuleert thecacel tot aanmaak androgenen + progesteron
FSH: stimuleert granulosacel tot aanmaak oestrogenen + progesteron + inhibine + activine
Cortisol: opname vetzuren, aminozuren, koolhydraten in lever
Kalium ↑/ ACTH ↑: stimuleert productie aldosteron (scheidt kalium uit → bloeddruk ↑)
TSH fT4
Primaire hyperthyreoïdie ↓ ↑
Secundaire/tertiaire hyperthyreoïdie ↑ ↑
Primaire hypothyreoïdie ↑ ↓
Secundaire/tertiaire hypothyreoïdie ↓ ↓
Jodium ↓: hypothyreoïdie
Intrinsic factor: voor opanme vitamine B12
- Prehepatisch icterus: snelle toename afbraak rode bloedcellen (hemolyse): donkere urine
- (Intra-)hepatische icterus: minder afvalstoffen afgebroken → lekt terug naar bloed ipv naar gal:
donkere urine, lichte ontlasting
- Posthepatische icterus: galwegen verstopt → oplosbaar bilirubine naar bloed: donkere urine
Creatinine en inuline: hoeveelheid in urine is maat voor GFR
Renine: bloeddruk ↑, vasoconstrictie ↑, aldosteron secretie ↑, natriumhuishouding ↑
Diuretica: zorgt voor vocht afgifte
Diabetes insipidus (DI): deficiëntie productie ADH: nieren houden geen vocht vast (verminderde
gevoeligheid voor vasopressine in nieren.
Hypertoon: osmolariteit ↑, volume in cel ↓, uit cel ↑
Isotoon: in cel gelijk, uit cel ↑
Hypotoon: volume in en uit cel ↑
Hypothalamus Hypofyse Eindorgaan Eindhormoon
Somatotrope cellen GHRH GH Lever IGF1
Mammotrope cellen x Prolactine Borst x
Gonadotrope cellen GNRH LH/FSH Ovarium/testis Oestradiol/
testosteron
Thyreotrope cellen TRH TSH Schildklier Cortisol
Corticotrope cellen CRH ACTH Bijnier Cortisol
Tertiaire stoornis: hypothalaam niveau
Secundaire stoornis: hypofysair niveau
Primaire stoornis: eindorgaan niveau
LH: stimuleert thecacel tot aanmaak androgenen + progesteron
FSH: stimuleert granulosacel tot aanmaak oestrogenen + progesteron + inhibine + activine
Cortisol: opname vetzuren, aminozuren, koolhydraten in lever
Kalium ↑/ ACTH ↑: stimuleert productie aldosteron (scheidt kalium uit → bloeddruk ↑)
TSH fT4
Primaire hyperthyreoïdie ↓ ↑
Secundaire/tertiaire hyperthyreoïdie ↑ ↑
Primaire hypothyreoïdie ↑ ↓
Secundaire/tertiaire hypothyreoïdie ↓ ↓
Jodium ↓: hypothyreoïdie
Intrinsic factor: voor opanme vitamine B12
