Engbersen hoofdstuk 2: Fatale Remedies
Verschillende stromingen/benaderingen binnen de sociale wetenschap van onbedoelde
effecten
1. Functionalisme
a. Latente en manifeste functies
o Manifeste: de expliciete bedoeling (het bedoelde effect)
o Latente: de niet-expliciete bedoeling (het onbedoelde effect)
§ Merton’s regendans
• latent: versterken cohesie
• manifest: regen brengen
§ Henshell analyseert Young : maatschappelijke positie gebaseerd op
expertise
• Latent: niet-perfecte selectie
• Latent: mensen onder aan ladder zijn sociaal inferieur,
heeft sociaal-psychologische gevolgen
• latent: privileges aan elite + manipuleren ondergeschikten
• Manifest: beste eruit halen
§ Meritocratie en de latente functie van niet-perfecte selectie
• Latent: mensen onder aan ladder kunnen maatschappelijke
positie gebruiken als excuus
• Latent: mensen boven aan ladder hebben privileges en
kunnen altijd getalenteerde banen aannemen
2. Labeling en sociaal constructivisme
- Sociaal constructivisme: dat wat gezegd wordt, kan echt zo worden (= self-
fulfilling prophecy)
o Vb: Subjectieve definities (reljeugd) hebben objectieve gevolgen (mag niet
meer werken)
- War on drug als stigmatiserend beleid
3. Rationele keuze-benadering
- Boudon: unancticipated consequences of social action
o Effects of composition à effects of aggregation
§ Vb: verhoging eigen onderwijsniveau à toch geen betere baan,
want iedereen doet dat
§ Weg verbreden: iedereen denkt ‘het kan weer’ à weg dus toch
weer vol
4. Figuratiebenadering
- Interdependentieketens in samenleving
o Bepalen individueel handelen
§ Waardoor de interdependentieketens weer anders worden
• Vb: uitkeringen voor vrouwen en mannen, vrouwen
werden autonomer à scheidingen
Verschillende stromingen/benaderingen binnen de sociale wetenschap van onbedoelde
effecten
1. Functionalisme
a. Latente en manifeste functies
o Manifeste: de expliciete bedoeling (het bedoelde effect)
o Latente: de niet-expliciete bedoeling (het onbedoelde effect)
§ Merton’s regendans
• latent: versterken cohesie
• manifest: regen brengen
§ Henshell analyseert Young : maatschappelijke positie gebaseerd op
expertise
• Latent: niet-perfecte selectie
• Latent: mensen onder aan ladder zijn sociaal inferieur,
heeft sociaal-psychologische gevolgen
• latent: privileges aan elite + manipuleren ondergeschikten
• Manifest: beste eruit halen
§ Meritocratie en de latente functie van niet-perfecte selectie
• Latent: mensen onder aan ladder kunnen maatschappelijke
positie gebruiken als excuus
• Latent: mensen boven aan ladder hebben privileges en
kunnen altijd getalenteerde banen aannemen
2. Labeling en sociaal constructivisme
- Sociaal constructivisme: dat wat gezegd wordt, kan echt zo worden (= self-
fulfilling prophecy)
o Vb: Subjectieve definities (reljeugd) hebben objectieve gevolgen (mag niet
meer werken)
- War on drug als stigmatiserend beleid
3. Rationele keuze-benadering
- Boudon: unancticipated consequences of social action
o Effects of composition à effects of aggregation
§ Vb: verhoging eigen onderwijsniveau à toch geen betere baan,
want iedereen doet dat
§ Weg verbreden: iedereen denkt ‘het kan weer’ à weg dus toch
weer vol
4. Figuratiebenadering
- Interdependentieketens in samenleving
o Bepalen individueel handelen
§ Waardoor de interdependentieketens weer anders worden
• Vb: uitkeringen voor vrouwen en mannen, vrouwen
werden autonomer à scheidingen
