FA-BA201 Werkcollege 1: Aangeboren
immuunsysteem
First Line of Defense
De eerste verdedigingslinie van het lichaam bestaat uit een drietal barrières, ook wel de eerste
verdedigingslinie genoemd. De eerste verdedigingslinie bestaat uit: 1) epitheel barrière (ook wel
fysieke barrière genoemd); 2) microbioom (dood microben lokaal door uitscheiding van antbiotcs
zoals defensins); en 3) het doden van microben en geïnfecteerde cellen door intraepthelial
lymfocyten.
Figuur 1.Epitheelcellen vormen de eerste verdedigingslinie tegen het indringen van microben door fysieke barrières,
producte van antmicrobiële producten en door inzet van intraepthelial lymfocyten welke een rol spelen bij het elimineren
van microben en geïnfecteerde cellen.
Second Line of Defense
Zodra een pathogeen een lichaam is binnengedrongen, en dus de eerste verdedigingslinie heef
overwonnen, zal deze onder anderen fagocyten tegenkomen. Dit zijn cellen welke onderdeel
uitmaken van de tweede verdedigingslinie. Fagocyten zijn in staat pathogenen tot fagocytose, een
proces waarbij de microbe wordt opgegeten als een soort packman. Er zijn drie typen cellen in staat
tot fagocytose, namelijk macrofagen, klassieke dendritsche cellen en neutrofelen.
Figuur 2. Innate immuun cellen welke in staat zijn het proces fagocytose uit te voeren. Cel 1: neutrofel; cel 2: macrofaag;
cel 3: klassieke dendritsche cel.
Deze fagocyterende cellen hebben elk specifeke functes. Een overzicht van deze functes wordt
weergegeven in tabel 1. Neutrofelen en macrofagen worden over het algemeen als eerste
geactveerd wanneer een pathogeen het lichaam binnendringt of er weefselschade optreedt.
Neutrofelen zijn hierbij het snelst omdat deze altjd in de bloedbaan circuleren, ook wanneer er geen
infecte is. Bij een infecte neutrofelen naar de plaats van infecte en ruimen pathogenen/ddode cellen
op d.m.v. lysosomale enzymen. Neutrofelen hebben als kenmerk dat deze cellen wat korter leven.
Macrofagen daarentegen doen er iets langer over bij de eerste response maar blijven wel langer in
, leven na actvate. Macrofagen en dendritsche cellen (DCs) ziten niet in het bloed maar in de
weefsels. Verwijding van het bloedvaten epitheel is nodig om neutrofelen en macrofagen te
migreren naar de plaats van infecte. Dit proces is cytokine gemedieerd.
Tabel 1. Eigenschappen fagocyterende cellen.
Neutrofiel - Eerste respons op pathogenen en/dof weefselschade.
- Circuleren in het bloed.
- Opruimen van pathogenen/ddode cellen d.m.v. lysosomale enzymen.
Macrofaag - Eerste respons op pathogenen en/dof weefselschade.
- Uitscheiden van cytokines die fagocyten aantrekken naar het beschadigde
weefsel/dde plek van infecte.
- Uitscheiden van cytokines die zorgen voor actvate van het bloedvaten
endotheel.
- Opruimen van pathogenen/ddode cellen d.m.v. lysosomale enzymen.
- Antgeen presenterende cel (ACC)
- Actvate van T-lymfocyten.
- Circuleren in het bloed (als monocyte).
- Migreren naar weefsel bij infecte.
Klassieke - Uitscheiden van cytokines die fagocyten aantrekken naar het beschadigde
Dendritische weefsel/dde plek van infecte.
Cel - ACC
- Actvate van T-lymfocyten.
- Bevinden zich in het weefsel (niet in het bloed).
- Migreren naar weefsel bij infecte.
Op fagocyten zijn CRRs aanwezig. CRR staat voor patern recogniton receptor. Deze receptoren
spelen een belangrijke rol in de functonering van het aangeboren immuunsysteem. De receptoren
worden gepresenteerd op verschillende aangeboren immuun cellen waaronder DCs, macrofagen en
neutrofelen. De receptoren kunnen specifeke moleculen (eiwiten) op pathogenen herkennen
welke worden onderverdeeld in pathogen-associated molecular paterns (CAMCs) en damage-
associated molecular paterns (DAMCs). CAMCs zijn eiwiten geassocieerd met microbiële
pathogenen. Hieronder vallen bacteriële koolwaterstofen, nucleïnezuren en bacteriële peptden.
DAMCs zijn eiwiten geassocieerd met componenten van host cellen welke vrijgegeven worden
gedurende cel schade of dood.
In onderstaande afeelding worden de drie voorgenoemde fagocyten met verschillende CRRs
weergegeven. Er zijn verschillende belangrijke CRRs:
Neutrofel:
- TLR2: Toll-like receptor 2. TLR2 is een membraan receptor (buitenkant van de cel) en herkend
CAMCs geassocieerd met microben. Hierdoor wordt het aangeboren immuunsysteem
geactveerd. TLR2 worden specifek gepresenteerd bij infectes, bacteriën, en virussen en
spelen een rol als mediator in de secrete van cytokinen.
- TLR4: Toll-like receptor 4. Deze receptor werkt samen met twee andere receptoren
waardoor signaaltransducte ontstaat wat leidt tot actvate van het aangeboren
immuunsysteem.
- CR3: complement receptor 3. Deze receptor herkend CAMCs op bacteriën en initeert
daarmee fagocytose. Deze receptor maakt onderdeel uit van het complement systeem. Een
voorbeeld hiervan is dat deze receptor suikers herkend met D-mannose residuen welke
aanwezig zijn op de celwand van verschillende bacteriën (waaronder de E.coli) bacterie.
- Dectn 1: Herkent beta-glucanen CAMCs op schimmels en bacteriën en actveert daarmee het
aangeboren afweersysteem.
Macrofaag (additonele receptoren buiten voorgenoemde):
immuunsysteem
First Line of Defense
De eerste verdedigingslinie van het lichaam bestaat uit een drietal barrières, ook wel de eerste
verdedigingslinie genoemd. De eerste verdedigingslinie bestaat uit: 1) epitheel barrière (ook wel
fysieke barrière genoemd); 2) microbioom (dood microben lokaal door uitscheiding van antbiotcs
zoals defensins); en 3) het doden van microben en geïnfecteerde cellen door intraepthelial
lymfocyten.
Figuur 1.Epitheelcellen vormen de eerste verdedigingslinie tegen het indringen van microben door fysieke barrières,
producte van antmicrobiële producten en door inzet van intraepthelial lymfocyten welke een rol spelen bij het elimineren
van microben en geïnfecteerde cellen.
Second Line of Defense
Zodra een pathogeen een lichaam is binnengedrongen, en dus de eerste verdedigingslinie heef
overwonnen, zal deze onder anderen fagocyten tegenkomen. Dit zijn cellen welke onderdeel
uitmaken van de tweede verdedigingslinie. Fagocyten zijn in staat pathogenen tot fagocytose, een
proces waarbij de microbe wordt opgegeten als een soort packman. Er zijn drie typen cellen in staat
tot fagocytose, namelijk macrofagen, klassieke dendritsche cellen en neutrofelen.
Figuur 2. Innate immuun cellen welke in staat zijn het proces fagocytose uit te voeren. Cel 1: neutrofel; cel 2: macrofaag;
cel 3: klassieke dendritsche cel.
Deze fagocyterende cellen hebben elk specifeke functes. Een overzicht van deze functes wordt
weergegeven in tabel 1. Neutrofelen en macrofagen worden over het algemeen als eerste
geactveerd wanneer een pathogeen het lichaam binnendringt of er weefselschade optreedt.
Neutrofelen zijn hierbij het snelst omdat deze altjd in de bloedbaan circuleren, ook wanneer er geen
infecte is. Bij een infecte neutrofelen naar de plaats van infecte en ruimen pathogenen/ddode cellen
op d.m.v. lysosomale enzymen. Neutrofelen hebben als kenmerk dat deze cellen wat korter leven.
Macrofagen daarentegen doen er iets langer over bij de eerste response maar blijven wel langer in
, leven na actvate. Macrofagen en dendritsche cellen (DCs) ziten niet in het bloed maar in de
weefsels. Verwijding van het bloedvaten epitheel is nodig om neutrofelen en macrofagen te
migreren naar de plaats van infecte. Dit proces is cytokine gemedieerd.
Tabel 1. Eigenschappen fagocyterende cellen.
Neutrofiel - Eerste respons op pathogenen en/dof weefselschade.
- Circuleren in het bloed.
- Opruimen van pathogenen/ddode cellen d.m.v. lysosomale enzymen.
Macrofaag - Eerste respons op pathogenen en/dof weefselschade.
- Uitscheiden van cytokines die fagocyten aantrekken naar het beschadigde
weefsel/dde plek van infecte.
- Uitscheiden van cytokines die zorgen voor actvate van het bloedvaten
endotheel.
- Opruimen van pathogenen/ddode cellen d.m.v. lysosomale enzymen.
- Antgeen presenterende cel (ACC)
- Actvate van T-lymfocyten.
- Circuleren in het bloed (als monocyte).
- Migreren naar weefsel bij infecte.
Klassieke - Uitscheiden van cytokines die fagocyten aantrekken naar het beschadigde
Dendritische weefsel/dde plek van infecte.
Cel - ACC
- Actvate van T-lymfocyten.
- Bevinden zich in het weefsel (niet in het bloed).
- Migreren naar weefsel bij infecte.
Op fagocyten zijn CRRs aanwezig. CRR staat voor patern recogniton receptor. Deze receptoren
spelen een belangrijke rol in de functonering van het aangeboren immuunsysteem. De receptoren
worden gepresenteerd op verschillende aangeboren immuun cellen waaronder DCs, macrofagen en
neutrofelen. De receptoren kunnen specifeke moleculen (eiwiten) op pathogenen herkennen
welke worden onderverdeeld in pathogen-associated molecular paterns (CAMCs) en damage-
associated molecular paterns (DAMCs). CAMCs zijn eiwiten geassocieerd met microbiële
pathogenen. Hieronder vallen bacteriële koolwaterstofen, nucleïnezuren en bacteriële peptden.
DAMCs zijn eiwiten geassocieerd met componenten van host cellen welke vrijgegeven worden
gedurende cel schade of dood.
In onderstaande afeelding worden de drie voorgenoemde fagocyten met verschillende CRRs
weergegeven. Er zijn verschillende belangrijke CRRs:
Neutrofel:
- TLR2: Toll-like receptor 2. TLR2 is een membraan receptor (buitenkant van de cel) en herkend
CAMCs geassocieerd met microben. Hierdoor wordt het aangeboren immuunsysteem
geactveerd. TLR2 worden specifek gepresenteerd bij infectes, bacteriën, en virussen en
spelen een rol als mediator in de secrete van cytokinen.
- TLR4: Toll-like receptor 4. Deze receptor werkt samen met twee andere receptoren
waardoor signaaltransducte ontstaat wat leidt tot actvate van het aangeboren
immuunsysteem.
- CR3: complement receptor 3. Deze receptor herkend CAMCs op bacteriën en initeert
daarmee fagocytose. Deze receptor maakt onderdeel uit van het complement systeem. Een
voorbeeld hiervan is dat deze receptor suikers herkend met D-mannose residuen welke
aanwezig zijn op de celwand van verschillende bacteriën (waaronder de E.coli) bacterie.
- Dectn 1: Herkent beta-glucanen CAMCs op schimmels en bacteriën en actveert daarmee het
aangeboren afweersysteem.
Macrofaag (additonele receptoren buiten voorgenoemde):
