Hoofdstuk 10 – Evaluatie van leesonderwijs en van leesprestaties van leerlingen
Tegenwoordig lijkt het wel of we gevangen ziten in het opbrengstgericht werken, waardoor we soms
vergeten waarvoor evaluate en toetsing daadwerkelijk dienen. Het toetsen om het toetsen is
namelijk niet het doel dat we voor ogen hebben wanneer we het hebben over gestandaardiseerde
toetsen. Waarom is het dan ingevoerd? Tot na de Tweede Wereldoorlog bepaalde de leraar
vooral zelf hoe het ervoor stond met de prestates van leerlingen. Dit was dus totaal niet objectef
(Pygmalion-efect: hoge verwachtngen leiden tot hoge prestatess en hier kwam kritek op Men
kwam met gestandaardiseerde toetsen om het Pygmalion-efect te voorkomen en een meer
objectef beeld te creërren.
Tegenwoordig wordt er wel heel veel waarde gehecht aan deze gestandaardiseerde toetsen. We
moeten ons realiseren dat evalueren geen doel op zich is, maar een manier om in kaart te brengen of
onderwijsdoelen bereikt worden. Het is belangrijk om na te gaan of leerlingen de leerstof begrijpen,
onthouden, generaliseren en toepassen. Je kunt je onderwijs hier vervolgens op aanpassen.
Toetsen en evalueren
Evalueren = je kijkt wat er goed ging en wat er beter kan, waarbij je vooral ook kijkt naar de
vaardigheden die nodig zijn/verworven zijn
Toetsen = vaststellen of leerlingen de leerstof en vaardigheden beheersen
Evalueren is dus een breder begrip dan toetsen en kan betrekking hebben op verschillende
domeinen (meer dan alleen onderwijss
VB: Bij technisch lezen kijk je bij toetsing vooral naar de decodeer vaardigheden voor het technisch
lezen en bij evalueren kun je ook kijken naar de motvate en leesinteresses van de leerlingen.
Bij evalueren en toetsen is het heel belangrijk om een doel voor ogen te hebben. Waarom wil je dit
weten? En ook belangrijk: wat wil je precies weten?
Evalueren van leesvaardigheid
Om een breed beeld van de leesvaardigheid van leerlingen te krijgen is triangulate belangrijk.
Trianguleren = verschillende methoden of databronnen combineren
Bij leesvaardigheid gaat het dan om naast de tekst met vragen ook aandacht te schenken aan
bijvoorbeeld het hardop voorlezen van een tekst of een mondeling gesprek over de tekst.
Formatieve en summatieve evaluatie van leesvaardigheid
Summateve evaluate = evaluate aan het eind van onderwijsperiode Doel: oordeel uitspreken
over de kennis en vaardigheden van de leerlingen na een bepaalde tjd
Formateve evaluate = evaluate van vorderingen tjdens een onderwijsperiode Doel: feedback
kunnen geven over het (verdere verloop van hets proces leerlingen raken meer betrokken bij het
eigen leren. Bij formateve evaluate probeer je het geven van een cijfer zoveel mogelijk te vermijden.
Een bijzondere vorm van formateve toetsing is de inzet van een diagnostsche toets. Er wordt op een
gedetailleerde manier feedback gegeven. Een goede diagnostsche toets geef informate over het
gemeten construct en de deelvaardigheden waaruit dat product bestaat.
Verschillende typen toetsen
Gestandaardiseerde toetsen = toetsen die landelijk genormeerd zijn leraar kan de resultaten
vergelijken met landelijke gemiddelden voordeel: breed referentekader
Niet-gestandaardiseerde toetsen = toetsen die (voornamelijks door de leraar zelf gemaakt worden en
die specifek ingezet worden om de leerstof te toetsen die in de eigen groep aangeboden wordt
(kunnen ook methode-toetsen zijns.
Tegenwoordig lijkt het wel of we gevangen ziten in het opbrengstgericht werken, waardoor we soms
vergeten waarvoor evaluate en toetsing daadwerkelijk dienen. Het toetsen om het toetsen is
namelijk niet het doel dat we voor ogen hebben wanneer we het hebben over gestandaardiseerde
toetsen. Waarom is het dan ingevoerd? Tot na de Tweede Wereldoorlog bepaalde de leraar
vooral zelf hoe het ervoor stond met de prestates van leerlingen. Dit was dus totaal niet objectef
(Pygmalion-efect: hoge verwachtngen leiden tot hoge prestatess en hier kwam kritek op Men
kwam met gestandaardiseerde toetsen om het Pygmalion-efect te voorkomen en een meer
objectef beeld te creërren.
Tegenwoordig wordt er wel heel veel waarde gehecht aan deze gestandaardiseerde toetsen. We
moeten ons realiseren dat evalueren geen doel op zich is, maar een manier om in kaart te brengen of
onderwijsdoelen bereikt worden. Het is belangrijk om na te gaan of leerlingen de leerstof begrijpen,
onthouden, generaliseren en toepassen. Je kunt je onderwijs hier vervolgens op aanpassen.
Toetsen en evalueren
Evalueren = je kijkt wat er goed ging en wat er beter kan, waarbij je vooral ook kijkt naar de
vaardigheden die nodig zijn/verworven zijn
Toetsen = vaststellen of leerlingen de leerstof en vaardigheden beheersen
Evalueren is dus een breder begrip dan toetsen en kan betrekking hebben op verschillende
domeinen (meer dan alleen onderwijss
VB: Bij technisch lezen kijk je bij toetsing vooral naar de decodeer vaardigheden voor het technisch
lezen en bij evalueren kun je ook kijken naar de motvate en leesinteresses van de leerlingen.
Bij evalueren en toetsen is het heel belangrijk om een doel voor ogen te hebben. Waarom wil je dit
weten? En ook belangrijk: wat wil je precies weten?
Evalueren van leesvaardigheid
Om een breed beeld van de leesvaardigheid van leerlingen te krijgen is triangulate belangrijk.
Trianguleren = verschillende methoden of databronnen combineren
Bij leesvaardigheid gaat het dan om naast de tekst met vragen ook aandacht te schenken aan
bijvoorbeeld het hardop voorlezen van een tekst of een mondeling gesprek over de tekst.
Formatieve en summatieve evaluatie van leesvaardigheid
Summateve evaluate = evaluate aan het eind van onderwijsperiode Doel: oordeel uitspreken
over de kennis en vaardigheden van de leerlingen na een bepaalde tjd
Formateve evaluate = evaluate van vorderingen tjdens een onderwijsperiode Doel: feedback
kunnen geven over het (verdere verloop van hets proces leerlingen raken meer betrokken bij het
eigen leren. Bij formateve evaluate probeer je het geven van een cijfer zoveel mogelijk te vermijden.
Een bijzondere vorm van formateve toetsing is de inzet van een diagnostsche toets. Er wordt op een
gedetailleerde manier feedback gegeven. Een goede diagnostsche toets geef informate over het
gemeten construct en de deelvaardigheden waaruit dat product bestaat.
Verschillende typen toetsen
Gestandaardiseerde toetsen = toetsen die landelijk genormeerd zijn leraar kan de resultaten
vergelijken met landelijke gemiddelden voordeel: breed referentekader
Niet-gestandaardiseerde toetsen = toetsen die (voornamelijks door de leraar zelf gemaakt worden en
die specifek ingezet worden om de leerstof te toetsen die in de eigen groep aangeboden wordt
(kunnen ook methode-toetsen zijns.
