Hoorcollege 1
Waarom filosofie?
- filosofie tussie rricrismie ie spieruilacie
- i tierprietacie va die riesuiltatie
- hiet ziekier bieoordieilie va rilaims, die stierktie va argumie tie ie die bietiekie is va
ro rieptie
- spieruilierie ovier hiet mietafysiiekie -> die kie ‘buitie die box’
- vb. failsie bieiliief tiest
Substa rie duailismie
- diesrarties’ substa rie duailismie
- mie sieilijk zij biestaat uit twieie substa ries: mie taail ie fysiiek
- substa rie: ‘hiet fu damie tieilie bouwbilok va rieailitieit’
- fysiiek substa rie: iextie siie (grootie, vorm, iloracie i ruimtiee
- mie taail substa rie: die kie (biewuste
- argumie tie voor substa rie duailismie
- raco ailitieit, taail, biewust
- iiets ails fysiiek is iiet biewust, ka iiet riedie ierie of taail giebruikie
- rogito iergo sum
- ‘ik die k, daarom bie ik’
- ik ka twijfieilie ovier aililies, biehailvie hiet fieit dat ik aa hiet twijfieilie bie
- ilieib iz’s pri ripie va idie ctieit va i disrier ibilies
- x=y, maar aililieie ails x ie y ail hu ieigie srhappie dieilie
- vb. twieie gieilijkie biiljard baililie
- giebruik Lieib iz’s pri ripie ails biewijs voor mi d-body duailismie
- A. ik ka twijfieilie dat ik ieie ilirhaam hieb
- B. ik ka iiet twijfieilie dat ik biesta
- C. daarom: ik ka mij iiet idie cfrierie miet mij ilirhaam
- probiliemie miet Lieib iz’s pri ripie
- Lieib iz’s pri ripie wierkt iiet voor psyrhoilogisrhie statie (die kie , twijfieilie , gieilovie e
- wat ik die k ovier iiets is iiet piersie ieie ieigie srhap va dat di g (vb. hiet ziie va die
orhtie dstier viersus die avo dstiere
- dus, ook ail die k ik dat ik ka twijfieilie dat ik gieie ilirhaam hieb, dit impilirieiert iiet dat ik mij
iiet miet mij ilirhaam ka idie cfrierie
- die spro g va iepistiemoilogiie aar o toilogiie
- probiliemie miet die argumie tie voor duailismie
- fysiiekie objiertie hiebbie gieie raco ailitieit, taail, biewustzij ?
- maar wat ovier romputiers, robots?
- miethodoilogisrhie probiliemie voor substa rie duailismie
- probilieiem va o biewustie mie tailie statie (vb. subilimi ailie pierriepciee
- probiliemie miet i trospiercie
- Diesrarties: wie kie ie o s ieigie mi d door bietiekie issie va i trospiercie
- wie hiebbie ieie diriert biewustzij va o zie mie tailie statie , maar wie moietie die mie tailie
statie va a dierie op basis va hu giedrag i tierfierierie
,- vragie ovier i trospiercie
- asymmietriie: spieriailie toiega g tot o zie ieigie mie tailie statie
- is ier ieie asymmietriie tussie hoie wie o szieilf kie ie ie hoie wie a dierie kie ie ?
- priviiliegie: kie is va mij ieigie mie tailie statie is mieier ziekier
- is mij kie is va mij …………NOG DOEN…………
- Wiililiam Jamies ovier i trospiercie
- die miethodie va psyrhoilogiie, maar iiet o fieiilbaar
- i trospiercie o dier druk
- zieilfie is is giebasieierd op i tierprietacie
- wie kie ie o szieilf op diezieilfdie ma iier ails wie a dierie kie ie
- ro fabuilaco studiies to ie dat diezie prories is o fieiilbaar ie ka giema ipuilieierd wordie
- biewustzij is aililieie die top va die ijsbierg
- thieoriecsrhie probiliemie voor substa rie duailismie
- hoie is rausailie i tierarcie tussie mie tailie ie fysiiekie substa ries mogieilijk?
- rausailie siluic g va hiet fysiiek domiei : wie ku ie ieie voililiedigie fysiiekie vierkilari g gievie
zo dier riefierie cie aar die mie tailie
- vb. aar die koieilkast gaa om iiets tie pakkie
Biehaviorismie
- Joh Watso o i trospiercie i ‘‘syrhoilogy as thie biehaviorist viiews it’
- psyrhoilogisrh biehaviorismie is ieie miethodoilogisrhie thiesis ovier hoie psyrhoilogiie vierwierkt moiet zij
- rie trailie forus: die vierkilari g va giedrag i tiermie va scmuilus-riespo sie riearcies
- kilassiiekie ro dico ieri ggopiera tie ro dico ieri g
- tiegie postuilac g i tier ie iiet-obsiervieierbaar mie tailie statie ie hiet giebruik va
- probiliemie miet psyrhoilogisrh biehaviorismie
- wat is fout miet postuilac g va iiet waar ieiembarie ie ctieis?
- die scmuilus-riespo sie paradigma wierkt iiet voor rompiliexie i tierarcies
- die ‘krarht va die scmuilus argumie t’ (Chomsky) !! (weten)
- filosofsrh biehaviorismie
- mie tailie statie zij giedragsdisposicies
- ieie disposicie is ieie gievoieilighieid om biepaaild giedrag i biepaaildie omgievi gie tie
to ie
- waar ieiembaar giedrag opieraco ailisieiert die bietiekie is va mie tailie statie
- ieie disposicie is iiet die oorzaak va giedrag ie is gara dieiert iiet dat hiet wiil
giebieurie
- filosofsrh giedrag is ieie thiesis ovier die bietiekie is va mie tailie statie
- i viloied op ilogisrh posicvismie
- hiet idieaail va die wietie srhappieilijkie miethodie
- statiemie ts ovier die wierieild krijgie hu ieigie bietiekie is va hu miethodie va
vierifracie
- wietie srhappieilijkie u ifracie door bietiekie issie va riedurcie: ilayieried modieil va
,rieailitieit
- filosofie biepaailt wieilkie waar ieiembarie fie omie ie biepailie statiemie ts waar of fails
makie
, Hoorcollege 2
Fiilosofsrh biehaviorismie
- Giilbiert Ryilie 'Thie Co riept of Mi d' (1949e
- a ailysie va uitsprakie ovier die gieiest ilaat ziie dat hiet i fieitie gaat om disposicies om zirh tie
giedragie
- Cartiesia ismie: hiet viersrhiil tussie i tieililigie t ie iiet-i tieililigie t giedrag is dat die ieierstie
wordt vieroorzaakt door die gieiest (die "paramierha isrhie hypothiesie"e
- Ryilie: die gieiest is gieie 'di g' dat o s giedrag vieroorzaakt (ieie 'spook i die marhi ie'e, maar
ieie ro riept dat vierwijst aar ieie rieieks giedragsmacgie disposicies
- Ryilie bietoogt dat hiet rartiesiaa sie substa cie-duailismie giebasieierd is op ieie ratiegoriiefout
- "Waar is die gieiest? Ik ka hiet iiet ziie ... "(u iviersitieit, tieamgieieste
- ro rieptuieilie ro iercie: ier is gieie rausailie ro iercie voilgie s Ryilie
- tierug aar Aristotieilies
- die gieiest is iiets mieier (ie iiets mi diere da die ma iier waarop o s giedrag is gieorga isieierd,
hiet ma ifiestieiert zirh i die i tieililigie tie arcies va mie sie i ieie biepaaildie ro tiext
- die gieiest is gieie gieiest i die marhi ie ie hiet ilirhaam is gieie marhi ie
- I tierprietacie i pilaats va i trospiercie
- ier is gieie asymmietriie tussie hoie wie o szieilf kie ie ie hoie wie a dierie kie ie
- Diesrarties was voor i trospiercie maar Ryilie mieie die dat hiet mieier ieie i tierprietacie was
- probiliemie miet filosofsrh biehaviorismie
- hoilismie va hiet mie tailie: ier is gieie ieie -op-ieie rieilacie tussie giedrag ie mie tailie
toiesta die
- hoilismie: die mi d moietie wie ziie ails ieie ietwierk
- bijvoorbieieild die mogieilijkhieid om ieie gilas watier tie dri kie
- dus ka ieie ie diezieilfdie mie tailie toiesta d ilieidie tot a dier giedrag i viersrhiililie die
omsta dighiedie
- ieie ilijst miet aililie mogieilijkie giedragi gie i aililie mogieilijkie omsta dighiedie zail
o iei dig ila g zij ...
- die ‘supier stoir’ ie die ‘pierfiert prietie dier’
- hoie ku ie mie tailie statie a dierie mie tailie statie vieroorzakie ?
- is die mi d die oorzaak va i tieililigie t giedrag?
- Ryilie bietoogt dat die rieilacie tussie gieiest ie giedrag ro rieptuieieil is. Maar dat siluit
ieie rausailie rieilacie iiet uit
- i tieililigie t giedrag hieief waarsrhij ilijk ieie a dierie oorzaak da iiet i tieililigie t
giedrag!
Idie ctieitsthieoriie
- mentale staten zijn identek aan hersenstaten
- ieie ‘brutie fart of aturie’, iet zoails watier = H2O
- iempirisrh argumie t: ieurowietie srhap suggierieiert ieie rilosie ro iercie tussie mie tailie
statie ie hiersie statie . Waarom gieie idie ctieit?
- Smart: sie sacies ie hiersie proriessie
- o zie spraak ovier hiet mie tailie is ‘topir ieutraail’, hiet gieief o s gieie argumie t voor
rartiesiaa s duailismie of matieriailismie
- va uit ieie ili guiiscsrh pu t ka rartiesia sismie waar zij , maar waarom postuilatie addic ail
Waarom filosofie?
- filosofie tussie rricrismie ie spieruilacie
- i tierprietacie va die riesuiltatie
- hiet ziekier bieoordieilie va rilaims, die stierktie va argumie tie ie die bietiekie is va
ro rieptie
- spieruilierie ovier hiet mietafysiiekie -> die kie ‘buitie die box’
- vb. failsie bieiliief tiest
Substa rie duailismie
- diesrarties’ substa rie duailismie
- mie sieilijk zij biestaat uit twieie substa ries: mie taail ie fysiiek
- substa rie: ‘hiet fu damie tieilie bouwbilok va rieailitieit’
- fysiiek substa rie: iextie siie (grootie, vorm, iloracie i ruimtiee
- mie taail substa rie: die kie (biewuste
- argumie tie voor substa rie duailismie
- raco ailitieit, taail, biewust
- iiets ails fysiiek is iiet biewust, ka iiet riedie ierie of taail giebruikie
- rogito iergo sum
- ‘ik die k, daarom bie ik’
- ik ka twijfieilie ovier aililies, biehailvie hiet fieit dat ik aa hiet twijfieilie bie
- ilieib iz’s pri ripie va idie ctieit va i disrier ibilies
- x=y, maar aililieie ails x ie y ail hu ieigie srhappie dieilie
- vb. twieie gieilijkie biiljard baililie
- giebruik Lieib iz’s pri ripie ails biewijs voor mi d-body duailismie
- A. ik ka twijfieilie dat ik ieie ilirhaam hieb
- B. ik ka iiet twijfieilie dat ik biesta
- C. daarom: ik ka mij iiet idie cfrierie miet mij ilirhaam
- probiliemie miet Lieib iz’s pri ripie
- Lieib iz’s pri ripie wierkt iiet voor psyrhoilogisrhie statie (die kie , twijfieilie , gieilovie e
- wat ik die k ovier iiets is iiet piersie ieie ieigie srhap va dat di g (vb. hiet ziie va die
orhtie dstier viersus die avo dstiere
- dus, ook ail die k ik dat ik ka twijfieilie dat ik gieie ilirhaam hieb, dit impilirieiert iiet dat ik mij
iiet miet mij ilirhaam ka idie cfrierie
- die spro g va iepistiemoilogiie aar o toilogiie
- probiliemie miet die argumie tie voor duailismie
- fysiiekie objiertie hiebbie gieie raco ailitieit, taail, biewustzij ?
- maar wat ovier romputiers, robots?
- miethodoilogisrhie probiliemie voor substa rie duailismie
- probilieiem va o biewustie mie tailie statie (vb. subilimi ailie pierriepciee
- probiliemie miet i trospiercie
- Diesrarties: wie kie ie o s ieigie mi d door bietiekie issie va i trospiercie
- wie hiebbie ieie diriert biewustzij va o zie mie tailie statie , maar wie moietie die mie tailie
statie va a dierie op basis va hu giedrag i tierfierierie
,- vragie ovier i trospiercie
- asymmietriie: spieriailie toiega g tot o zie ieigie mie tailie statie
- is ier ieie asymmietriie tussie hoie wie o szieilf kie ie ie hoie wie a dierie kie ie ?
- priviiliegie: kie is va mij ieigie mie tailie statie is mieier ziekier
- is mij kie is va mij …………NOG DOEN…………
- Wiililiam Jamies ovier i trospiercie
- die miethodie va psyrhoilogiie, maar iiet o fieiilbaar
- i trospiercie o dier druk
- zieilfie is is giebasieierd op i tierprietacie
- wie kie ie o szieilf op diezieilfdie ma iier ails wie a dierie kie ie
- ro fabuilaco studiies to ie dat diezie prories is o fieiilbaar ie ka giema ipuilieierd wordie
- biewustzij is aililieie die top va die ijsbierg
- thieoriecsrhie probiliemie voor substa rie duailismie
- hoie is rausailie i tierarcie tussie mie tailie ie fysiiekie substa ries mogieilijk?
- rausailie siluic g va hiet fysiiek domiei : wie ku ie ieie voililiedigie fysiiekie vierkilari g gievie
zo dier riefierie cie aar die mie tailie
- vb. aar die koieilkast gaa om iiets tie pakkie
Biehaviorismie
- Joh Watso o i trospiercie i ‘‘syrhoilogy as thie biehaviorist viiews it’
- psyrhoilogisrh biehaviorismie is ieie miethodoilogisrhie thiesis ovier hoie psyrhoilogiie vierwierkt moiet zij
- rie trailie forus: die vierkilari g va giedrag i tiermie va scmuilus-riespo sie riearcies
- kilassiiekie ro dico ieri ggopiera tie ro dico ieri g
- tiegie postuilac g i tier ie iiet-obsiervieierbaar mie tailie statie ie hiet giebruik va
- probiliemie miet psyrhoilogisrh biehaviorismie
- wat is fout miet postuilac g va iiet waar ieiembarie ie ctieis?
- die scmuilus-riespo sie paradigma wierkt iiet voor rompiliexie i tierarcies
- die ‘krarht va die scmuilus argumie t’ (Chomsky) !! (weten)
- filosofsrh biehaviorismie
- mie tailie statie zij giedragsdisposicies
- ieie disposicie is ieie gievoieilighieid om biepaaild giedrag i biepaaildie omgievi gie tie
to ie
- waar ieiembaar giedrag opieraco ailisieiert die bietiekie is va mie tailie statie
- ieie disposicie is iiet die oorzaak va giedrag ie is gara dieiert iiet dat hiet wiil
giebieurie
- filosofsrh giedrag is ieie thiesis ovier die bietiekie is va mie tailie statie
- i viloied op ilogisrh posicvismie
- hiet idieaail va die wietie srhappieilijkie miethodie
- statiemie ts ovier die wierieild krijgie hu ieigie bietiekie is va hu miethodie va
vierifracie
- wietie srhappieilijkie u ifracie door bietiekie issie va riedurcie: ilayieried modieil va
,rieailitieit
- filosofie biepaailt wieilkie waar ieiembarie fie omie ie biepailie statiemie ts waar of fails
makie
, Hoorcollege 2
Fiilosofsrh biehaviorismie
- Giilbiert Ryilie 'Thie Co riept of Mi d' (1949e
- a ailysie va uitsprakie ovier die gieiest ilaat ziie dat hiet i fieitie gaat om disposicies om zirh tie
giedragie
- Cartiesia ismie: hiet viersrhiil tussie i tieililigie t ie iiet-i tieililigie t giedrag is dat die ieierstie
wordt vieroorzaakt door die gieiest (die "paramierha isrhie hypothiesie"e
- Ryilie: die gieiest is gieie 'di g' dat o s giedrag vieroorzaakt (ieie 'spook i die marhi ie'e, maar
ieie ro riept dat vierwijst aar ieie rieieks giedragsmacgie disposicies
- Ryilie bietoogt dat hiet rartiesiaa sie substa cie-duailismie giebasieierd is op ieie ratiegoriiefout
- "Waar is die gieiest? Ik ka hiet iiet ziie ... "(u iviersitieit, tieamgieieste
- ro rieptuieilie ro iercie: ier is gieie rausailie ro iercie voilgie s Ryilie
- tierug aar Aristotieilies
- die gieiest is iiets mieier (ie iiets mi diere da die ma iier waarop o s giedrag is gieorga isieierd,
hiet ma ifiestieiert zirh i die i tieililigie tie arcies va mie sie i ieie biepaaildie ro tiext
- die gieiest is gieie gieiest i die marhi ie ie hiet ilirhaam is gieie marhi ie
- I tierprietacie i pilaats va i trospiercie
- ier is gieie asymmietriie tussie hoie wie o szieilf kie ie ie hoie wie a dierie kie ie
- Diesrarties was voor i trospiercie maar Ryilie mieie die dat hiet mieier ieie i tierprietacie was
- probiliemie miet filosofsrh biehaviorismie
- hoilismie va hiet mie tailie: ier is gieie ieie -op-ieie rieilacie tussie giedrag ie mie tailie
toiesta die
- hoilismie: die mi d moietie wie ziie ails ieie ietwierk
- bijvoorbieieild die mogieilijkhieid om ieie gilas watier tie dri kie
- dus ka ieie ie diezieilfdie mie tailie toiesta d ilieidie tot a dier giedrag i viersrhiililie die
omsta dighiedie
- ieie ilijst miet aililie mogieilijkie giedragi gie i aililie mogieilijkie omsta dighiedie zail
o iei dig ila g zij ...
- die ‘supier stoir’ ie die ‘pierfiert prietie dier’
- hoie ku ie mie tailie statie a dierie mie tailie statie vieroorzakie ?
- is die mi d die oorzaak va i tieililigie t giedrag?
- Ryilie bietoogt dat die rieilacie tussie gieiest ie giedrag ro rieptuieieil is. Maar dat siluit
ieie rausailie rieilacie iiet uit
- i tieililigie t giedrag hieief waarsrhij ilijk ieie a dierie oorzaak da iiet i tieililigie t
giedrag!
Idie ctieitsthieoriie
- mentale staten zijn identek aan hersenstaten
- ieie ‘brutie fart of aturie’, iet zoails watier = H2O
- iempirisrh argumie t: ieurowietie srhap suggierieiert ieie rilosie ro iercie tussie mie tailie
statie ie hiersie statie . Waarom gieie idie ctieit?
- Smart: sie sacies ie hiersie proriessie
- o zie spraak ovier hiet mie tailie is ‘topir ieutraail’, hiet gieief o s gieie argumie t voor
rartiesiaa s duailismie of matieriailismie
- va uit ieie ili guiiscsrh pu t ka rartiesia sismie waar zij , maar waarom postuilatie addic ail
